Unikalne i sprawdzone teksty

Franciszek Karpiński

Franciszek Karpiński przyszedł na świat w rodzinie ubogiego szlachcica, w 1741 roku. Mimo stosunkowo złego usytuowania materialnego, rodzina zapewniła mu solidne wykształcenie – najpierw w jezuickim gimnazjum, później zaś we Lwowie. Tam też, po uzyskaniu doktoratu z filozofii, spotkał się z propozycją wstąpienia w szeregi stanu duchownego. Odmówił jednak i utrzymywał się z posady wychowawcy potomków magnackich rodów – przedtem jednak udało mu się dokończyć edukację we Wiedniu.

Chociaż tworzył od dłuższego czasu, książkowego debiutu doczekał dopiero w wieku 40 lat (tomik „Zabawki wierszem”). Udało mu się także uzyskać protekcję Adama Kazimierza Czartoryskiego – wpływowy arystokrata uczynił go swoim sekretarzem, a także zalecił uporządkowanie biblioteki. Dzięki przebywaniu w Warszawie poznał samego króla, jednak światowe życie zbrzydło mu po zaledwie kilku latach. Powrócił więc na prowincję, chociaż nie stronił od wizytowania stolicy od czasu do czasu.

W 1791 roku król obdarzył Karpińskiego dzierżawą wsi – ten zaś osiadł w niej, nazwawszy ją Karpinem. W 1792 drukiem ukazało się jedno z najważniejszych osiągnięć poety – religijne „Pieśni nabożne”. Jeśli nawet niektóre jego dzieła są dyskusyjne z artystycznego punktu widzenia, to trudno odmówić im nieustannej popularności – w końcu chyba każdy zna takie utwory, funkcjonujące jako pieśni kościelne lub kolędy, jak „Kiedy ranne wstają zorze, „Bóg się rodzi, moc truchleje”, czy „Nie zna śmierci Pan żywota”. Oprócz tych ciągle wykonywanych utworów, Karpiński zdobył w swoim czasie popularność sielankami, takimi jak „Laura i Filon”. Wyrażały one światopogląd poety, ukształtowany w dużym stopniu przez Jana Jakuba Rousseau (pochwała wiejskiego, spokojnego i harmonijnego żywota, szczęśliwa prostota oraz szczere miłosne uniesienia, uznawane za istotniejsze niż blichtr życia w Warszawie).

Mimo, iż Karpiński nie stronił od romansów, a słynne „trzy Justyny” odgrywały ważną rolę w jego życiu i twórczości, to nie udało mu się założyć rodziny. Resztę życia spędził we wsi Chorowszczyzna. Tam też stworzył swój pamiętnik, inspirowany Rousseau i jego „Wyznaniami”. Karpiński zmarł w 1825 roku. Oprócz wspomnianych wyżej utworów, do jego spuścizny zalicza się kilka pieśni patriotycznych oraz niewielkie przekłady, m.in. Horacego oraz fragmentów „Pieśni Osjana”.

Rozwiń więcej
Franciszek Karpiński / za: cyfroteka.pl

Losowe tematy

Roman Bratny – biografia i charakterystyka...

Roman Bratny urodził się w Krakowie w 1921 roku jako Roman Mularczyk. Pochodził z zamożnego domu a jego bratem był Andrzej – później znany filmowiec autor...

Gustaw Morcinek – biografia i...

Biografia Gustaw Morcinek – polski prozaik pochodzący ze Śląska nauczyciel i działacz publicystyczny. Przyszedł na świat 25 sierpnia 1891 r. w Karwinie na Śląsku...

Bułat Okudżawa – biografia i...

Bułat Okudżawa to jedna z najciekawszych postaci XX-wiecznej kultury rosyjskiej. Uchodzi za jednego z ostatnich bardów. Tę kategorię twórców do której...

Gabriela Zapolska

Gabriela Zapolska należała do najbardziej kontrowersyjnych polskich kobiet swojej epoki. Przyszło jej żyć w czasach gdy ton społeczeństwu nadawali mężczyźni obnoszący...

Michaił Bułhakow – biografia...

Biografia Michaił Bułhakow urodził się w 1891 roku w Kijowie. Pochodził z rodziny inteligenckiej jego ojciec był profesorem Kijowskiej Akademii Duchownej Afanasija Iwanowicza....

Ferenc Molnar – biografia i charakterystyka...

Biografia Ferenc Molnár to autor którego twórczość obejmowała zróżnicowane gatunki i nie ogranicza się jedynie do literatury ale i do gatunków...

Barbara Kosmowska – biografia...

Biografia Barbara Kosmowska – polska pisarka i poetka. Urodziła się 24 stycznia 1958 r. w Bytowie. Mimo młodego wieku szybko zaskarbiła sobie sympatię odbiorców...

J. K. Rowling – biografia i charakterystyka...

Biografia J. K. Rowling (Joanne Kathleen Rowling) – angielska pisarka znana przede wszystkim z serii powieści o Harrym Potterze. Przyszła na świat 31 lipca 1965 r. w...

Carlo Collodi

Carlo Collodi naprawdę nazywał się Carlo Lorenzini i urodził się we Florencji w 1826 roku. Pochodził z chłopskiej rodziny i miał dziesięcioro rodzeństwa chociaż większość...