Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty
Jan Kasprowicz (1901)

Jan Kasprowicz - biografia i charakterystyka twórczości

Biografia

Jan Kasprowicz urodził się w 1860 roku we wsi Szymborze na Kujawach. Jego rodzice: Piotr Kasprowicz i Józefa z Kloftów byli małorolnymi chłopami. Kasprowicz po ukończeniu szkoły elementarnej został wysłany do gimnazjum pruskiego w Inowrocławiu. Nauka przyszłego poety kosztowała rodzinę wiele wyrzeczeń i była niełatwa dla niego samego. Codziennie na piechotę musiał bowiem pokonywać długą drogę do szkoły. W przedostatniej klasie autor „Hymnów” popadł w konflikt z nauczycielem Niemcem i musiał się przenieść do Poznania. Z powodu kolejnych przenosin do Opola i Raciborza Kasprowicz zdał maturę dopiero w wieku 24 lat.

Po ukończeniu szkoły średniej poeta zaczął studiować literaturę i filozofię na uniwersytecie lipskim, a następnie przeniósł się do Wrocławia. W czasie studiów przeszedł burzliwy związek z Teodozją Szymańską, z którą się ożenił, a następnie rozwiódł. Historia miłości zakończyła się tragicznie – Szymańska popełniła bowiem samobójstwo.

We Wrocławiu Kasprowicz należał do socjalistycznej grupy „ikaryjczyków”, za co w 1887 roku został aresztowany przez policję niemiecką i skazany na pół roku więzienia. Po dobyciu kary przeniósł się do Lwowa, gdzie objął stanowisko redaktora „Kuriera Lwowskiego”. W 1888 roku ukazała się również pierwsza książka poetycka Kasprowicza, „Poezje”.

W 1893 roku poeta ożenił się ponownie z Jadwigą Gąsowską, z którą miał dwie córki. W 1899 roku w domu Kasprowiczów gościł znany przywódca młodopolskiej cyganerii, Stanisław Przybyszewski, który uwiódł żonę autora „Chwil”. Jadwiga na zawsze odeszła z Przybyszewskim, porzucając męża i dzieci. Było to dla poety niezwykle trudne przeżycie.

W 1908 roku (po uprzednim uzyskaniu stopnia doktora) Kasprowicz objął specjalnie dla niego utworzoną katedrę literatury porównawczej na Uniwersytecie Lwowskim. W 1921 – 1922 był również rektorem uczelni.

W 1911 roku poeta ożenił się po raz trzeci z córką rosyjskiego generała, Marią Bunin. W 1923 roku wspólnie zamieszkali w willi „Harenda”, położoną pomiędzy Poroninem a Zakopanem. Kasprowicz zmarł w sierpniu 1926 roku. Został uroczyście pochowany na zakopiańskim cmentarzu, a w 1933 roku jego szczątki przeniesiono do mauzoleum na Harendę.

Charakterystyka twórczości

Jan Kasprowicz jest uważany za jednego z najwybitniejszych polskich poetów. Co więcej, jest to jeden z nielicznych wielkich twórców pochodzenia chłopskiego, któremu udało się przezwyciężyć klasowe przeciwności i osiągnąć szczyty literackiego kunsztu, a także dojść do godności rektora Uniwersytetu Lwowskiego.

W poetyckim debiucie Kasprowicza widać wyraźne inspiracje miejscem pochodzenia – kujawską wsią i jej mieszkańcami. Cykl „Sonetów z chałupy” nie ma jednak nic wspólnego z młodopolską chłopomanią, wiersze Kasprowicza posiadają bowiem wyraźnie społeczne, a nawet publicystyczne zabarwienie. Poeta przede wszystkim piętnuje w nich nierówności ekonomiczne i często sięga po naturalistyczną metodę portretowania świata.

Nieco inny ton odnajdujemy w kolejnych tomach Kasprowicza, zwłaszcza w „Krzaku dzikiej róży” (1898). W kręgu zainteresowań twórcy znajdują się tu bowiem sprawy ponadczasowe: miłość, dobro i zło oraz relacja z Bogiem. Bardzo ważną rolę zaczyna również odgrywać natura jako objawienie piękna i metafizyki.

Szczytowym osiągnięciem talentu Kasprowicza były natomiast „Hymny” (1898 – 1901). podzielone na dwa cykle: „Ginącemu światu” i „Salve Regina”. Poeta, przemawiając w imieniu wspólnoty, dał w nich wyraz ludzkiemu zwątpieniu w siłę humanistycznych wartości i Boga. Odnajdziemy tu wiele motywów bluźnierczych i młodopolską fascynację smutnym Szatanem. „Moja pieśń wieczorna” stanowiła zaś wyraz ostatecznego pogodzenia się z Bogiem i odnalezienia harmonii.

W pogodnym tonie utrzymane były kolejne liryki Kasprowicza: „Ballada o słoneczniku” (1908), „Chwile” (1911), „Księga ubogich” (1916), a także tom prozy „O bohaterskim koniu i walącym się domu” 1916. Kasprowicz pod koniec życia pisywał również dramaty, jak np. „Marchołt gruby a sprośny” czy „Uczta Herodiady”.

Losowe tematy

Gabriel Garcia Marquez uchodzi za jednego z najważniejszych pisarzy XX wieku najwybitniejszego przedstawiciela nurtu znanego jako „realizm magiczny”. Był on także...

Witold Gombrowicz – biografia...

Biografia Witold Gombrowicz urodził się 4 sierpnia 1904 r. w Małoszycach - niewielkiej wiosce położonej w województwie świętokrzyskim. Wywodził się z zamożnej...

Tyrteusz

Biografia Tyrteusz to poeta i śpiewak grecki z okresu ok. VII w. p.n.e. Według źródeł pochodził z Aten lub ze Sparty. Jak głosi legenda został on wysłany na pomoc...

Jan Parandowski

Życiorys Urodzony 11 maja 1895 roku we Lwowie twórca który na koncie miał między innymi eseje tłumaczenia oraz powieści. Debiutował w wieku zaledwie osiemnastu...

Aleksander Minkowski - biografia...

Biografia Aleksander Minkowski urodził się 27 lutego 1933. Jest absolwentem filologii rosyjskiej i reportażystą. W swoim życiu kilkakrotnie zmieniał miejsce zamieszkania....

Bolesław Leśmian – biografia...

Bolesław Leśmian wyróżnia się wśród polskich poetów XX wieku oryginalnością. Wydaje się że przez całe swoje życie stał obok głównego...

Mira Jaworczakowa – biografia...

Mira Jaworczakowa – polska pisarka autorka niezwykle popularnych powieści dla dzieci i młodzieży oraz opowiadań historycznych chętnie czytanych od pokoleń. Urodziła...

Janina Porazińska – biografia...

Janina Porazińska – polska pisarka autorka baśni i wierszy dla najmłodszych czytelników a także tłumacz literatury szwedzkojęzycznej. Urodziła się 29 września...

Denis Diderot

Denis Diderot urodził się w Langres w 1713 roku. Zdobył tytuł magistra filozofii studiował także prawo – wbrew woli ojca nie zdecydował się jednak na pracę w zawodzie...