Unikalne i sprawdzone teksty

Jan Kochanowski

Urodzony w 1530 roku Jan Kochanowski herbu Korwin uznawany jest za jednego z najważniejszych polskich twórców renesansowych. Wybitność tego autora przekracza zresztą skalę samej Polski. Według Czesława Miłosza „aż do początku dziewiętnastego wieku najwybitniejszym słowiańskim poetą był niewątpliwie Jan Kochanowski”.

W pismach Kochanowskiego znajduje się stosunkowo niewiele uwag o charakterze autobiograficznym. Mimo to posiadamy nieco informacji dotyczących jego życiorysu. Urodził się w rodzinie średniozamożnego szlachcica, jako jedno z jedenaściorga dzieci. Mimo owych ograniczeń materialnych, sfinansowano Janowi znakomitą edukację. W wieku 14 lat rozpoczął studia na Uniwersytecie Krakowskim, w późniejszych zaś latach podróżował po wielu krajach Europy, uczęszczając na wykłady w tamtejszych ośrodkach. Przebywał między innymi w Prusach (Królewiec), Włoszech (Padwa) oraz Francji. Jak wypadało prawdziwemu człowiekowi renesansu, opanował doskonale łacinę i grekę i poznał klasyczną poezję pisaną w tych językach. Łacina też, obok polskiego, będzie jednym z dwóch języków jego własnej twórczości.

W 1559 Kochanowski osiadł ponownie na terenach Rzeczpospolitej. Przez pewien czas sprawował funkcję sekretarza króla Zygmunta Augusta, zastanawiał się także nad wstąpieniem do stanu duchownego. Dzięki temu mógłby objąć zamożne posiadłości kościelne – w tym okresie stanowiło to częstą przyczynę decyzji o służbie Kościołowi i należało do normalnych ścieżek kariery dla szlachcica. Ostatecznie Kochanowski zrezygnował ze światowego życia i osiadł w majątku w Czarnolesie, gdzie poświęcił się literaturze i życiu rodzinnemu.

Rok 1578 przynosi wystawienie oraz późniejszy druk „Odprawy posłów greckich” – dramatu opartego na ukochanych przez Kochanowskiego motywach antycznych. Motywy te służyły do wyrażenia prawd o współczesnych autorowi sprawach politycznych.

W 1579 ukazuje się „Psałterz Dawidów”, poetycki przekład biblijnej Księgi Psalmów. Według Adama Mickiewicza przekład ten „jest natchniony, szlachetny, jest jasny i przejrzysty w swym stylu, jego tok poetycki jest śmiały, jego postawa swobodna i dumna nosi piękno jakiej wielkości, kapłańskiej dostojności”.

W 1584 wydany zostaje tom „Fraszki”, zawierający serię utworów w dowcipny, często rubaszny sposób komentujących świat i ludzi wokoło poety.

Do najwybitniejszych dzieł Kochanowskiego zaliczają się niewątpliwie „Treny” (1580), cykl dziewiętnastu utworów poświęconych zmarłej córce. Pod pewnymi względami „Treny” są unikatem w skali europejskiej. Zadziwia między innymi niezwykłe w owej epoce podejście do śmierci dziecka – z powodu wysokiej śmiertelności, człowiek owych czasów nie przywiązywał zbyt dużej uwagi do odejścia kilkulatka. Wpisywało się to w zwyczajny tok życia. Kochanowski reaguje jednak rozpaczą z powodu skonania dwuletniej Urszuli. Rozpacz ta jest puntem wyjścia do refleksji nad życiem, stoicyzmem oraz relacją z Bogiem.

Jan Kochanowski umiera w 1584 roku w Lublinie. Do jego utworów przez stulecia odnosili się w swojej twórczości polscy poeci – m.in. Józef Wittlin, Władysław Broniewski, Bolesław Leśmian, czy Marian Hemar. Próbą zrozumienia postawy autora „Trenów” jest piosenka Jacka Kaczmarskiego „Jan Kochanowski”.

Rozwiń więcej
Aleksander Tadeusz Regulski - Jan Kochanowski/ polona.pl

Losowe tematy

Adam Naruszewicz

Adam Naruszewicz urodził się w 1733 roku w Pińsku. Wcześnie osierocony związał się z Jezuitami i przyjął święcenia. Wiek XVIII nie był sprzyjający dla następców...

Rudyard Kipling – biografia i...

Biografia Rudyard Kipling to żyjący na przełomie XIX i XX wieku pisarz który pracował także jako dziennikarz. Mężczyzna na świat przyszedł w 1865. Miejscem jego...

Lew Tołstoj – biografia i charakterystyka...

Biografia Lew Tołstoj urodził się w 1828 roku w Jasnej Polanie w Rosji. Pochodził z możnego arystokratycznego rodu odziedziczył tytuł hrabiego. We wczesnym dzieciństwie...

Joanna Papuzińska – biografia...

Joanna Papuzińska (właśc. Papuzińska-Beksiak) – polska poetka prozaik krytyk literacki naukowiec autorka bajek i wierszy dla dzieci a także wielu rozpraw dotyczących...

Mark Twain

Mark Twain uznawany jest powszechnie za jednego z ojców literatury amerykańskiej. Pamiętać należy że Stany Zjednoczone Ameryki powstały dopiero w XVIII wieku i musiało...

Arkady Fiedler – biografia i charakterystyka...

Biografia Arkady Fiedler urodził się w 1894 roku w Poznaniu w rodzinie wydawcy. Uczył się w Gimnazjum Bergera w Poznaniu a potem do momentu wybuchu I wojny światowej studiował...

Aldous Huxley – biografia i charakterystyka...

Biografia Aldous Huxley urodził się w 1894 roku w Godalming. Wywodził się z rodziny o tradycjach naukowych i literackich: jego dziadek był pisarzem a ojciec biologiem. Huxley...

Gabriel Garcia Marquez uchodzi za jednego z najważniejszych pisarzy XX wieku najwybitniejszego przedstawiciela nurtu znanego jako „realizm magiczny”. Był on także...

Wiktor Gomulicki – biografia i...

Biografia Wiktor Gomulicki (właśc. Wiktor Teofil Gomulicki pisał pod pseudonimem Fantazy) – polski poeta i prozaik kolekcjoner a także badacz historii Warszawy; czołowy...