Unikalne i sprawdzone teksty

Jan Kochanowski

Urodzony w 1530 roku Jan Kochanowski herbu Korwin uznawany jest za jednego z najważniejszych polskich twórców renesansowych. Wybitność tego autora przekracza zresztą skalę samej Polski. Według Czesława Miłosza „aż do początku dziewiętnastego wieku najwybitniejszym słowiańskim poetą był niewątpliwie Jan Kochanowski”.

W pismach Kochanowskiego znajduje się stosunkowo niewiele uwag o charakterze autobiograficznym. Mimo to posiadamy nieco informacji dotyczących jego życiorysu. Urodził się w rodzinie średniozamożnego szlachcica, jako jedno z jedenaściorga dzieci. Mimo owych ograniczeń materialnych, sfinansowano Janowi znakomitą edukację. W wieku 14 lat rozpoczął studia na Uniwersytecie Krakowskim, w późniejszych zaś latach podróżował po wielu krajach Europy, uczęszczając na wykłady w tamtejszych ośrodkach. Przebywał między innymi w Prusach (Królewiec), Włoszech (Padwa) oraz Francji. Jak wypadało prawdziwemu człowiekowi renesansu, opanował doskonale łacinę i grekę i poznał klasyczną poezję pisaną w tych językach. Łacina też, obok polskiego, będzie jednym z dwóch języków jego własnej twórczości.

W 1559 Kochanowski osiadł ponownie na terenach Rzeczpospolitej. Przez pewien czas sprawował funkcję sekretarza króla Zygmunta Augusta, zastanawiał się także nad wstąpieniem do stanu duchownego. Dzięki temu mógłby objąć zamożne posiadłości kościelne – w tym okresie stanowiło to częstą przyczynę decyzji o służbie Kościołowi i należało do normalnych ścieżek kariery dla szlachcica. Ostatecznie Kochanowski zrezygnował ze światowego życia i osiadł w majątku w Czarnolesie, gdzie poświęcił się literaturze i życiu rodzinnemu.

Rok 1578 przynosi wystawienie oraz późniejszy druk „Odprawy posłów greckich” – dramatu opartego na ukochanych przez Kochanowskiego motywach antycznych. Motywy te służyły do wyrażenia prawd o współczesnych autorowi sprawach politycznych.

W 1579 ukazuje się „Psałterz Dawidów”, poetycki przekład biblijnej Księgi Psalmów. Według Adama Mickiewicza przekład ten „jest natchniony, szlachetny, jest jasny i przejrzysty w swym stylu, jego tok poetycki jest śmiały, jego postawa swobodna i dumna nosi piękno jakiej wielkości, kapłańskiej dostojności”.

W 1584 wydany zostaje tom „Fraszki”, zawierający serię utworów w dowcipny, często rubaszny sposób komentujących świat i ludzi wokoło poety.

Do najwybitniejszych dzieł Kochanowskiego zaliczają się niewątpliwie „Treny” (1580), cykl dziewiętnastu utworów poświęconych zmarłej córce. Pod pewnymi względami „Treny” są unikatem w skali europejskiej. Zadziwia między innymi niezwykłe w owej epoce podejście do śmierci dziecka – z powodu wysokiej śmiertelności, człowiek owych czasów nie przywiązywał zbyt dużej uwagi do odejścia kilkulatka. Wpisywało się to w zwyczajny tok życia. Kochanowski reaguje jednak rozpaczą z powodu skonania dwuletniej Urszuli. Rozpacz ta jest puntem wyjścia do refleksji nad życiem, stoicyzmem oraz relacją z Bogiem.

Jan Kochanowski umiera w 1584 roku w Lublinie. Do jego utworów przez stulecia odnosili się w swojej twórczości polscy poeci – m.in. Józef Wittlin, Władysław Broniewski, Bolesław Leśmian, czy Marian Hemar. Próbą zrozumienia postawy autora „Trenów” jest piosenka Jacka Kaczmarskiego „Jan Kochanowski”.

Rozwiń więcej
Aleksander Tadeusz Regulski - Jan Kochanowski/ polona.pl

Losowe tematy

Maria Kuncewiczowa – biografia...

Biografia Maria Kuncewiczowa (z domu Szczepańska) urodziła się 30 października 1895 r. w Samarze. Była córką Józefa Szczepańskiego nauczyciela matematyki...

Gabriela Zapolska

Gabriela Zapolska należała do najbardziej kontrowersyjnych polskich kobiet swojej epoki. Przyszło jej żyć w czasach gdy ton społeczeństwu nadawali mężczyźni obnoszący...

Tadeusz Boy-Żeleński - biografia...

Biografia Tadeusz Boy-Żeleński urodził się w 1874 roku w Warszawie w rodzinie o korzeniach szlacheckich. Jego ojciec Władysław Żeleński był kompozytorem. W 1892 roku...

Jan Chryzostom Pasek

Biografia Jan Chryzostom Pasek to jedna z najbardziej charakterystycznych i barwnych postaci w historii polskiej literatury. Przyszedł on na świat ok. 1636 r. w Węgrzynowicach....

Francis Scott Fitzgerald – biografia...

Biografia Francis Scott Fitzgerald powszechnie zaliczany jest do grona najlepszych amerykańskich pisarzy XX stulecia. Jego twórczość budziła zachwyt zarówno...

Albert Camus – biografia i charakterystyka...

Albert Camus uchodzi za jednego z ostatnich francuskich pisarzy starego typu. Przy czym sformułowanie „stary typ” nie oznacza tu anachronizmu a raczej pewien rodzaj...

Kazimiera Iłłakowiczówna –...

Kazimiera Iłłakowiczówna to poetka o bogatym życiorysie. Jej losy z pewnością nie pasują do stereotypu intelektualisty spędzającego całe życie w bibliotece lub...

Michaił Bułhakow – biografia...

Biografia Michaił Bułhakow urodził się w 1891 roku w Kijowie. Pochodził z rodziny inteligenckiej jego ojciec był profesorem Kijowskiej Akademii Duchownej Afanasija Iwanowicza....

James Olivier Curwood – biografia...

Biografia James Olivier Curwood urodził się w stanie Michigan w miasteczku Owosso 12 czerwca 1878 r. Zmarł na Florydzie 13 sierpnia 1927 r. Swe młodzieńcze lata spędził...