Unikalne i sprawdzone teksty

Jan Kochanowski

Urodzony w 1530 roku Jan Kochanowski herbu Korwin uznawany jest za jednego z najważniejszych polskich twórców renesansowych. Wybitność tego autora przekracza zresztą skalę samej Polski. Według Czesława Miłosza „aż do początku dziewiętnastego wieku najwybitniejszym słowiańskim poetą był niewątpliwie Jan Kochanowski”.

W pismach Kochanowskiego znajduje się stosunkowo niewiele uwag o charakterze autobiograficznym. Mimo to posiadamy nieco informacji dotyczących jego życiorysu. Urodził się w rodzinie średniozamożnego szlachcica, jako jedno z jedenaściorga dzieci. Mimo owych ograniczeń materialnych, sfinansowano Janowi znakomitą edukację. W wieku 14 lat rozpoczął studia na Uniwersytecie Krakowskim, w późniejszych zaś latach podróżował po wielu krajach Europy, uczęszczając na wykłady w tamtejszych ośrodkach. Przebywał między innymi w Prusach (Królewiec), Włoszech (Padwa) oraz Francji. Jak wypadało prawdziwemu człowiekowi renesansu, opanował doskonale łacinę i grekę i poznał klasyczną poezję pisaną w tych językach. Łacina też, obok polskiego, będzie jednym z dwóch języków jego własnej twórczości.

W 1559 Kochanowski osiadł ponownie na terenach Rzeczpospolitej. Przez pewien czas sprawował funkcję sekretarza króla Zygmunta Augusta, zastanawiał się także nad wstąpieniem do stanu duchownego. Dzięki temu mógłby objąć zamożne posiadłości kościelne – w tym okresie stanowiło to częstą przyczynę decyzji o służbie Kościołowi i należało do normalnych ścieżek kariery dla szlachcica. Ostatecznie Kochanowski zrezygnował ze światowego życia i osiadł w majątku w Czarnolesie, gdzie poświęcił się literaturze i życiu rodzinnemu.

Rok 1578 przynosi wystawienie oraz późniejszy druk „Odprawy posłów greckich” – dramatu opartego na ukochanych przez Kochanowskiego motywach antycznych. Motywy te służyły do wyrażenia prawd o współczesnych autorowi sprawach politycznych.

W 1579 ukazuje się „Psałterz Dawidów”, poetycki przekład biblijnej Księgi Psalmów. Według Adama Mickiewicza przekład ten „jest natchniony, szlachetny, jest jasny i przejrzysty w swym stylu, jego tok poetycki jest śmiały, jego postawa swobodna i dumna nosi piękno jakiej wielkości, kapłańskiej dostojności”.

W 1584 wydany zostaje tom „Fraszki”, zawierający serię utworów w dowcipny, często rubaszny sposób komentujących świat i ludzi wokoło poety.

Do najwybitniejszych dzieł Kochanowskiego zaliczają się niewątpliwie „Treny” (1580), cykl dziewiętnastu utworów poświęconych zmarłej córce. Pod pewnymi względami „Treny” są unikatem w skali europejskiej. Zadziwia między innymi niezwykłe w owej epoce podejście do śmierci dziecka – z powodu wysokiej śmiertelności, człowiek owych czasów nie przywiązywał zbyt dużej uwagi do odejścia kilkulatka. Wpisywało się to w zwyczajny tok życia. Kochanowski reaguje jednak rozpaczą z powodu skonania dwuletniej Urszuli. Rozpacz ta jest puntem wyjścia do refleksji nad życiem, stoicyzmem oraz relacją z Bogiem.

Jan Kochanowski umiera w 1584 roku w Lublinie. Do jego utworów przez stulecia odnosili się w swojej twórczości polscy poeci – m.in. Józef Wittlin, Władysław Broniewski, Bolesław Leśmian, czy Marian Hemar. Próbą zrozumienia postawy autora „Trenów” jest piosenka Jacka Kaczmarskiego „Jan Kochanowski”.

Rozwiń więcej
Aleksander Tadeusz Regulski - Jan Kochanowski/ polona.pl

Losowe tematy

Andrzej Melaszka – biografia i...

Biografia Andrzej Melaszka – polski reżyser i scenarzysta; pisarz twórca literatury dziecięcej i młodzieżowej. Przyszedł na świat 3 marca 1955 r. w Poznaniu....

Hans Christian Andersen

Hans Christian Andersen przyszedł na świat w 1805 roku w duńskim miasteczku Odense. Był jednym dzieckiem ubogiej rodziny. Dzieciństwo przyszłego pisarza nie należało...

Daniel Naborowski

Biografia Daniel Naborowski znany jest jako jeden z najwybitniejszych i najlepiej wykształconych twórców polskiego baroku. Przyszedł on na świat w 1573 r. w...

Paweł Zuchniewicz – biografia...

Paweł Zuchniewicz urodził się w 1961 roku. Jest dziennikarzem i działaczem katolickim. Skończył studia dziennikarskie w 1986 roku. Uczył się również w Instytucie...

Irena Jurgielewiczowa – biografia...

Biografia Irena Jurgielewiczowa (właśc. Irena Jurgielewicz z domu Drozdowicz) – polska powieściopisarka i pedagog; autorka książek dla młodzieży. Urodziła się...

Mikołaj Sęp-Szarzyński

Biografia Mikołaj Sęp-Szarzyński powszechnie uznawany jest za obok Jana Kochanowskiego najwybitniejszego twórcę staropolskiej literatury. Okres jego aktywności przypadł...

Stanisław Korab-Brzozowski –...

Biografia Stanisław Korab-Brzozowski urodził się w 1876 roku w Latakii w Syrii. Miał korzenie artystyczne – jego ojciec Karol Brzozowskiego oraz brat Wincenty Korab-Brzozowski...

Jane Austen – biografia i charakterystyka...

Biografia Jane Austen urodziła się 16 grudnia 1775 r. w Steventon. Wywodziła się ona z poważanej rodziny ziemiańskiej jej ojciec - George Austen - był duchownym anglikańskim...

Jacob i Wilhelm Grimm - biografia...

Biografia Jacob i Wilhelm Grimm (właśc. Wilhelm Karl Grimm i Jacob Ludwik Karl Grimm) – dwaj rodzeni bracia; uczeni i pisarze niemieccy. Większość swych dzieł publikowali...