Unikalne i sprawdzone teksty

Maria Dąbrowska – biografia i charakterystyka twórczości

Maria Dąbrowska urodziła się w szlacheckiej rodzinie Szumskich w 1889 (nazwisko Dąbrowska miała po mężu). Szumscy nie należeli do zamożniejszych warstw społeczeństwa, ale udało im się zapewnić córce dobrą edukację. Przed I wojną światową studiowała zagranicą, w Szwajcarii i Belgii. Tam też poznała Mariana Dąbrowskiego, działacza socjalistycznego, którego poślubiła.

Związek z Dąbrowskim trwał do jego śmierci w 1925 roku. Już wówczas dały o sobie znać poglądy Marii, zarówno na relacje międzyludzkie, jak i na kwestie polityczne. Uznawała się ona za osobę postępową i sympatyzowała z ideami lewicowymi. Z Marianem chcieli tworzyć nowoczesne małżeństwo i wybaczali sobie krótkotrwałe romanse. Ów liberalizm obyczajowy był charakterystyczny dla Dąbrowskiej przez całe jej życie – po śmierci męża żyła bez ślubu ze Stanisławem Stempowskim, pojawiały się również plotki o biseksualizmie pisarki (według tych niepotwierdzonych pogłosek, jej partnerką miała być jej przyjaciółka, Anna Kowalska). Kwestie owe do dziś wydają się kontrowersyjne – tym bardziej szokowały przed wojną. Dąbrowska jednak wytrwale broniła swojej niezależności duchowej i nie pozwalała innym wpływać na swoje czyny i poglądy. W kwestiach politycznych pisarka była zwolenniczką spółdzielczości – jej początkowa sława brała się właśnie z zaangażowanej publicystyki prasowej.

Debiutem Dąbrowskiej był tomik opowiadań „Gałąź czereśni” (1921). Sympatię czytelników zdobyła wspomnieniami „Uśmiech dzieciństwa” (1923). Jednak najważniejszy sukces literacki autorki przyszedł w latach trzydziestych. Mowa o monumentalnej, czterotomowej powieści „Noce i dnie” (1931–1934). To epicka saga szlacheckiej rodziny, żyjącej na przełomie XIX i XX wieku. Krytycy zwracali uwagę na głębię psychologiczną postaci, a także na walory językowe dzieła. Julian Przyboś stwierdził wręcz: Kiedy chcę odetchnąć esencja polszczyzny w poezji, pochylam się nad „Panem Tadeuszem”, kiedy chce się napić ze strumienia polszczyzny w prozie - zanurzam się w „Noce i dnie".

Podobnie jak w swojej publicystyce, Dąbrowska nie wahała się poruszać w swojej beletrystyce drażliwych kwestii. Opowiadanie „Ksiądz Filip” dotyczy np. księdza, który występuje przeciw celibatowi.

Po wojnie Dąbrowska zamilkła na kilka lat, nie chcą popierać władz komunistycznych. W 1955 zaczęła ponownie publikować. Zaczęła też krytykować cenzuralną politykę władz. Pisarka zmarła w 1965 roku, otoczona powszechny szacunkiem.

Oprócz powieści, zostawiła po sobie także „Dzienniki”, prowadzone przez kilkadziesiąt lat. Pełne wydanie liczy 13 tomów i jest nieodzownym źródłem dla historyków polskiej literatury i kultury. Dąbrowska przełożyła również na polski wybór „Dzienników” Samuela Pepysa.

Rozwiń więcej
Maria Dąbrowska, około roku 1933, fot. Danuta B. Łomaczewska / East News

Losowe tematy

Olga Tokarczuk – biografia i charakterystyka...

Olga Tokarczuk należy do najpopularniejszych współczesnych polskich pisarek. Jej utwory przekładane są na obce języki i zdobywają liczne nagrody literackie –...

Stanisław Lem – biografia i charakterystyka...

Biografia Stanisław Lem urodził się 12 września 1921 r. we Lwowie. Był synem Samuela Lehma lwowskiego lekarza który w młodości podejmował całkiem udane próby...

Wiktor Gomulicki – biografia i...

Biografia Wiktor Gomulicki (właśc. Wiktor Teofil Gomulicki pisał pod pseudonimem Fantazy) – polski poeta i prozaik kolekcjoner a także badacz historii Warszawy; czołowy...

Fiodor Dostojewski – biografia...

Biografia Fiodor Dostojewski urodził się w 1821 roku w Moskwie. Pochodził ze średnio zamożnej rodziny lekarza miał sześcioro rodzeństwa. Zgodnie z wolą ojca ukończył...

Danuta Wawiłow i Natalia Usenko...

Danuta Wawiłow – polska poetka tłumaczka literatury rosyjskiej i radzieckiej prozaik autorka utworów dla dzieci oraz słuchowisk radiowych. Przyszła na świat...

Barbara Rosiek – biografia i charakterystyka...

Biografia Barbara Rosiek należy do tych autorów których dzieła budzą ogromne zainteresowanie i wielkie emocje. Na kartach swych powieści podejmuje ona niełatwe...

Maria Dąbrowska – biografia i...

Maria Dąbrowska urodziła się w szlacheckiej rodzinie Szumskich w 1889 (nazwisko Dąbrowska miała po mężu). Szumscy nie należeli do zamożniejszych warstw społeczeństwa...

Edward Redliński – biografia...

Edward Redliński urodził się w 1940 roku w małej miejscowości pod Białymstokiem. Wielokrotnie podkreślał że jest człowiekiem z awansu – i odczucie owo często...

George Gordon Byron – biografia...

Biografia Chociaż żył zaledwie 36 lat udało mu się na stałe zapisać w historii europejskiej literatury a jedna z ateńskich dzielnic nosi jego imię. Kim była jedna z...