Unikalne i sprawdzone teksty

Stanisław Supłatowicz – biografia i charakterystyka twórczości

Biografia

Stanisław Supłatowicz (Sat – Okh, w języku shawnee - Długie Pióro, ps. Kozak) – polski artysta i pisarz pochodzenia indiańskiego; żołnierz AK. Przyszedł na świat 15 kwietnia 1925 r. w Kanadzie. Lata dzieciństwa spędził wśród Indian na Alasce.

Jego życie było pełne zawirowań, stąd obrosło w szereg legend. Dziś nie wszyscy o nim pamiętają, choć niesłusznie, gdyż był wybitną postacią.

Do Polski przybył wraz z matką – Stanisławą Supłatowicz w 1937 r. Jego matka była uciekinierką z Syberii. Wyszła za Wysokiego Orła – syna przywódcy plemienia Shawnee i miała z nim trójkę dzieci, w tym najmłodszego Sat – Okha. W Polsce mieli być tylko pół roku, ale niestety zastała ich wojna. W chwili jej wybuchu Sat – Okh miał 17 lat. Aby mógł zostać w Polsce konieczne stało się zmienienie danych w jego metryce.

Wraz z matką zamieszkał w Radomiu. Do walki wśród Polaków zmusiły go okoliczności. Wstąpił do organizacji Służba Zwycięstwu Polski i Związek Walki Zbrojnej. Mimo wojny usiłował prowadzić normalne życie, ale z racji swego wyglądu zaczęli interesować się nim Niemcy. W 1940 r. został aresztowany przez gestapo. Przez 12 miesięcy przebywał w więzieniu w Radomiu, skąd miał zostać wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Na szczęście udało mu się zbiec z transportu. Podczas ucieczki strażnicy ranili go jednak w nogę. Przez pół roku musiał leczyć się w ukryciu. Potem walczył w leśnym oddziale AK – „Bończy” (otrzymał pseudonim Kozak). Indiańskie pochodzenie sprawiło, że doskonale radził sobie w walkach i potrafił bezszelestnie poruszać się po lasach. Swych umiejętności starał się nauczyć również innych żołnierzy – wielu z nich tylko dzięki niemu nauczyło się jak należy korzystać z noża.

Pułk w skład którego wchodził oddział Sat – Okha został rozwiązany pod koniec 1944 r. Żołnierze wyszli z lasu, gdy wojna już się skończyła. Niestety za przynależność do AK Supłatowicz został aresztowany, a następnie wcielony do marynarki wojennej. Potem przez pewien czas służył w marynarce handlowej, na statkach "Bolesław Chrobry" i "Batory".

Resztę życia spędził już w Gdańsku. Odznaczono go m.in. Krzyżem Walecznych i Medalem Wojska Polskiego. W swej twórczości nawiązywał głównie do swego pochodzenia i był popularyzatorem kultury indiańskiej w Polsce.

Zmarł 3 lipca 2003 roku w Szpitalu Marynarki Wojennej w Gdańsku. Pochowano go na cmentarzu „Srebrzysko”.

Charakterystyka twórczości

Sat – Okh pierwsze swe książki zaczął pisać w 1958 r. Były to głównie powieści przygodowe, w których wielokrotnie odnosił się do swej indiańskiej przeszłości. Książki przetłumaczono na wiele języków i rozsławiły postać pisarza na całym świecie.

Debiutem Sat – Okha była autobiograficzna powieść opisująca czasy młodości spędzone w „szkole wilków” - „Ziemia słonych skał” (1958 r.). Następną jego ważną książką, wielokrotnie wznawianą i bardzo popularną był „Biały Mustang” (1959 r.), czyli zbiór baśni i legend indiańskich.

Później powstawały następne publikacje dotyczące obyczajów i kultury Indian Ameryki Północnej – były to: "Powstanie człowieka" (1981); "Fort nad Athabaską" - wspólnie z Yácta-Oya - Sławomir Bral (1985); "Głos prerii" (1990); "Tajemnica Rzeki Bobrów" (1996); "Serce Chippewaya" (1999); "Walczący Lenapa" (2001).

W ZSRR natomiast ukazały się m. in.: "Ziemia słonych skał" ( 1964 ); "Opowieści starego Sagamore" (1972); "Drogi się schodzą" wspólnie z Antoniną Leonidovną Rasulovą (1973); "Tajemnicze ślady" (1975) i "Głosy Ameryki" (1976).

Sat – Okh często uczestniczył w spotkaniach autorskich, podczas których opowiadał dzieciom i młodzieży niezwykłe historie związane z jego indiańskim pochodzeniem. Do dziś uchodzi on za jednego z najbardziej znanych popularyzatorów kultury indiańskiej w Polsce.

W 1987 r. zbiór baśni indiańskich i legend – „Biały Mustang” przełożono na pismo Braille'a.

Natomiast w Wymysłowie niedaleko Tucholi k. Chojnic otwarto prywatne Muzeum Indian Ameryki Północnej im. Sat-Okha.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Stanisław Grochowiak – biografia...

Stanisław Grochowiak należy do najbardziej znanych polskich artystów okresu powojennego. Obecnie pamięta się go przede wszystkim jako poetę chociaż do jego spuścizny...

James Olivier Curwood – biografia...

Biografia James Olivier Curwood urodził się w stanie Michigan w miasteczku Owosso 12 czerwca 1878 r. Zmarł na Florydzie 13 sierpnia 1927 r. Swe młodzieńcze lata spędził...

Zenon Przesmycki – biografia i...

Biografia Zenon Przesmycki (pseud. „Miriam” i „Jan Żagiel”) urodził się w 1861 roku w Radzyniu Podlaskim. Pochodził z rodziny o korzeniach szlacheckich...

Krzysztof Kamil Baczyński – biografia...

Krzysztof Kamil Baczyński to bodaj najbardziej znany autor z pokolenia „Kolumbów”. Przyszedł na świat w Warszawie w 1921 roku w rodzinie inteligenckiej....

Józef Czechowicz – biografia...

Józef Czechowicz należy do szczególnych postaci polskiej poezji. Nie cieszy się on obecnie taką sławą jak Czesław Miłosz Wisława Szymborska czy Zbigniew...

Giovanni Boccaccio

Biografia Giovanni Boccaccio przyszedł na świat we Florencji w 1313 r. Prawdopodobnie był nieślubnym synem florenckiego kupca - Boccaccino di Chellino – oraz nieznanej...

Ursula K. Le Guin – biografia...

Biografia Ursula Kroeber Le Guin przyszła na świat 21 października 1929 r. w Berkeley w Kalifornii. Córka znanego profesora antropologii (Alfreda Louisa Kroebera) i...

Fiodor Dostojewski – biografia...

Biografia Fiodor Dostojewski urodził się w 1821 roku w Moskwie. Pochodził ze średnio zamożnej rodziny lekarza miał sześcioro rodzeństwa. Zgodnie z wolą ojca ukończył...

Witold Gombrowicz – biografia...

Biografia Witold Gombrowicz urodził się 4 sierpnia 1904 r. w Małoszycach - niewielkiej wiosce położonej w województwie świętokrzyskim. Wywodził się z zamożnej...