Unikalne i sprawdzone teksty

Vladimir Nabokov – biografia i charakterystyka twórczości

Vladimir Nabokov to jeden z największych oryginałów i skandalistów literackich XX wieku. Trudno usytuować go wśród innych pisarzy, trudno nawet osadzić go w którejś z narodowych literatur – pisać zaczynał bowiem po rosyjsku, po czym przeszedł na język angielski. Niemniej nawet po tej zmianie sam przełożył swoją najsłynniejszą powieść – „Lolitę” – na rodzimy język. Która „Lolita” jest więc oryginałem, a która przekładem? Również gust literacki Nabokova był niezwykły – Fiodora Dostojewskiego miał za autora tandetnego, cenił za to twórczość Jane Austen. A polityka? Cóż, i tutaj nie da się zakwalifikować nasze pisarza łatwo. Popierał amerykańską interwencję w Wietnamie w czasie, gdy budziła ona oburzenia wielu liberalnych i lewicowych intelektualistów. Równocześnie bardziej konserwatywni odbiorcy uznawali go za autora pornografii. Można chyba śmiał stwierdzić, że Nabokov zawsze szedł własną drogą i wzbudzał olbrzymie kontrowersje. No, może za wyjątkiem środowiska badaczy motyli (lepidopterologów) – wśród nich był bowiem niezmiennie ceniony.

Vladimir Nabokov urodził się w szlacheckiej rodzinie, żyjącej na terenach carskiej Rosji, w 1899 roku. Na skutek rewolucji bolszewickiej on sam i jego bliscy musieli uciekać na zachód. Nabokov żył w Wielkiej Brytanii, Niemczach i Francji, zaś w 1940 roku przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. Z wykształcenia filolog, pracował na uniwersytetach, gdzie prowadził zajęcia z języka i literatury rosyjskiej. Angażował się też w działalność kilku muzeów przyrodniczych, zajmując się ukochanymi motylami.

Sukces przyszedł do pisarza, gdy ten był już człowiekiem dojrzałym, zbliżającym się do sześćdziesiątki. Po kilku entuzjastycznych recenzjach, kolejne wydania „Lolity” –początkowo niezauważonej – stały się bestsellerami. Umożliwiło to autorowi przeprowadzkę do Szwajcarii i prowadzenie spokojnego życia. W tym czasie publikował już stosunkowo mało.

Najsłynniejszym dziełem Nabokova jest „Lolita” (1955) – opowieść o toksycznym romansie dorosłego mężczyzny z dwunastoletnią dziewczynką. Z powodu drażliwego tematu powieść uchodziła za dzieło pornograficzne i skandaliczne, niektórzy zarzucali jej pochwałę pedofilii. Wielu krytyków (m.in. Stanisław Lem) zwracało jednak uwagę na groteskowy charakter dzieła, w którym humor miesza się z cierpieniem. Warto też podkreślić, że chociaż narratorem jest wykorzystujący małoletnią mężczyzna, który zresztą nie szczędzi nam opisów swoich fascynacji erotycznych, to ukazany zostaje też ból jego ofiary.

„Lolita” doczekała się dwóch głośnych ekranizacji filmowych, z których pierwsza, z 1962 roku, została wyreżyserowana przez prawdziwego giganta kinematografii, jakim był bez wątpienia Stanley Kubrick. Samo imię głównej bohaterki weszło też do potocznego języka, jako synonim rozbudzonej seksualnie dziewczynki.

Krytycy zwracają uwagę, że być może najważniejszym dziełem Nabokova nie jest jednak „Lolita”, a wydany później „Blady ogień” (1962). Trudno wydać jasną opinię w tej sprawie, bowiem mamy w tym przypadku do czynienia z powieścią wieloznaczną, trudno w interpretacji. Już sama forma książki – poemat napisany przez fikcyjnego poetę i zaopatrzony w przypisy przez fikcyjnego krytyka – jest oryginalna. Nabokov, miłośnik gry w szachy, nie oszczędził krytyków. „Blady ogień” stawia badacza literatury i zwykłego czytelnika przed nie lada wyzwaniem intelektualnym – ale oferuje im też nie lada satysfakcję.

Nabokov zmarł w 1977 roku w Szwajcarii. Kilka jego dzieł zostało wydanych pośmiertnie przez rodzinę pisarza.

Rozwiń więcej
Vladimir Nabokov /za: wikipedia.pl

Losowe tematy

Maria Kuncewiczowa – biografia...

Biografia Maria Kuncewiczowa (z domu Szczepańska) urodziła się 30 października 1895 r. w Samarze. Była córką Józefa Szczepańskiego nauczyciela matematyki...

Sławomir Mrożek – biografia...

Biografia Sławomir Mrożek - jeden z najchętniej czytanych polskich autorów - przyszedł na świat 29 czerwca 1930 r. w Borzęcinie wsi leżącej w powiecie brzeskim....

Kai Herrman Horst Rieck – biografie...

Kai Hermann – to niemiecki pisarz i publicysta a także autor książek dla dzieci i młodzieży. Urodził się 29 stycznia 1938 r. w Hamburgu. Ukończył historię i nauki...

Jan Andrzej Morsztyn

Biografia Jan Andrzej Morsztyn przyszedł na świat 24 czerwca 1621 r. w okolicach Krakowa (w Raciborsku lub Wiśniczu). Należał do zamożnej rodziny szlacheckiej herbu Leliwa...

Seweryna Szmaglewska – biografia...

Biografia Seweryna Szmaglewska urodziła się w 1916 roku w Przygłowie niedaleko Piotrkowa Trybunalskiego. Pochodziła z rodziny urzędniczej jej ojciec Antoni Szmaglewskiej...

Ewa Chotomska – biografia i charakterystyka...

Biografia Ewa Chotomska – polska pisarka i scenarzystka znana przede wszystkim jako autorka literatury dziecięcej a także tekstów piosenek dla dzieci; córka...

Anna Onimichowska – biografia...

Biografia Anna Onimichowska to polska poetka i dramatopisarka autorka wierszy i książek dla dzieci i młodzieży. Urodziła się 28 stycznia 1952 r. w Warszawie. Jest młodszą...

Stanisław Korab-Brzozowski –...

Biografia Stanisław Korab-Brzozowski urodził się w 1876 roku w Latakii w Syrii. Miał korzenie artystyczne – jego ojciec Karol Brzozowskiego oraz brat Wincenty Korab-Brzozowski...

John Ronald Reuel Tolkien – biografia...

Biografia John Ronald Reuel Tolkien urodził się 3 stycznia 1892 r. w Bloemfontein mieście położonym w Republice Południowej Afryki. Od 1890 r. Arthur Tolkien - ojciec Johna...