Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Romantyzm

Początki romantyzmu widoczne są już w epoce poprzedniej. W oświeceniu pojawia się nurt zwany sentymentalizmem, który porusza problem uczuć. Romantyzm ma dwojakie znaczenia: po pierwsze jest to nazwa epoki literackiej, po drugie to pewna cecha światopoglądowa.

Za hasło romantyzmu zwykło uznawać się zdanie: „Miej serce i patrzaj w serce”.

Ramy czasowe

Na początek epoki romantyzmu wpłynęło kilka istotnych zdarzeń historycznych, m.in.:

• trzęsienie ziemi w Lizbonie, ponieważ zaburzyło ono myślenie klasyków, kultywujących rozum i racjonalne tłumaczenie zjawisk;
• Wielka Rewolucja Francuska z 1789 r., jako konsekwencja oświeceniowej ideologii. Doszło do ścięcia króla, odrzucono kościół i religię;
• rządy Napoleona jako I konsula i cesarza Francji, to rządy jednostki, indywiduum;
• pojawienie się w 1773 r. tzw. okresu „burzy i naporu”, którego teoretykami byli Johann Wolfgang Goethe i Johann Herder.  Proponowali oni model literatury, która odrzucałaby obce wzorce, zwracając się w kierunku kultury ludowej i rezygnując z tematyki dworskiej.

W Polsce za początki romantyzmu uznaje się 1822 rok, czyli datę wydania „Ballad i romansów” Adama Mickiewicza.

Założenia programowe

1. Sprzeciw wobec poprzedniej epoki, związany z kontestacją koncepcji i wartości twórców oświeceniowych.
2. Odrzucenie racjonalizmu i empiryzmu.
3. Pojawienie się nowego wzorca bohatera literackiego: wrażliwy, samotny, wyobcowany.

Literatura romantyzmu

Akcja utworów romantycznych często odbywa się nocą lub po zmroku, co wiąże się z tajemniczym nastrojem.  Romantycy kierują się intuicją i przeczuciem, czemu sprzyja mrok.

Bohaterowie utworów literackich były to jednostki wybitne, osoby wrażliwe, uczuciowe, często nieszczęśliwe z powodu miłości lub zniewolenia kraju. Wśród charakterystycznych bohaterów romantycznych można wyróżnić:

Poetę, wieszcza, który jest prorokiem narodu i jego przywódcą duchowym.
Dziecko, które jest istotą wrażliwą oraz nieskażoną przez cywilizację i naukę.
Człowieka prostego, lud, który kieruje się mądrością duchową i nie wierzy uczonym.
Wariata, który nie kieruje się umysłem, lecz własnymi wymysłami.

Literaturę polskiego romantyzmu można podzielić na dwie fazy:

• I faza, przed powstaniem listopadowym w 1830 r., to zwrot ku ludowości, fascynacja orientem. Rozwój ballady i powieści poetyckiej. Z powodu sprzeczności z ideologią twórców poprzedniej epoki narasta tzw. „walka klasyków z romantykami”.
• II faza, po powstaniu listopadowym,  to czas zainteresowania historią.  Pojawia się ubóstwienie narodu, patriotyzm.

Charakterystycznym zjawiskiem okresu romantyzmu było pojawienie się w literaturze synkretyzmu rodzajowego i gatunkowego. Wiązał się on z mieszaniem rodzajów i/lub gatunków w obrębie jednego utworu.

Gatunki romantyczne to:
• Dramat romantyczny
• Powieść poetycka
• Ballada
• Sonet
• List

Podłoże filozoficzne:

Irracjonalizm to przekonanie o umiejętności pozarozumowego poznawania świata.
Spirytualizm wiązał się z przeświadczeniem, że oprócz świata rzeczywistego, istnieje świat nadprzyrodzony, a zatem jest to wiara w tzw. dualizm świata (jego dwudzielność).

Losowe tematy

Romantyzm

Początki romantyzmu widoczne są już w epoce poprzedniej. W oświeceniu pojawia się nurt zwany sentymentalizmem który porusza problem uczuć. Romantyzm ma dwojakie...

XX-lecie międzywojenne

Ramy czasowe Czas trwania XX-lecia międzywojennego obejmuje okres pomiędzy I a II wojną światową. To pierwsza epoka której granice czasowe są tak wyraźnie zarysowane....

Oświecenie

Oświecenie to epoka która ideologicznie nawiązywała do renesansu a była kontrastowa względem baroku. W centrum zainteresowania stawiany był człowiek oraz jego rozwój...

Pozytywizm

Pozytywizm to epoka która miała na celu odbudowę i wzmocnienie kraju poprzez wykształcenie ludzi. Termin „pozytywizm” został wprowadzony przez Auguste’a...

Średniowiecze

Średniowiecze jest drugą epoką literacką następującą po starożytności. Przejście pomiędzy epokami jest płynne jednakże względem siebie są one kontrastowe. W średniowieczu...

Młoda Polska

Młoda Polska bywa nazywana także modernizmem. Nazwa ta podkreślała nowe poglądy i realizacje artystyczne. Modernizm czasem bywa definiowany także jako faza wstępna Młodej...

Renesans

Epoka renesansu zwana jest także „odrodzeniem”. Oba terminy odpowiadają francuskiemu słowu „reneissance”. Kolebką odrodzenia były Włochy gdzie w...

Antyk

Antyk inaczej nazywany starożytnością jest najstarszą epoką wyróżnianą w historii literatury niemniej jednak późniejsi twórcy (w tym współcześni)...