Unikalne i sprawdzone teksty

Bohater negatywny w literaturze – cel i sposób kreowania bohaterów negatywnych

Mawia się często, że tym, co najbardziej fascynuje czytelników, są postacie czarnych charakterów. Chyba każdy słyszał opinie w rodzaju „tak, główny bohater może nie jest specjalnie interesujący, ale za to ten zły, to naprawdę pasjonująca figura!”. Tym bardziej warto się zastanowić, jaki cel mają autorzy w kreowania negatywnych bohaterów i w jaki sposób poszczególni artyści próbują ich ukazać.

Chyba najbardziej znanym czarnym charakterem polskiej literatury jest książę Janusz Radziwiłł z „Potopu” Henryka Sienkiewicza. Potężny magnat decyduje się współpracować z królem szwedzkim, przedkładając prywatę nad dobro ojczyzny. Zmusza on podstępem Andrzeja Kmicica, bohatera powieści, do złożenia przysięgi wierności – w ten sposób pociąga szlachcica w zdradziecką działalność. Radziwiłł to manipulator – potrafi wszystko przedstawić w ten sposób, by uchodzić za patriotę. Nie cofa się przed niczym – ani przed porzuceniem króla, ani przed zlecaniem pospolitych morderstw. Radziwiłł przypomina postać z dramatów Williama Szekspira – wydaje mu się, że znajduje się ponad moralnością zwykłych ludzi. Z punktu widzenia Kmicica przypominać może wręcz szatana – tak potężne wydają się sieci jego kłamstw i matactw. Co interesujące, poznajemy Radziwiłła nie jako zdrajcę, a jako bohaterskiego wodza w wojnach z Moskwą. Widać więc, że jest to postać złożona i skomplikowana, chociaż bez wątpienia negatywna.

Interesującym przykładem zbiorowego bohatera negatywnego są replikanty z klasycznej powieści sf Philipa K. Dicka „Czy androidy marzą o elektrycznych owcach”. Replikanty to roboty do złudzenia przypominające człowieka. Jedyną, acz bardzo istotną, różnicą jest ich całkowity brak uczuć i empatii. Androidy Dicka nie są krwiożercze, nie planują zniszczenia planety. Są jednak niezwykle przerażające, bowiem skłaniają nas do zastanowienia, czy my sami nie jesteśmy do nich podobni? Replikanty to niejako odbicia zwykłych ludzi – możemy się przejrzeć w ich postaciach i rozważyć, czy posiadamy zdolność empatii, czy bliżej nam do nieludzkich maszyn.

Bohaterowie negatywni mogą być konstruowani w różny sposób. Czasem przypominają potężne potwory w ludzkich skórach – Janusz Radziwiłł z „Potopu” to niemalże smok, szatan. Zagrożeniem dla bohaterów jest wpadnięcie w jego sidła, pozwolenie, by omotał ich kłamstwami. Ale czarne charaktery mogą być też kreowane zupełnie inaczej. Zagrożeniem dla postaci z powieści Dicka nie jest to, że androidy zaczną ich kontrolować. Zagrożeniem jest to, że mogą oni stać się tak bezduszni, jak replikanty.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Życie to nie teatr – interpretacja...

„Życie to nie teatr” to wiersz Edwarda Stachury. Autor odnosi się w nim do koncepcji świata-teatru (theatrum mundi) który wielokrotnie przewijał się przez...

Oskar i Pani Róża – streszczenie...

Streszczenie Główny i tytułowy bohater „Oskara i pani Róży” to ciężko chory na białaczkę chłopiec który będąc w szpitalu zaprzyjaźnia...

Chłopcy z Placu Broni – streszczenie...

Streszczenie Opowieść rozpoczyna się w marcowy dzień podczas jednej z lekcji. Uczniowie nie mogą doczekać się momentu w którym będą mogli wyjść do domu. Klasa...

Sto lat samotności – streszczenie...

„Sto lat samotności” to najgłośniejsze dzieło Gabriela Garcii Marqueza. Opowiada o ponad wieku istnienia pewnej południowoamerykańskiej familii. Założycielami...

Echa leśne - streszczenie plan...

„Echa leśne” to nowela Stefana Żeromskiego opublikowana po raz pierwszy w 1905 roku. Akcja rozgrywa się na ziemi świętokrzyskiej kilka (kilkanaście?) lat po...

Szkice węglem – streszczenie...

Streszczenie Akcja noweli rozpoczyna się w kancelarii mieszczącej się we wsi Barania Głowa. Tamtejszy wójt zasiadł do pisania a towarzyszył mu Zołzikiewicz. Franciszek...

Legenda o Lechu, Czechu i Rusie

Dawno temu do pięknych ziem i nieprzebytych borów nad Wisłą przywędrowały plemiona słowiańskie by tu się osiedlić. Dowodzili nimi trzej rodzeni bracia. Byli to...

Wysokie drzewa – interpretacja...

Leopold Staff opublikował wiersz „Wysokie drzewa” w 1932 roku jako część tomu o takim samym tytule. I wówczas i dzisiaj krytycy zwracali uwagę na swego...

Pan Cogito a perła – interpretacja...

„Pan Cogito a perła” to bardzo interesujący i wieloznaczny wiersz Zbigniewa Herberta. Utwór ma charakter narracyjny. Oto dojrzały już Pan Cogito –...