Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Dolina Issy – streszczenie, interpretacja

Streszczenie

„Dolina Issy” to powieść, której akcja rozgrywa się na początku XX wieku na prowincji litewskiej. Głównym bohaterem jest ośmioletni Tomasz, który przebywa u swoich dziadków: Kazimierza i Michaliny Surkontów. Jego matka wyjechała w poszukiwaniu pracy, a ojciec walczy na wojnie. Tomasz obserwuje zwyczaje panujące na kresach, poznaje sąsiadów i ich historie, a także przeżywa pierwszą dziecięcą miłość. Ginie – wioska, w której toczy się akcja – to miejsce, w którym pogańska obrzędowość funkcjonuje równolegle z obyczajowością katolicką. Mieszkańcy są niejako odcięci od świata, nie interesują się wielką polityką, ale codziennymi sprawami.

W powieści przewija się cała galeria interesujących postaci, często tragicznych. Smutna jest historia młodej dziewczyny Magdaleny, która zostaje kochanką księdza, a po jego przeniesieniu na inną parafię, popełnia samobójstwo. Powraca potem do wioski jako zjawa. Mieszkańcy zaś, żeby uwolnić się od jej czarów, odkopują grób dziewczyny, pozbawiają zwłoki głowy, a serce przebijają kołkiem. Z kolei jeden z miejscowych szlachciców, Romuald Bukowski, żyje w konkubinacie z chłopką, piękną Barbarką. Kiedy zaczyna zalecać się do ciotki Tomasza, Heleny Juchniewicz, dziewczyna napada kobietę i odstraszyła ją od kochanka. Główny bohater podkochuje się natomiast w Magdalenie, a Romuald uczy go sztuki myślistwa.

Częstym gościem we dworze Surkontów jest leśniczy Baltazar, którego dręczą wyrzuty sumienia z powodu popełnionego w przeszłości zabójstwa. Pewnego dnia w rozpaczy podpala on swój dom, a kiedy ucieka, zabija sąsiada. Ostatecznie zostaje zlinczowany przez mieszkańców wioski.

Tomasz przyjaźni się z czternastoletnim Dominikiem Malinowskim („Domciem”). Dopuszcza się on dziwnych sadystycznych czynów, np. zabija psa. Ponadto popełnia świętokradztwo, przebijając hostię szydłem. Tomasz przeżywa również pierwsze erotyczne uniesienia z Onute.

Pewnego dnia do dworu Surkontów przybywa babka Dilbinowa, matka ojca Tomasza. Jest to kobieta pochodząca z arystokratycznego rodu, która całe życie obracała się w wyższych sferach i odkąd przybywa do Ginii, zajmuje się edukacją chłopca. Powieść kończy się przyjazdem matki Tomasza, Tekli, która zabiera ze sobą 13-letniego chłopca i wyjeżdża za granicę.

Interpretacja

„Dolina Issy” Czesława Miłosza to przede wszystkim powieść o dojrzewaniu (Bildungsroman), we wszystkich jego wymiarach. Mamy tu do czynienia z dojrzewaniem biologicznym głównego bohatera, ale także z inicjacją erotyczną i wtajemniczeniem w pojęcia moralne. Jest to również utwór o stopniowym uświadamianiem sobie ciemnych stron rzeczywistości: zła i śmierci. Tomasz poprzez historie mieszkańców małej litewskiej wioski zderza się z najistotniejszymi ludzkimi sprawami: miłością, namiętnością, zbrodnią i samobójstwem. Dojrzewanie jest tu zatem procesem kolejnych bolesnych inicjacji.

„Dolina Issy” jest również powieścią o Litwie z początku XX wieku. Przedstawia barwny świat ludowych wierzeń i obyczajów. Miłosz skupia się na pięknie folkloru, ale też dostrzega okrutną stronę małych społeczności, w których trudno żyje się lokalnym „odmieńcom”.

Losowe tematy

Podróże Guliwera - opracowanie

Pełny tytuł słynnej powieści Jonathana Swifta to „Podróże do wielu odległych narodów świata w czterech częściach przez Lemuela Gullivera początkowo...

Nike która się waha – interpretacja...

„Nike która się waha” to wiersz Zbigniewa Herberta będący reinterpretacją mitologii. Mamy tu do czynienia z liryką opisową. Podmiot liryczny za pomocą...

Pieśń Legionów Polskich we Włoszech...

„Pieśń Legionów Polskich we Włoszech” znana także jako „Mazurek Dąbrowskiego” została napisana w lipcu 1797 roku na terenie Włoch. Autorem...

Mit o Demeter i Korze - opracowanie...

Interpretacja Chcąc zinterpretować mit opowiadający o losach Demeter i Kory warto zwrócić uwagę na ogólną funkcję którą pełniły mity w ludzkim...

Jednego serca – interpretacja...

Analiza Utwór zatytułowany „Jednego serca” to czterostrofowy wiersz który porusza tematykę tęsknoty miłości niespełnionej braku uczucia. Trzy...

Szwedzi w Warszawie - streszczenie...

Streszczenie Opowieść Walerego Przyborowskiego rozpoczyna się opisem z pozoru zwykłego dnia podczas którego dochodzi do sprzeczki pomiędzy Szwedami a mieszkańcami...

Pamiętniki Jana Chryzostoma Paska...

GenezaJan Chryzostom Pasek (1636 – 1701) przyszedł na świat w ubogiej rodzinie szlacheckiej z Mazowsza. Jako że był to jeden z najbiedniejszych regionów ówczesnej...

Romeo i Julia – geneza czas i...

Geneza „Romeo i Julia” to jedno z najwcześniejszych dzieł Williama Szekspira. Temat miłości rozwijającej się na przekór poważnemu konfliktowi rodzin...

Wygnanie z Raju – streszczenie...

Streszczenie Kluczową rolę w wygnaniu ludzi z Raju stanowił wąż. Wąż-kusiciel był wrogiem Boga czyli uosobieniem zła. Potrafi jednak mówić i jest istotą rozumną....