Unikalne i sprawdzone teksty

Dżuma - opracowanie, problematyka, bohaterowie

Geneza, czas i miejsce akcji

„Dżuma” pozostaje najbardziej znaną książką noblisty Alberta Camusa. Powieść ukazała się w 1947 roku, tuż po II wojnie światowej. I właśnie jako twórcze „przetworzenie” doświadczeń tego konfliktu można ją odczytywać. Tytułowa zaraz staje się bowiem symbolem sytuacji nadzwyczajnej – i pozwala autorowi snuć rozważania nad reakcjami ludzi wobec kataklizmu.

Mimo parabolicznego charakteru, opowieść ma formę literatury realistycznej. Akcja rozgrywa się w latach czterdziestych (w niesprecyzowanym roku), w algierskim Oranie. Algiera była wówczas francuską kolonią i z niej pochodził sam Camus.

Bohaterowie, problematyka

Reakcje ludzi na zło autor analizuje przez figury najważniejszych bohaterów. Głównym jest Bernard Rieux, lekarz zwalczający epidemię dżumy. Dowiadujemy się też na końcu książki, że jest on też jej narratorem. Jego przyjacielem (i niejako drugim narratorem – fragmenty jego notatek są bowiem wprost przytaczane) jest Jean Tarrou. Obaj reprezentują postawę humanistyczną. Pracują dla dobra ludzi, chociaż nie powoduje nimi religia. Ateizm nie jest sprzeczny z moralnością. Ateista uznaje, że świat sam w sobie nie ma sensu, jednak czynienie dobra może nadać mu ten sens. Rieux i Tarrou za swoją służbę ludziom płacą jednak dużą cenę – Tarrou umiera zarażony dżumą, Rieux zaś nie może być obecny przy śmierci swojej żony, która umiera w oddaleniu od Oranu.

Innym przykładem „świeckiego” podejścia do problemu cierpienia jest Raymond Rambert. To francuski dziennikarz, którego do Oranu przygnało poszukiwanie tematu na reportaż. Zamknięty w odizolowanym od świata mieście pragnie uciec. Chce żyć z ukochaną, nie zaś skonać razem z chorymi. Rieux tłumaczy mu, że ucieczka z miasta jest ryzykowana – nie wiadomo przecież, czy sam jest zdrowy i czy nie rozniesie epidemii. Rambert odrzuca jednak ten tok rozumowania Jest indywidualistą i koncentruje się na własnym szczęściu. Jednak w dalszej części powieści zmienia zdanie – postanawia zostać i pomagać Rieux. Indywidualista zaczyna rozumieć społeczny wymiar życia człowieka.

Ojciec Paneloux to jezuita. Początkowo uznaje on dżumę za karę bożą za grzechy. Jednak to abstrakcyjne rozumowanie nie wytrzymuje próby czasu. Kontakt z chorymi sprawia, że Paneloux zaczyna rozumieć skomplikowanie losy człowieka na ziemi. Umiera, służąc chorym, w zgodzie z własnym sumieniem i intelektem.

Rentier Cottard pozostaje najdziwniejszą z postaci powieści. To niedoszły samobójca, który w czasie zarazy czuje się jak ryba w wodzie, zaś po jej ustaniu popada w obłęd. Być może dzieje się tak z powody lęku przed odpowiedzialnością za dawne zbrodnie. A być może jest on z kategorii ludzi, którzy muszą żyć „na krawędzi”.

„Dżuma” to powieść parabola. Można ją uznać za alegoryczną opowieść o II wojnie światowej i kontakcie człowieka z demoniczną ideologią. Sama dżuma byłaby tu więc symbolem nazizmu. Jednak równie dobrze możemy stwierdzić, że powieść Camusa to uniwersalna historia o losie człowieka, zmagającego się z ze złem świata. Równie aktualna tuż po 1945, jak i dzisiaj.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Spotkanie nad morzem – streszczenie...

Streszczenie „Cieszyć się czy nie?” Główną bohaterką utworu jest Danusia Gawlikówna. Bardzo chciała pojechać na wakacje nad morze do pani Ady...

To nie powinno się zdarzyć –...

Streszczenie Było sobotnie popołudnie. Jim spoglądał na Tristana i rozmyślał nad tym co właśnie powiedział mu przyjaciel. „Reniston” to naprawdę dobra i...

Sonety do Laury Francesco Petrarka...

Geneza „Sonety do Laury” zwane także „Canzoniere” (od włoskiego „canzona” – pieśń) oraz „Drobne wiersze włoskie” (tę...

Ogród przedziwny – interpretacja...

„Ogród przedziwny” Leopolda Staffa to wiersz pochodzący z tomu „Uśmiechy godzin” (1910). Poeta wyraża w nim zachwyt nad pięknem świata opowiada...

Mała księżniczka – opracowanie...

Geneza „Mała księżniczka” to utwór powstały na podstawie innego napisanego w częściach przez autorkę który został przez nią rozwinięty. Czas...

Stepy akermańskie – interpretacja...

Utwór zatytułowany „Stepy akermańskie” to sonet który otwiera cały cykl „Sonetów krymskich” napisanych przez Adama Mickiewicza....

Przestrogi dla Polski - opracowanie...

Pełen tytuł omawianej książki Stanisława Staszica to „Przestrogi dla Polski z teraźniejszych politycznych Europy związków i z praw natury wypadające przez...

Poczwarka - opracowanie problematyka...

Geneza czas i miejsce akcji „Poczwarka” to powieść Doroty Terakowskiej. Akcja powieści toczy się we współczesnej Polsce. Utwór trudny jest do zakwalifikowana...

Czytelnicy – interpretacja i analiza...

Sonet Leopolda Staffa „Czytelnicy” każe nam zastanowić się nad potęgą literatury i jej rolą w rozwoju człowieka. Jego bohaterami jest dwójka młodych...