Unikalne i sprawdzone teksty

Który skrzywdziłeś – interpretacja i analiza

„Który skrzywdziłeś” to wiersz Czesława Miłosza, który pochodzi z tomu „Światło dzienne” z 1953 roku. Utwór powstał podczas pobytu autora w Waszyngtonie i odnosi się do konkretnej sytuacji politycznej ówczesnej Polski, czyli trudnych czasów stalinizmu. Podmiotem tekstu jest poeta, który zwraca się do bliżej nieokreślonego dyktatora, by napiętnować jego niesprawiedliwe czyny. Wypomina mu krzywdę, jaką wyrządził prostym ludziom. Podkreśla również cynizm postawy tyrana, który naśmiewa się z niedoli ludu.

Podmiot przestrzega owego władcę, że wbrew pozorom, nie może on czuć się bezkarny, nawet jeśli otacza go grono wiernych pochlebców przyklaskujących każdej jego decyzji. Świadkiem czynów dyktatora jest bowiem poeta, który przechowa pamięć o wszystkim, co się stało. Przestroga podmiotu brzmi niezwykle stanowczo:

Nie bądź bezpieczny. Poeta pamięta.

Możesz go zabić – narodzi się nowy.

Spisane będą czyny i rozmowy.

W tekście dominuje funkcja impresywna językowa, mająca na celu wywarcie określonego wpływu na odbiorcę-tyrana. Dominują krótkie, ale dobitne zdania oraz metonimiczne obrazy. Mamy zatem do czynienia z dążeniem do poetyckiego skrótu – minimum słów wyraża maksimum treści. Szczególnie przejmujący wydaje się obraz w końcowej strofie wiersza – wizja śmierci dyktatora na szubienicy.

Leksykalny i stylistyczny poziom wiersza stanowi nawiązanie do poetyki biblijnej. Poeta wciela się niejako w rolę dawnego proroka, który napomina władcę. Świadczy o tym szyk przestawny, archaiczne słownictwo, np. „pomieszanie dobrego i złego”, „kłonili”, „radzi”, a także końcowy obraz nawiązujący do samobójczej śmierci Judasza. Poetyka ta stanowi również odwołanie do poezji dworskiej, służącej do budowania pozytywnego wizerunku władcy.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

O psie który jeździł koleją...

Geneza Utwór „O psie który jeździł koleją” opowiada historię o dzielnym psie Lampo po części opartą na faktach. Książka po raz pierwszy została...

Fioletowy gotyk – interpretacja...

Krótki utwór Mirona Białoszewskiego „Fioletowy gotyk” interpretować można na wielu różnych poziomach. W paru zaledwie słowach poeta zawarł...

Dusza Pana Cogito – interpretacja...

„Dusza Pana Cogito” Zbigniewa Herberta to wiersz który stanowi refleksję nad duchową kondycją współczesnego człowieka. Główną opozycją...

Malowany ptak – streszczenie skrótowe...

„Malowany Ptak” pozostaje najsłynniejszą powieścią Jerzego Kosińskiego. Tuż po premierze w 1965 roku książka stała się prawdziwym wydarzeniem literackim...

Pan Cogito o postawie wyprostowanej...

„Pan Cogito o postawie wyprostowanej” to jeden z najważniejszych wierszy Zbigniewa Herberta z tomu „Pan Cogito”. Podobnie jak w tekście „Przesłanie...

Motywy w poezji Jana Andrzeja Morsztyna...

Poezja Jana Andrzeja Morsztyna stanowi jeden z najciekawszych przykładów polskiej twórczości barokowej. Najważniejsze dzieła zebrane zostały przez samego twórcę...

Zaklęcie – interpretacja i analiza...

„Zaklęcie” Czesława Miłosza to wiersz w którym autor wypowiada się na temat roli poezji i jej metod opisywania świata. Przede wszystkim zaś przedstawia...

Imię róży - opracowanie problematyka...

Geneza „Imię róży” to debiutancka a zarazem najbardziej znana powieść włoskiego pisarza i naukowca Umberto Eco. Książka ukazała się w 1980 roku. Sam...

Tren I - interpretacja i analiza

W pierwszym z Trenów poeta przyzywa do siebie wszystki płacze bo tylko one pozwolą wyrazić mu żal za utraconą Urszulką. By unaocznić swoją rozpacz wzywa łzy Heraklitowe...