Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Nad Niemnem – streszczenie, plan wydarzeń

Streszczenie

Tom I

Akcja powieści toczy się w latach 80. XIX wieku na Litwie, w okolicach Korczyna. W pierwszej scenie widzimy Martę i Justynę Orzelską powracające z kościoła do dworu w Korczynie. Po drodze mija je powóz Teofila Różyca i Bolesława Kirły, a także chłopski wóz prowadzony przez Jana Bohatyrowicza. Justyna rzuca na wóz z sianem wiązankę kwiatów. Okazuje się, że Justyna jest ubogą krewną Korczyńskich i wraz z ojcem zamieszkuje we dworze.

Tymczasem w Korczynie trwają przygotowania do obiadu. Poznajemy Benedykta Korczyńskiego i jego żonę, Emilię, która cierpi z powodu licznych chorób. Pielęgnuje ją panna Terenia. Po powrocie Justyna zastaje swojego ojca, który w szlafroku na środku salonu gra dla gości na skrzypcach. Wzburzona tą sceną dziewczyna wyprowadza go do pokoju.

Kirło w rozmowie z Różycem zdradza bogatemu paniczowi, że Orzelska była zakochana w Zygmuncie Korczyńskim, który ją jednak porzucił i ożenił się z inną, zamożniejszą i lepiej urodzoną panną. Następnie do Korczyna przyjeżdżają na wakacje dzieci Korczyńskich: Leonia i Witold.

Ze wspomnień Benedykta Korczyńskiego dowiadujemy się, że odziedziczył rodzinny majątek i miał trójkę rodzeństwa: 2 braci (Andrzeja i Dominika) i siostrę. Andrzej wraz z Jerzym  Bohatyrowiczem zginął w powstaniu styczniowym. Siostra natomiast wyszła bogato za mąż za hrabiego Darzeckiego. Z kolei Dominik jest urzędnikiem w Rosji. Marta zaś jest ubogą krewną, która pomaga mu w prowadzeniu gospodarstwa.

Pod koniec czerwca pani Emilia urządza przyjęcie z okazji swoich imienin i zaprasza do Korczyna wielu gości. Zjawia się również Zygmunt Korczyński, były ukochany Justyny, ze swoją żoną Klotyldą. Okazuje się, że Zygmunt jest malarzem i dotąd wraz z młodą małżonką bawili za granicą.  Mężczyzna podczas przyjęcia zaleca się do Justyny. Orzelską jest również zainteresowany Różyc. Tymczasem Benedykt Korczyński opowiada o procesie sądowym o odszkodowanie za straty, jakie wyrządziły w jego koniczynie konie Bohatyrowiczów, sąsiedniej schłopiałej szlachty.

Justyna obezwładniona wspomnieniami dawnej miłości wychodzi ze dworu i idzie na spacer do lasu. Po drodze przypomina sobie okoliczności spotkania Zygmunta. Dziewczyna po śmierci matki zamieszkała z ojcem u Korczyńskich. Bywając u pani Andrzejowej poznała Zygmunta i młodzi zakochali się w sobie. Zygmunt oświadczył się Justynie, jednak pod presją matki, która nie zgodziła się na ślub z dziewczyną bez majątku i pozycji, wyjechał za granicę na studia i ożenił się.

W czasie przechadzki Justyna niespodziewanie spotyka Jana Bohatyrowicza. Po krótkiej rozmowie dziewczyna zgadza się odwiedzić jego zagrodę. Poznaje Fabiana i Anzelma, wuja Jana. Okazuje się, że Anzelm w przeszłości był w bliskich relacjach z Martą. Justyna zgadza się któregoś dnia wspólnie z Janem i Anzelmem odwiedzić mogiłę Jana i Cecylii, legendarnych założycieli osady.

W drodze spotykają Jadwigę Domuntównę, strojną pannę, która jest zakochana w Janie Bohatyrowiczu. Dziewczyna prowadzi za rękę starszego ojca, Jakuba. Ten jednak chce ścigać Pacenkę. Okazuje się, że w przeszłości Pacenko uwiódł żonę Jakuba.

Na grobie Jana i Cecylii Jan sporządza nowy krzyż, a Anzelm opowiada Justynie legendę o Janie i Cecylii. Kiedy na tych terenach istniała jeszcze puszcza, młoda para postanowiła się tu osiedlić. Ciężką pracą wykarczowali las i wznieśli osadę, za co zostali odznaczeni herbem szlacheckim z wizerunkiem żubra.

Tom II

Różyc odwiedza Kiryłową i prosi ją, by ta ułatwiła mu nawiązanie romansu z Justyną. Ona jednak nie godzi się na to. W rozmowie wychodzi na jaw, że Różyc jest uzależniony od morfiny.

Korczyn odwiedza hrabia Darzecki, który domaga się spłaty posagu żony, siostry Benedykta. Korczyński, aby zdobyć pieniądze, rozważa sprzedaż lasu, gdzie mieści się mogiła powstańców, w tym grób jego brata Andrzeja. Popada przez to w konflikt z synem Witoldem, który nie może sobie wyobrazić takiego czynu.
Panią Emilię odwiedza Kirło z wiadomością, że Różyc poważnie interesuje się Justyną i rozważa oświadczenie się jej. Tymczasem Zygmunt przesyła Orzelskiej list, w którym prosi ją o odnowienie dawnej zażyłości.

Justyna coraz więcej czasu spędza z Bohatyrowiczami. Pomaga im przy żniwach. Dowiaduje się, że Jan ma pod opieką młodszą siostrę Antolkę, ponieważ jego matka wyszła po raz drugi za mąż za wdowca z siedmiorgiem dzieci. Bohatyrowiczów odwiedza również Witold.

Justyna wspólnie z Janem odwiedzają grób powstańców. Mężczyzna wspomina, jak zapamiętał tamte wydarzenia. To on, jako dziecko, został posłany do Korczyńskich, żeby przekazać wiadomość o śmierci Andrzeja Korczyńskiego. W bitwie zginął również ojciec Janka. W drodze powrotnej oboje mokną w deszczu.

Elżunia z Bohatyrowicz zaprasza Justynę i Witolda na swój ślub. Podczas kolacji Anzelm opowiada o dawnej miłości do Marty, która jednak go odrzuciła, ponieważ bała się wstydu i pracy na roli. Po tym wydarzeniu Anzelm bardzo zachorował. Po powrocie do dworu Justyna pyta Martę, dlaczego odrzuciła Anzelma; kobieta twierdzi, że nie chciała wyjść za chłopa, ale żałuje swojej decyzji.

Tom III

Poznajemy bliżej panią Andrzejową Korczyńską, wdowę po bracie Benedykta. Bardzo kochała swojego męża i mocno przeżyła jego śmierć w powstaniu. Wówczas wszystkie uczucia przelała na syna Zygmunta. Dbała o jego edukację, nie chciała, żeby ożenił się z ubogą Orzelską i wysłała go na studia. Klotylda, żona Zygmunta, zwraca się do pani Andrzejowej z prośbą o pomoc, zauważa bowiem nadmierne zainteresowanie męża Justyną. Ta obiecuje porozmawiać z synem. Tymczasem Zygmunt jedzie do Korczyna.

Benedykt po raz kolejny kłóci się z synem, a Kirło zachwala w obecności Justyny Różyca. Elżunia Bohatyrowiczówna prosi Justynę, żeby została jej druhną na ślubie.

Tymczasem Bohatyrowicze przegrywają proces z Korczyńskim i muszą zapłacić mu 1000 rubli. Zygmunt zaś otwarcie proponuje Justynie romans.

W Bohatyrowiczach odbywa się wesele Elżuni. Przybywają na nie Justyna z Witoldem i Marta, która spotyka po latach Anzelma. Kiedy Justyna rozmawia z Janem, zazdrosna Jadwiga rzuca w kierunku dziewczyny kamieniem. Wieczorem po hucznej zabawie młodzi wypływają czółnami na Niemen.

Witold obiecuje przekonać ojca do odstąpienia od pobrania pieniędzy od Bohatyrowiczów. Początkowo między Benedyktem i synem dochodzi do ostrej kłótni, ale w końcu rozmowa nieoczekiwanie przeradza się w wylew rodzinnych uczuć. Korczyński obiecuje podarować przysądzoną karę Bohatyrowiczom i postanawia wspólnie z Witoldem udać się na mogiłę Andrzeja.

Jadwiga przeprasza Jana za incydent z kamieniem. Podczas rejsu po Niemnie Janek oświadcza się Orzelskiej, a ta zgadza się zostać jego żoną.

W Korczynie pojawia się Kirło z wieścią o tym, że Różyc oświadcza się Justynie. Orzelska odrzuca propozycję i wyjawia, że jest zaręczona z Janem Bohatyrowiczem. Pani Emilia dostaje ataku nerwowego i mdleje. Marta zaś wyraża nadzieję, że będzie mogła zamieszkać z Justyną w Bohatyrowiczach.

Justyna wraz z Benedyktem Korczyńskim idzie do domu Janka. Korczyński pyta, czy Janek jest synem Jerzego, a Anzelm odpowiada, że tego samego, który jest pochowany z bratem Benedykta.

Plan wydarzeń

1. Powrót Justyny Orzelskiej i Marty Korczyńskiej z kościoła do dworu

2. Wiadomość o procesie Benedykta Korczyńskiego z Bohatyrowiczami o las

3. Przybycie do Korczyna dzieci Korczyńskich: Wiltolda i Leonii

4. Przyjęcie imieninowe Emilii Korczyńskiej

5. Zaloty Różyca i Zygmunta względem Justyny

6. Spacer Orzelskiej po lesie i spotkanie z Janem Bohatyrowiczem

7. Wizyta Justyny w Bohatyrowiczach i poznanie Anzelma, wuja Jana

8. Wspólna wyprawa Orzelskiej z Bohatyrowiczami na grób Jana i Cecylii

9. Umizgi Różyca względem Justyny

10. Konflikt Benedykta Korczyńskiego z synem

11. Uczestniczenie Orzelskiej w codziennym życiu i pracach polowych Bohatyrowiczów

12. Spacer Justyny i Janka Bohatyrowicza do mogiły powstańców

13. Opowieść Anzelma Bohatyrowicza o dawnym związku z Martą Korczyńską

14. Justyna zaproszona na ślub Elżuni Bohatyrowiczówny w roli druhny

15. Przegrana Bohatyrowiczów w procesie o ziemię

16. Odrzucenie przez Orzelską zalotów Zygmunta

17. Wesele Elżuni w Bohatyrowiczach

18. Wyprawa młodych na Niemen i przyjęcie przez Justynę oświadczyn Janka Bohatyrowicza

19. Pogodzenie się Korczyńskiego z synem i odstąpienie od roszczeń wobec Bohatyrowiczów

20. Odrzucenie przez Orzelską propozycji małżeństwa z Różycem

21. Justyna i Benedykt Korczyński z wizytą u Bohatyrowiczów

Losowe tematy

Do Mecenasa Horacy – interpretacja...

Utwór Horacego pt. „Do mecenasa” znajduje się w I tomie „Pieśni”. Podmiot liryczny zwraca się w nim do Mecenasa czyli do protektora sztuki poety....

Pieśń nad Pieśniami – streszczenie...

Streszczenie „Pieśń nad pieśniami” to dialog pomiędzy Oblubieńcem i Oblubienicą. W pierwszej pieśni wzajemnie zachwycają się oni urodą swego partnera. Ona...

Mit o Heraklesie - opracowanie (interpretacja...

Interpretacja Mit o Heraklesie to opowieść o bohaterze który stał się późniejszym wzorcem do naśladowania dla Tezeusza. Mityczny Herakles to osoba niezwykle...

Dzikie łabędzie - streszczenie...

Streszczenie „Dzikie łabędzie” to baśń Hansa Christiana Andersena. Opowiada o królewnie Elizie i jej jedenastu braciach. Żyli oni szczęśliwie na dworze...

Do Leukonoe Horacy – interpretacja...

Wiersz Horacego pt. “Do Leukonoe” jest wyrazem stoickiej filozofii życia która zakładała istnienie złotego środka. Nie należy bowiem popadać w skrajne...

Wielki Gatsby – streszczenie skrótowe...

Streszczenie Historię Wielkiego Gatsby’ego opowiada czytelnikom Nick Carraway który był sąsiadem tytułowego bohatera. Latem 1922 r. Nick Carraway przeprowadził...

Kajtkowe przygody – opracowanie...

Geneza „Kajtkowe przygody” to zbiór opowiadań o młodym bocianie Kajtku autorstwa Marii Kownackiej. Bociek z powodu złamanego skrzydła nie mógł...

Epitafium Rzymowi Mikołaj Sęp-Szarzyński...

„Epitafium Rzymowi” Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego jak sama nazwa wskazuje jest utworem reprezentującym gatunek literacki wywodzący się z antycznej Grecji i powstały...

Stary Testament – pochodzenie...

Pochodzenie nazwy i autorstwo Nazwa Starego Testamentu została stworzona przez św. Pawła z Tarsu. Określenie „stary” nie oznacza anachronizmu lecz odnosi się...