Unikalne i sprawdzone teksty

Popioły – opracowanie, interpretacja, bohaterowie

Geneza, czas i miejsce akcji

Stefan Żeromski zaczął pisanie „Popiołów” w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku. Celem autora było zarysowanie losów społeczeństwa polskiego w czasach porozbiorowych, aż do końca wojen napoleońskich. Wzorem stała się dlań „Wojna i pokój” Lwa Tołstoja – powieść również opowiadająca o epoce napoleońskiej, która bardziej niż na pojedynczych postaciach, skupiała się na przedstawieniu panoramy okresu.
Pisanie nie szło Żeromskiemu łatwo, a rękopis dzieła był dwukrotnie konfiskowany przez carską policję. Wreszcie utwór został opublikowany w 1902 roku, na łamach prasy (jak większość ówczesnych powieści, ukazujących się najpierw w gazetach, a dopiero później w postaci książki). Całość „Popiołów” liczy trzy tomy.
Powieść rozpoczyna się w roku 1797 i kończy w 1812 roku, wraz z inwazją Napoleona na Rosję (tak zwana II wojna polska).

Bohaterowie

Bohaterem głównym jest Rafał Olbromski, szlachecki syn uczący się w Sandomierzu. Zostaje jednak usunięty za szkoły, a wkrótce również z własnego domu. Studiuje w Krakowie, ale przetraca wszystkie pieniądze. Książę Gintułt mianuje go swoim sekretarzem, ale w czasie górskiej wyprawy Olbromski jest pomyłkowo wzięty za rozbójnika i aresztowany. Obwinia się o śmierć ukochanej Heleny, która popełniła samobójstwo po tym, jak została zgwałcona przez zbójców. Po wyjściu z więzienia Rafał dołącza wraz z przyjacielem Krzysztofem do armii napoleońskiej i bierze udział w wielu kampaniach. Rafał Olbromski to utracjusz, uwielbiający zabawę i światowe życie. Jest człowiekiem bardzo honorowym i ceniącym własną godność, nie pozwala się uderzyć służącemu nauczyciela i z tego powodu zostaje wyrzucony ze szkoły. Rafał lubi romanse i w ciągu akcji powieści wiąże się najpierw z Heleną, później zaś wyznaje zakochuje się w siostrze księcia Gintułta, Elżbiecie. Rafał, mimo wad, jest jednak dobrym patriotą.
Książe Gintułt to opiekun Rafała. Potężny magnat jest też gorącym patriotą. Walczy w legionach Dąbrowskiego, udziela się w konspiracjach niepodległościowych. Należy do masonerii i marzy o rozwoju ludzkości – swoje poglądy na świat zamierza zawrzeć w książce o zakonie templariuszy.
Przyjacielem Rafała z lat szkolnych jest Krzysztof Cedra. Kiedy Olbromski popada w rozpacz z powodu Heleny, Krzysztof bierze go pod swoje skrzydła. Razem trafią do armii napoleońskiej i biorą udział w licznych kampaniach.
Powieść Żeromskiego oferuje bardzo realistyczny obraz wojen napoleońskich. Przedstawione zostają zbrodnie na ludności cywilnej – rangi symbolu nabiera scena z jednym z bohaterów, przyglądającym się ciału martwej zakonnicy.

Interpretacja

„Popioły” były dziełem, które zapewniły autorowi olbrzymią popularność. Po latach powieść została przeniesiona na ekrany przez Andrzeja Wajdę. Premiera filmowej wersji opowieści o Olbromskim spowodowała wielką dyskusję w 1965 roku. Publicyści i historycy wykorzystali obecność filmu w kinach, by jeszcze raz podjąć spór o wojny napoleoński i sens powstań narodowych. Wajda zmienił nieco zakończenie dzieła – o ile powieść kończy się inwazją Napoleona na Rosję, to film przedstawia również pokonane wojska cesarza, wycofujące się spod Moskwy.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

„Wiersze dla dzieci” Jana Brzechwy...

Młodym czytelnikom Jan Brzechwa kojarzy się głównie jako autor niezwykle popularnych i znanych przez wszystkich bajek i wierszyków dla dzieci. Utwory te po raz...

Wiosna. Dytyramb – interpretacja...

Dytyramb to starożytna pieśń pochwalna na cześć Dionizosa – z niej wywodzą się takie gatunki jak tragedia i komedia. „Dytyramb” w podtytule wiersza Juliana...

Beniowski – streszczenie opracowanie...

„Beniowski” - poemat dygresyjny Juliusza Słowackiego - jest jednym z najbardziej interesujących dzieł w historii polskiej literatury. Jego oryginalność bogactwo...

Chłopi – streszczenie plan wydarzeń...

Tom I. Jesień Powieść rozpoczyna się słowami starej Agaty wyruszającej na żebry: „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus” którymi kobieta pozdrawia...

Jak Wojtek został strażakiem –...

Streszczenie Siedmioletni Wojtek od zawsze marzył aby zostać strażakiem. Podziwiał bohaterstwo wykonujących ten zawód a także niezwykłą odwagę z jaką ratowali...

Jądro ciemności – streszczenie...

Część I Akcja powieści rozgrywa się na statku „Nellie” w okolicach Gravesend podczas rejsu po Tamizie. Głównym bohaterem jest marynarz – Charlie...

Traktat moralny – interpretacja...

„Traktat moralny” to jeden z trzech wielkich traktatów Czesława Miłosza który powstał w 1947 roku w Waszyngtonie. Dwa pozostałe dzieła z tego gatunku...

Mit o Minotaurze Mit o Tezeuszu...

Streszczenie Tezeusz był synem Ejgeusza oraz Ajtry. Ojciec Tezuesza porzucił matkę jednak wskazał jej miejsce w którym ukryte były miecz i sandały dla ich syna....

Noce i dnie – opracowanie interpretacja...

Geneza czas akcji „Noce i dnie” to z pewnością największy sukces artystyczny polskiej pisarki Marii Dąbrowskiej. Julian Przyboś deklarował wręcz: Kiedy chcę...