Unikalne i sprawdzone teksty

Prawa i obowiązki – interpretacja i analiza

„Prawa i obowiązki” to wiersz Tadeusza Różewicza pochodzący z tomu „Nic w płaszczu Prospera” (1963). Pod względem formalnym utwór jest ekfrazą, a więc artystycznym nawiązaniem do obrazu Pietera Bruegela „Upadek Ikara”. Poeta dokonuje reinterpretacji mitu o Ikarze oraz samego dzieła sztuki.

Podmiotem lirycznym jest obserwator sztuki i jednocześnie artysta, który opowiada o swoich emocjach związanych z kontemplowaniem obrazu oraz o tym, w jaki sposób zmieniały się one na przestrzeni czasu. W wierszu mamy do czynienia z wyrazistym przeciwstawieniem określeń czasowych: „dawniej” i „teraz”. Wyznaczają one zasadniczą zmianę, jaka dokonała się w postawie podmiotu. Niegdyś był on bowiem moralistą, który uważał, że ma prawo pouczać uwiecznione na obrazie postaci: oracza i pastucha tak bardzo zajętych pracą, że nie dostrzegli tragedii Ikara. Osoby te pełnią funkcję swoistych typów ludzkich postaw: praktycznego podejścia do życia, ale też egoizmu.

Obecnie podmiot nie jest już jednak skory do udzielania pouczeń. Uważa bowiem, że w upadku Ikara nie ma nic szczególnego, a oracz i pastuch powinni się zajmować swoimi sprawami. Nikt nie może bowiem zmienić przeznaczenia.

Różewicz dostrzega zatem wyraźną różnicę pomiędzy moralnością człowieka należącego do poprzedniej epoki a kondycją duchową współczesności. Kiedyś rozkład wartości był jasny i oczywisty. Co więcej, sztuka, której metonimią jest obraz Bruegela, zawsze uwrażliwiała odbiorcę na cudze cierpienie, stała po stronie romantycznych buntowników, a poeta był moralnym autorytetem.

Tytuł wiersza „Prawa i obowiązki” można zatem interpretować jako odniesienie do zadań współczesnego artysty. Okazuje się, że nie przysługuje mu już rola przewodnika, może on jedynie opisywać istniejący porządek świata.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Przestrogi dla Polski - opracowanie...

Pełen tytuł omawianej książki Stanisława Staszica to „Przestrogi dla Polski z teraźniejszych politycznych Europy związków i z praw natury wypadające przez...

Chłopi – opracowanie problematyka...

Geneza Władysław Reymont pisał „Chłopów” w latach 1899 – 1909. Pierwowzorem dla miejsca akcji stała się prawdziwa wieś Lipce. W 1924 roku powieść...

Wujek Karol. Kapłańskie lata papieża...

Problematyka „Wujek Karol. Kapłańskie lata papieża” to książka Pawła Zuchniewicza. Stanowi ona beletryzowaną biografię przyszłego papieża skupiając się...

Terrorysta on patrzy – interpretacja...

„Terrorysta on patrzy” to wiersz Wisławy Szymborskiej traktujący o groźnym zjawisku współczesnego świata jakim jest terroryzm. Jest to tekst w którym...

Mit o Narcyzie - streszczenie plan...

Streszczenie Narcyz był niezwykle przystojnym młodym mężczyzną. Jego uroda stała się powodem dla którego uwielbiały go nimfy. Jednak on nie był zainteresowany...

Prawiek i inne czasy – streszczenie...

„Prawiek i inne czasy” opowiada historię trzech pokoleń mieszkańców tytułowego miejsca (podkielecka wieś). Rozpoczyna się ona przed I wojną światową...

Dziewczynka z szóstego księżyca...

Streszczenie Nina to dziewczynka która mieszka w Madrycie w oddaleniu od ludzi jej najbliższych. Nocą bardzo za nimi tęskni. Dziewczynka o niezwykłym znamieniu uczy...

Przygody Sherlocka Holmesa – streszczenie...

Streszczenie Skandal w Czechach I Drogi Watsona i Sherlocka Holmesa chwilowo rozeszły się gdy pomocnik wybitnego detektywa wziął ślub. Dla tego typu mężczyzny który...

Tren V - interpretacja i analiza

Właściwie cały Tren V wypełnia jedna metafora. Urszula porównana zostaje do oliwki w sadzie. Poeta podkreśla niedojrzałość drzewka – nie zdążyło jeszcze...