Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Proces – opracowanie, interpretacja, bohaterowie

Geneza

„Proces” jest bodaj najgłośniejszą powieścią Franza Kafki. Zarazem uznaje się go za jedno z ważniejszych książek XX wieku. Kafka napisał go na początku I wojny światowej, jednak nie zdecydował się na publikacje. Według jego życzenia, rękopis miał być spalony – powiernik autora, Max Brod, nie spełnił jednak tego polecenia. Po śmierci Kafki wydał on „Proces” w 1925 roku.

Czas i miejsce akcji, motywy, opis bohaterów

Akcja toczy się w nieokreślonej epoce, w mieście, którego nazwy nie znamy (dowiadujemy się tylko, że chodzi o „stolicę”). Między początkiem a końcem powieści mija jeden rok. Bohaterem jest Józef K., urzędnik bankowy. W dniu trzydziestych urodzin zostaje aresztowany przez tajemniczych agentów. Po przesłuchaniu zwalniają oni bohatera, ostrzegając go jednak, że będzie miał miejsce jego proces. Kolejne rozdziały opisują starania Józefa, by uzyskać jakiekolwiek informacje o tym, co go spotkało. Wie on, że trwa przeciw niemu postępowanie, jednak nie ma pojęcia, jakie są zarzuty i jaką przyjąć linię obrony. Józef K. to zwykły, szary człowiek, który nie potrafi poradzić sobie z biurokratyczną machiną, która go przytłacza. Wreszcie po roku zostaje ponownie aresztowany i zamordowany.

Inny bohaterowie, to agenci, którzy na początku go aresztują. Po jakimś czasie Józef spotyka ich, gdy sami są ofiarami chłosty. Istotnymi postaciami są malarz sądowy, który wyjaśnia naszemu bohaterowi absurdalne zasady działania sądu oraz ksiądz-kapelan więzienny, który zaleca bohaterowi pogodzenia się z losem.

Interpretacja

Nie ma wątpliwości, że głównym tematem „Procesu” jest alienacja jednostki. Józef K. to osoba bezradna wobec potężnych sił, które sprzysięgają się wobec niego. Jego bezradność jest tym większa, że nie potrafi on zrozumieć swojej sytuacji. Często zwraca się uwagę, iż Kafka proroczo przewidział rzeczywistość systemów totalitarnych. W III Rzeszy i w stalinowski Związku Radziecki jednostka była bezradna wobec władz, a kara – włącznie z karą śmierci – spotkać mogła osoby niewinne (jak Żydów na terenach opanowanych przez Hitlera). Człowieka w tych krajach traktowano jak przedmiot, liczbę – zwrócmy uwagę, że powieść doskonale oddaje ową biurokratyczną dehumanizację. Nie poznajemy żadnych konkretnych nazw, nawet nazwisko bohatera przytaczane jest tylko w skrócie, podobnym do zapisu w kartotece,

Z kolei Erich Fromm przedstawił psychologiczną interpretację „Procesu”. Według niego Józef K. to osoba niedojrzała, niepotrafiąca poradzić sobie z dorosłym życiem. Wydaje się, że ta koncepcja nie jest pozbawiona pewnych podstaw, zwłaszcza w kontekście biografii Kafki, który miał problemy z uniezależnieniem się od swoich rodziców.

Rozpiętość tych potencjalnych interpretacji tylko potwierdza tylko, że „Proces” należy do absolutnych arcydzieł literatury światowej.

Losowe tematy

Któż nam powróci... – interpretacja...

Wiersz „Któż nam powróci” Kazimierza Przerwy-Tetmajera należy do liryki autotematycznej traktuje bowiem o młodopolskim pokoleniu poetów. Podmiot...

Pieśni Jana Kochanowskiego - opracowanie...

Rok 1586 przyniósł pośmiertne wydanie „Pieśni” Jana Kochanowskiego. Tom zawierał 49 pieśni i dzielił się na „Pieśni” oraz „Pieśni...

Początek – opracowanie problematyka...

Geneza problematyka „Początek” to najsłynniejsza bodaj powieść Andrzeja Szczypiorskiego. Ukazała początkowo w wydawnictwie paryskiej „Kultury” w...

Mit o Minotaurze Mit o Tezeuszu...

Interpretacja Mit o Tezeuszu to opowieść o niezwykle mężnym wojowniku który żył w brązowym okresie dziejów ludzkości. To opowieść o niezwykłej odwadze...

Tam gdzie spadają anioły – streszczenie...

„Tam gdzie spadają anioły” to powieść Doroty Terakowskiej. Książka łączy wątki fantastyczne z realistycznymi. Rozgrywa się we współczesnej Polsce...

Piosenka pasterska – interpretacja...

W „Piosence pasterskiej” Czesław Miłosz odwołuje się do toposu arkadii. Wizja krainy szczęśliwości wiecznej wiosny i dostatku od stuleci pojawiała się w...

Antoni Libera – biografia i charakterystyka...

Antoni Libera to wyjątkowa postać polskiej literatury. Uchodzi powszechnie za osobę która pisze niewiele i publikuje rzadko – ale za to każde jego dzieło warte...

Wieczór – interpretacja i analiza...

Wiersz Juliana Przybosia „Wieczór” zaliczyć można do najbardziej poruszającej polskiej poezji miłosnej. Poruszającej a także – warto dodać –...

Królowa śniegu – streszczenie...

Streszczenie „Królowa śniegu” jest baśnią napisaną przez duńskiego pisarza Hansa Christiana Andersena. Pierwsza jej część opowiada historię magicznego...