Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Przedstaw Świętoszka Moliera jako komedię wyśmiewająca głupotę i zakłamanie

Komedia Moliera pod tytułem „Świętoszek” wywołała w chwili premiery wielkie kontrowersje. Doszło nawet do czasowego zakazu jej wystawiania. Uznawano, iż atakuje ona religię i osoby pobożne. Jednak mimo nakazu zdjęcia przedstawienia z desek teatrów, sztuka spodobała się królowi Ludwikowi XIV, który w uzasadnieniu swojego wyroku stwierdził, iż nie ma w niej nic złego. Dzieło Moliera miało być moralnie nienaganne, dowodził monarcha, jednak zostało zakazane z powodu ryzyka, iż niewykształceni ludzie źle zrozumieją jego przesłanie. Mimo ponad trzech stuleci, jakie minęły od premiery, nadal istnieje takie niebezpieczeństwo – wydaje się konieczne przedstawienie owego właściwego przesłania komedii. A jest ona tak naprawdę satyrą na głupotę i zakłamanie.

Tytułowy bohater to Tartuffe. W kościele zwrócił uwagę Orgona swoim teatralnym zachowaniem – ten zaś wziął je za pobożność i przyjął pod dach Tartuffe’a, czyniąc go swoim powiernikiem. „Świętoszek” chętnie mówi o włosienicy, ale tak naprawdę jego tryb życia jest daleki od ascezy:

Wieczerzał z wielkim apetytem
I z nabożnym skupieniem w sposób dosyć łatwy
Wsunął barani comber i dwie kuropatwy
[…]
Po wieczerzy czując senność błogą,
Od stołu do sypialni przeszedł chwiejną nogą
I sprawdziwszy, czy pościel dość dobrze wygrzana,
Legł w łóżku i bez przeszkód przespał aż do rana.

Tartuffe’owi nie są też obce cielesne pożądania – pragnie uwieść żonę swojego dobrodzieja. Jest również osobą mściwą. Kiedy Damis, syn Orgona, zostaje wyrzucony z domu, Tatruffe nie zamierza doprowadzić do pogodzenia bliskich. Nie waha się też donieść do władz na gospodarza, który w zaufaniu powierzył mu sekret. Swoje poglądy na moralność wyjawia Elmirze: „wcale ten nie grzeszy, kto grzeszy w sekrecie”. Przykładem zakłamania jest też matka Orgona, Pani Pernelle, która sławi cnotę, ale nie waha się bić służącej.
O ile postać Tartuffe’a jest ewidentnym symbolem hipokryzji, o tyle głupotę uosabia Orgon. Kiedyś był człowiekiem mężnym, jednak dał się omotać „świętoszkowi”. Służąca Doryna mówi o swoim pryncypale:

Był to wprzód człowiek z duszą roztropną i godną,
W służbach króla okazał tęgość niezawodną —
Teraz, odkąd Tartufem swym przejął się cały,
Od tego czasu chodzi niby ogłupiały:
Nazywa go swym bratem, miłuje go bardziej
Niż własną matkę, przy nim żoną, dziećmi gardzi;
To dziś tajemnic jego powiernik jedyny,
Jego zdaniem kieruje się każdej godziny

Orgon nie zauważa zakłamania Tartuffe'a i wierzy mu we wszystkim. Nie dostrzega, że pod pozorami skromności „świętoszek” skrywa upodobanie do luksusu i przyjemności. Kiedy wreszcie oszust zostaje zdemaskowany, Orgon postanawia znienawidzić wszystkich ludzi religijnych. Dopiero bliscy wyjaśniają mu, że nie wolno oceniać innych na podstawie jednego przypadku. Szwagier Kleant mówi Orgonowi:

I z wszelką miarą jesteś wciąż w niezgodzie wiecznej
Umysł twój zdrowej prawdy nie umie być sługą
I wraz z jednej przesady już rzucasz się w drugą.

Gdyby nie interwencja dobrego króla, machinacje Tartuffe'a skończyłyby się tragicznie dla Orgona i jego rodziny.

Komedia Moliera nie atakuje ludzi wierzących. Jest natomiast celnym uderzeniem w hipokryzję fałszywych dewotów i głupotę tych, którzy dają się zwieść ich zachowaniu. Molier uczy nas, żeby nie oceniać po pozorach i nie wydawać zbyt pochopnych wyroków o cudzej moralności – bowiem może nas to wieść do porzucenia rozumu i krzywdzenia bliskich.

Losowe tematy

Tren VII - interpretacja i analiza...

Poeta żali się że ubrania należące ongiś do Urszulki ciągle przypominają mu o śmierci dziecka - żałosne ubiory … Żalu mi przydajecie”. Przypomina przedmiotom...

Sposób na Alcybiadesa – streszczenie...

Streszczenie Rozdział I Głównym bohaterem utworu i zarazem narratorem jest Ciamciara. W trakcie przeglądania zeszytów po zdanej maturze przypadkowo natrafia...

Lokomotywa – interpretacja i analiza...

Julian Tuwim napisał wiele utworów dla dorosłych czytelników jednak prawie każdy kojarzy go przede wszystkim z twórczością skierowaną do najmłodszych....

Przygody Piotrusia Pana – streszczenie...

Streszczenie Rozdział I - Piotruś wkracza na widownię Gdy Wendy miała dwa lata przyszła do swojej mamy i przyniosła jej piękny kwiatek. Musiała wtedy wyglądać szczególnie...

Pan Cogito a perła – interpretacja...

„Pan Cogito a perła” to bardzo interesujący i wieloznaczny wiersz Zbigniewa Herberta. Utwór ma charakter narracyjny. Oto dojrzały już Pan Cogito –...

Wędrówką życie jest człowieka...

„Wędrówką życie jest człowieka” to wiersz Edwarda Stachury. Można powiedzieć że jak żadne inne jego dzieło ten krótki utwór streszcza...

Sonet szalony – interpretacja...

„Sonet szalony” Leopolda Staffa to wiersz pochodzący z tomu „Ptakom niebieskim” (1903). Jest on wyrazem filozofii pochwały życia i twórczej...

Dziecko Noego – streszczenie problematyka...

Streszczenie Akcja powieści „Dziecko Noego” toczy się w okupowanej Belgii podczas wojny i faszystowskich represji. Poznajemy Josepha – siedmioletniego chłopca...

Balladyna – streszczenie plan...

Streszczenie „Balladyna” Słowackiego poprzedzona została listem dedykacyjnym który autor zaadresował do Zygmunta Krasińskiego. Nadawca przytacza zasłyszaną...