Unikalne i sprawdzone teksty

Sokrates tańczący – interpretacja i analiza

W wierszu „Sokrates tańczący” Julian Tuwim odnosi się do postaci tytułowego mędrca. Żyjący w V wieku przed naszą erą Sokrates uchodzi za jednego z najważniejszych filozofów w dziejach ludzkości. Nie zostawił on po sobie żadnych dzieł, ale występuje w dialogach swojego ucznia, Platona. Pojawiał się również w utworach ateńskiego komediopisarza Arystofanesa.

Sokrates wędrował po ulicach swych rodzimych Aten i zadawał przechodniom trudne pytania – w ten sposób sam poszukiwał mądrości oraz próbował nakierować rodaków na jej ścieżki. Powodowało to ich gniew, gdyż mędrzec wykpił niejednego możnego – ostatecznie Sokrates został oskarżony o demoralizowanie młodzieży i skazany na śmierć. Pogodził się z wyrokiem, chociaż miał szansę uciec z więzienia i wypił trującą cykutę.

Widać więc wyraźnie, że Sokrates to postać wzniosła, pełna powagi i mądrości. Przez stulecia był on dla Europejczyków symbolem idealisty i filozofa, wolącego oddać życie, niż zrezygnować ze swoich myśli i koncepcji.
Tymczasem u Tuwima widzimy innego Sokratesa. Dowiadujemy się mianowicie, iż:
Z zaułka śmieją się uczniowie,
Że się mistrzowi kręci w głowie,
Że się Sokrates spił.

Pijany mędrzec grzeje się w ciepłych promieniach, a później zaczyna tańczyć:

Prażę się w słońcu, gałgan stary...
Leżę, wyciągam się i ziewam.
[…]
I w głowie zamęt obłąkańczy?!
Wy patrzcie, jak filozof tańczy

Wydawać by się mogło, że jest to pojedynczy wybryk człowieka, który nadużył alkoholu – i tak to ewidentnie widzą uczniowie, jedni z rozbawianiem, drudzy z potępieniem. Wszakże mędrzec powinien zajmować się dużo poważniejszymi sprawami, niż zabawa –powinien ukazywać ludziom, gdzie leży mądrość, rozważać pojęcia takie, jak sprawiedliwość, czy ojczyzna. Ale Sokrates dowodzi, że to co robi, wypływa z głębokich przemyśleń filozoficznych:

Niech się cieszy wielki Bóg,
Że Sokrates prawdę zna,
Że już wie! że wszystko ma!
Że już poszedł hen, za kraniec,
On - najmędrszy, on - wybraniec.

Jednak owa mądrość, którą posiadł, jest czym innym, niż sądzą jego uczniowie, czym innym, niż myślał kiedyś on sam. Mądrością okazuje się umiejętność czerpania z radości życia – cieszenie się tańcem, winem, ciepłym dniem. Wzniosłe pojęcia, które przywoływane są kilkukrotnie w utworze (Zło i dobro, ludzie, bogi ; Cnota, prawda, piękno, bogi) są tak naprawdę drugorzędne – tym, co naprawdę się liczy, są proste przyjemności.

Julian Tuwim oferuje czytelnikowi oryginalny obraz antycznego filozofa. Obraz ów zgodny jest z przekazem historycznym w szczegółach (pojawia się żona Sokratesa, Ksantypa oraz wspomniany jest fakt, iż filozof był brzydki), jednak przedstawia inną interpretację jego filozofii, niż zazwyczaj ma to miejsce. Można wręcz stwierdzić, że w wierszu pojawia się fikcyjny Sokrates Tuwima, nie zaś prawdziwy filozof. Tuwim kładzie nacisk na radości płynące ze zwykłego życia – twierdzi, że prawdziwa mądrość polega na zrozumieniu, że to one nadają naszej egzystencji sens. Wszystko inne, mówi poeta, to tylko dodatek.

Forma utworu (kilka informacji) :
– układ rymów abab
– wyrażenia z mowy potocznej (Stary […] ale jary, hopsa, hopsa, hopsasa, Rypcium pipcium)
– wyliczenia (Zło i dobro, ludzie, bogi)
– wykrzyknienie
– podmiotem lirycznym jest Sokrates

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Pieśń o żołnierzach z Westerplatte...

„Pieśń o żołnierzach z Westerplatte” Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego powstała w 1939 roku. Miała ona upamiętniać bohaterstwo polskich obrońców...

Ludzie którzy szli – streszczenie...

Streszczenie Jest wiosna Tadek wraz z innymi więźniami buduje boisko do gry w piłkę. Wieczorami na boisku pojawiają się ludzie. Nieopodal znajdują się tory kolejowe na...

Kubuś Puchatek - opracowanie problematyka...

Geneza „Kubuś Puchatek” A. A. Milne’a wydany został w roku 1926. Historia Misia o Bardzo Małym Rozumku miała swój początek w codziennym życiu autora....

Melodia mgieł nocnych – interpretacja...

„Melodia mgieł nocnych” należy do tatrzańskiej poezji Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Wiersz został opatrzony podtytułem „Nad Czarnym Stawem Gąsienicowym”...

Dusiołek – interpretacja i analiza...

„Dusiołek” należy do najbardziej znanych wierszy Bolesława Leśmian. Polski poeta wskrzesza w nim świat ludowych legend i podań. Czytelnik zostaje już na początku...

Romantyczność – interpretacja...

„Romantyczność” to jedna z najbardziej znanych ballad autorstwa Adama Mickiewicza. Poetycka opowieść dotyka problemu miłości odmiennego postrzegania świata...

Plastusiowy pamiętnik – streszczenie...

„Plastusiowy pamiętnik” to książka której autorką jest Maria Kownacka. Opowiada o przygodach maleńkiego ludzika z plasteliny – to tytułowy Plastuś....

Potop – streszczenie plan wydarzeń...

Streszczenie Wstęp Na Żmudzi żył znamienity ród Billewiczów. Jego członkowie Wywodzili się on od samego Mendoga (wielkiego księcia który doprowadził...

Ferdydurke - opracowanie problematyka...

Geneza W 1933 r. ukazał się debiutancki zbiór opowiadań Witolda Gombrowicza – „Pamiętnik z okresu dojrzewania”. Nie zaskarbił on autorowi uznania...