Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Zaczarowana zagroda – opracowanie, problematyka, bohaterowie

Geneza

„Zaczarowana zagroda” to książka Aliny i Czesława Centkiewiczów przeznaczona dla dzieci i młodzieży. Wydana została w 1963 r. Książka ta była owocem pasji Centkiewiczów, którzy wielokrotnie brali udział w wyprawach na Antarktydę. Z poczynionych obserwacji życia ludzi i zwierząt na kole podbiegunowym powstał właśnie m. in. ten utwór.

„Zaczarowana zagroda” porusza tematykę badań naukowców – polarników nad życiem i zachowaniem pingwinów.

Książka do dziś stanowi lekturę w II klasie szkoły podstawowej.

Czas i miejsce akcji

Akcja utworu rozgrywa się na Antarktydzie, a dokładniej na stacji badawczej im. Dobrowolskiego na wschodnich wybrzeżach Antarktydy. Polarnicy usiłują zbadać zwyczaje pingwinów i dowiedzieć się jak wygląda trasa ich wędrówek. Na pomysł jak tego dokonać wpadają przypadkowo, obserwując małego pingwinka (Elegancika) z charakterystyczną łatką na brzuchu w kształcie krawata.

Postanawiają oznakować stado pingwinów obrączkami i farbą, dzięki czemu będą mogli przekonać się dokąd pingwiny odpływają na zimę.

Oznakowaniem pingwinów zajmują się podczas kilku dni polarnego lata.

Problematyka

Krótki utwór Aliny i Czesława Centkiewiczów pt. „Zaczarowana zagroda” opowiada o grupie polskich polarników, którzy usiłują zbadać życie pingwinów na wschodnich wybrzeżach Antarktydy. Polarnicy przebywają na stacji badawczej im. Dobrowolskiego i są świadkami licznych przygód z udziałem pingwinów – obserwują ich zwyczaje, sposób zachowania w ich naturalnym otoczeniu, a także to jak próbują porozumieć się z człowiekiem.

Świat zwierząt i warunki oraz zasady panujące w tym ekosystemie zostają skontrastowane ze światem ludzi. Centkiewiczowie w zabawny sposób usiłują zobrazować nieudolne próby porozumienia się ze zwierzętami oraz poznania wszystkich ich zwyczajów. Pingwiny okazują się bowiem sprytniejsze. Są bystre i inteligentne i dobrze radzą sobie z warunkami życia w swym ekosystemie. Człowiek nie jest w stanie przewidzieć wszystkich ich zachowań. Nie tak łatwo przychodzi mu też ich obrączkowanie i oznakowanie, gdyż niesforne stworzenia same wiedzą lepiej, co mają robić i nie lubią, gdy się je do czegoś zmusza.

W utworze poruszona jest też kwestia relacji, jakie panują między światem ludzi, a światem zwierząt. Dla pingwinów człowiek jest osobliwością. Nie chcą mu jednak ulegać i wolą żyć według własnych zasad. Dlatego tak trudno je ujarzmić i zachęcić do współpracy. Z drugiej strony badacze są zafascynowani ptakami i chcą jak najlepiej poznać ekosystem tej skutej lodem krainy wiecznych mrozów. Wpadają więc na pomysł, że zapędzą pingwiny do lodowej zagrody i tam będą je oznakowywać. Niestety sprytniejszym pingwinom udaje się ich przechytrzyć, a na drugi dzień zagroda jest pusta.

Z całą pewnością gdyby pingwiny potrafiły porozumieć się z człowiekiem, oszczędziłyby tego całego trudu związanego z obserwowaniem i odkrywaniem ich zwyczajów. Sam fakt, że pingwiny są zwierzętami wcale nie podważa i nie kwestionuje ich sprytu czy zaradności, wręcz przeciwnie – pingwiny zmuszone do życia w surowym ekosystemie wykształciły w sobie niezwykłe zdolności przystosowawcze. W trasę wyruszają stadami i w wielu sytuacjach działają razem. Potrafią przy tym być wobec siebie solidarne i okazywać sobie pomoc. Ma to miejsce chociażby wtedy, gdy przy pomocy Elegancika udaje im się opuścić „zaczarowaną zagrodę”, wprawiając w osłupienie obserwujących to polarników. W efekcie pingwiny ich przechytrzają, bo wykazują się inteligencją i kreatywnością. Doskonale radzą sobie też w środowisku, w którym żyją od urodzenia i dlatego udaje im się wybrnąć z niejednego zagrożenia. Ludzie są natomiast ciekawi zasad jakie tu panują – chcą poznać sposób zachowania się zwierząt w niesprzyjających warunkach. Aby zrealizować ten cel, przybywają z daleka i zaczynają prowadzić tu badania, które wstępnie posłużą im do wyciągnięcia najbardziej wiarygodnych wniosków. Motywuje ich chęć zgłębienia swej wiedzy, a także czysta ludzka ciekawość i chęć zbadania tego, co dotychczas było nieodkryte. Są przy tym niezwykle zdeterminowani i zdają się nie zrażać porażkami (pingwiny Adeli nie chcą się złapać i w „cudowny” sposób opuszczają zagrodę). Stają więc przed nie lada wyzwaniem, tym bardziej, że ich wiedza o ptakach jest jeszcze bardzo nikła. Nie wiedzą, gdzie pingwiny udają się na czas zimy polarnej i czy później wracają do swoich gniazd. Stanowi to dla nich zagadkę, którą zamierzają zbadać.

Książka w przyjemny, zabawny sposób (nieco z przymrużeniem oka) przekazuje młodym czytelnikom wiedzę na temat życia w odległym świecie, w wiecznie skutej lodem krainie, w której przetrwanie było wielkim wyczynem nie tylko dla ludzi, ale nawet i dla zwierząt.

„Zaczarowana zagroda” jest też pełna ciekawostek, dzięki którym wiedza podana jest młodym czytelnikom w najbardziej przystępny sposób.

Bohaterowie

Profesor Dobrowolski – jest reprezentantem świata ludzi w opowiadaniu Jest podróżnikiem – polarnikiem i badaczem, którego od wielu lat interesują tajemnice niezbadanego, mroźnego kontynentu – Antarktydy i żyjących tu zwierząt. Odbywa więc niejedną wyprawę na ten kontynent, a najbardziej interesują go pingwiny Adeli. Jeden z nich – niesforny, mały pingwinek z krawatką pod szyją zwany Elegancikiem okazuje się jego ulubieńcem i to dzięki niemu profesor wpada na pomysł, jak zbadać zwyczaje i trasę wędrówek pozostałych pingwinów.

Andrzej, Władek i Janek – towarzysze profesora Dobrowolskiego, pozostali naukowcy pracujący na stacji i prowadzący badania.

Elegancik – najważniejszy przedstawiciel pingwinów Adeli, czyli świata zwierzęcego w opowiadaniu. Wyróżnia go charakterystyczna łatka na brzuchu przypominająca krawat (stąd jego przezwisko). Jest wyjątkowo bystry i inteligentny. Nieraz usiłuje „porozmawiać” z profesorem i sprawia wrażenie jakby go doskonale rozumiał. Na końcu opowiadania pomaga pozostałym pingwinom wydostać się z zagrody (ustawiały się kolejno na jego plecach i przeskakiwały lodową ścianę), sam przy tym zostając tu uwięzionym. Nie bał się jednak tu pozostać, jakby był przekonany, że nic mu tu nie grozi.

Losowe tematy

Biały mustang – streszczenie...

Streszczenie Na terenach Tawasenty mieszkał Ostry Wiatr który był wyjątkowo silnym wojownikiem a wychowywał go czarownik Niedźwiedzi Kieł. Chłopiec mając zaledwie...

Zapałka na zakręcie - opracowanie...

Opracowanie Akcja utworu toczy się w kilku miejscach. Pierwszym z nich jest Osada czyli miejsce wakacyjnego wypoczynku bohaterów. Na co dzień mieszkają oni jednak w...

„Makbet” – problem zła winy...

„Makbet” – problem zła winy i kary – opracowanie „Makbet” Williama Szekspira często jest postrzegany jako dzieło ponadczasowe i niezwykle...

Pierwszy krok w chmurach – streszczenie...

„Pierwszy krok w chmurach” to opowiadanie Marka Hłaski. Jego akcja rozgrywa się leniwego sobotniego popołudnia. Trzech znajomych mężczyzn (Gienek Heniek i Maliszewski)...

Małe auto – interpretacja i analiza...

„Małe auto” Guillaume Apollinaire’a to jeden z kaligramów poety pochodzący ze znanego zbioru pod tym samym tytułem z 1918 roku. Wiersz stanowi osobliwe...

Doktór Piotr – streszczenie plan...

„Doktór Piotr” jest dłuższą nowelą Stefana Żeromskiego. Akcja rozgrywa się w zaborze rosyjskim pod koniec XIX wieku. Streszczenie Na początku poznajemy...

To lubię – interpretacja i analiza...

Streszczenie Ballada „To lubię” rozpoczyna się zwrotem do Maryli. Jest ona zachęcana do spojrzenia na piękny krajobraz. Na skraju lasu znajduje się cerkiew w...

„Kronika polska” Galla Anonima...

Streszczenie Pierwsza księga „Kroniki polskiej” Galla Anonima rozpoczyna się listem do ówczesnego episkopatu Polski po którym kronikarz zamieszcza...

Zostawcie nas – interpretacja...

„Zostawcie nas” to wiersz Tadeusza Różewicza z tomu „Poemat otwarty” (1956). Poeta nawiązuje w tym utworze do wojennego doświadczeń swojego...