Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

„Bogurodzica” w kontekście poezji średniowiecznej

Polską poezję średniowieczną dzieli się najczęściej na świecką i religijną. Przyporządkowanie niektórych tekstów do jednej z powyższych kategorii nie jest jednak łatwe i jednoznaczne, gdyż świeckie teksty poetyckie nierzadko również podejmowały tematykę religijną, jednakże – i to wyróżnia je jako świeckie – nie miały one charakteru liturgicznego. „Bogurodzicę” zaliczyć należy bez wątpienia w poczet pieśni religijnych, gdyż głosi ona treści stricte chrześcijańskie, przede wszystkim zaś służyła ona celom modlitewnym. W zestawieniu z innymi pieśniami religijnymi polskiego średniowiecza jawi się „Bogurodzica” jako tekst nowatorski, choć nie brakuje w nim elementów typowych dla całej religijnej twórczości poetyckiej tego okresu.

Średniowieczne religijne pieśni polskie silnie czerpały z hymnografii łacińskiej, między innymi wykorzystując charakterystyczne dla nich tropy, czyli krótkie teksty dopasowywane do melodii znanych z liturgii. Wśród najbardziej popularnych tropów wymienić należy „Alleluja” i „Kyrie eleison”. Pierwszy z nich realizowały pieśni wielkanocne, „Krystus z martwych wstał je” oraz „Przez twe święte zmartwychwstanie”. Drugi wykorzystuje „Bogurodzica”, konkretnie zaś jej dwie pierwsze, archaiczne strofy, zakończone epiforą „Kiryjelejzon”, która stanowi uproszczoną formę greckiego „Kyrie eleison”, oznaczającego słowa „Panie, zmiłuj się”.

Poezja religijna okresu średniowiecza chętnie sięgała po tematy związane ze szczególnymi okresami roku liturgicznego, stąd też jej zdecydowana większość to pieśni pasyjne, wielkanocne, bożonarodzeniowe. Nie brakuje też utworów sławiących świętych Kościoła. Z pewnością wyróżnia się tu „Legenda o św. Aleksym” jako tekst hagiograficzny. „Bogurodzica” jednak zręcznie przejmuje wszystkie te tematy. W jakimś stopniu jest ona bowiem pieśnią maryjną, sławiącą przymioty Matki Jezusa; prośba do Maryi o zesłanie na ziemię Jezusa sprawia, że niektórzy badacze widzieliby tę pieśń jako utwór śpiewany w okresie adwentu; dopisane w XV wieku strofy nawiązują do tematyki pasyjnej i wielkanocnej.

Ponieważ pieśni religijne epoki średniowiecza powstawały głównie dla celów liturgicznych, większość z polskich utworów spisanych w języku narodowym to po prostu tłumaczenia łacińskich tekstów. Charakter taki mają pieśni „Idą krolewskie proporce” czy „Jezus Chrystus, Bog człowiek, mądrość Oćca swego...”. „Bogurodzica” przedstawia się w tym kontekście jako wyjątkowe dzieło, gdyż historykom literatury staropolskiej nie udało się dotąd odnaleźć łacińskiego odpowiednika tej pieśni, co może oznaczać, iż jest ona oryginalnym, autorskim tekstem polskiego poety.

Wartość „Bogurodzicy” dla historii polskiej literatury jest nieoceniona. Tekst ten bogaty jest w elementy charakterystyczne dla całej poezji wieków średnich, jednocześnie wyróżniając się oryginalnością formalną oraz językiem, w którym występują archaizmy niespotykane w innych polskich utworach tego okresu.

Losowe tematy

Różewicz jako poeta niepokoju...

Tadeusz Różewicz urodził się w 1921 roku i jest to data niezwykle istotna dla zrozumienia jego twórczości. W końcu młodość autora przypadła na czasy II...

Obraz Paryża w literaturze i sztuce...

Paryż od dawna uchodzi za intelektualną i kulturalną stolicę Europy. Wprawdzie język francuski nie jest już powszechnie używany przez osoby wykształcone – zastąpił...

Dzięki temu moje życie ma sens......

Najwięksi filozofowie pisarze i naukowcy zastanawiali się czy życie ma sens. A jeśli tak co jest tym sensem? Dzięki czemu nasz czas na ziemi nabiera znaczenia i smaku. Co...

Moje wakacje - wypracowanie (po...

Moje wakacje były naprawdę wspaniałe. W tym roku miałem okazje z moimi rodzicami zwiedzić Turcję. Podczas naszych wakacji przeżyłem niesamowite rzeczy. Przede wszystkim...

Empiryzm – definicja przedstawiciele...

Empiryzm to teoria utrzymująca że wiedza pochodzi z doświadczenia zmysłowego. Żyjemy w czasach przesiąkniętych empiryzmem więc nieco trudno zrozumieć nam wyjątkowość...

Carska Rosja i jej stolica. Na podstawie...

Przedstawione utwory to dzieła które powstały w czasie romantyzmu a ich autorem był Adam Mickiewicz. Przywołane fragmenty pochodzące z „Dziadów”...

Na czym polegał dramat Mowgliego?...

Mowgli to osoba której dramat widoczny jest niemalże przez całą książkę. Jego problem polegał na tym że nie pasował on ani do świata ludzi ani do świata zwierząt....

Symbole w „Małym Księciu”

„Mały Książę” Antoine’a Saint-Exupery’ego to alegoryczna baśń w której pod postacią wymownych symboli autor zawarł wiele istotnych prawd....

Spotkanie w karczmie interpretacja...

Ukazane w IV księdze „Pana Tadeusza” spotkanie w karczmie jest jednym z kluczowych momentów wątku patriotyczno - powstańczego poematu Adama Mickiewicza....