Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Fantastyka – definicja, cechy, znaczenie

Definicja

Fantastyka to pojęcie, które, w kontekście literatury i sztuki, oznacza wprowadzanie do świata przedstawionego bytów i zjawisk zaczerpniętych ze sfery wyobraźni, marzeń, pragnień. Z kolei sama rzeczywistość dzieła kreowana jest w taki sposób, by owe elementy nierzeczywiste stanowiły, nabierały cech prawdziwych, tworząc tym samym przeświadczenie o ich realności.

Cechy

Fantastyka wiąże się z wyraźnym zwiększeniem swobody autora w procesie tworzenia. Obranie tej konwencji zwiększa pole jego możliwości, otwiera drzwi zamknięte dla dzieł pozostających w nierozerwalnym związku ze światem rzeczywistym. Utwór fantastyczny także może odnosić się do realności, stanowiąc jej krytykę, komentarz, pochwałę, roztaczając obraz alternatywny itp. (głównie odbywa się to w sposób zawoalowany).

Chociaż znana już od starożytności, wielkie znaczenie fantastyka zyskała dopiero w epoce romantyzmu. Obecna już w twórczości Ernsta Theodora Amadeusa Hoffmana - niemieckiego autora piszącego dzieła odzwierciedlające wybujałą wyobraźnię (charakterystyczną dla epoki) i upiorne aspekty legend i podań - oraz Edgara Allana Poego - także kreującego za pomocą określonych motywów nastrój grozy, niepokoju. W polskiej literaturze jednym z pierwszych dzieł wykorzystujących motywy fantastyczne jest „Romantyczność” Adama Mickiewicza, a wiec utwór, którego rok wydania stał się początkiem rodzimego romantyzmu. W epoce tej szczególną rolę odegrała fantastyka ludowa, czyli polegająca na wprowadzaniu do utworów zjawisk i postaci wywodzących się z wierzeń gminu. Przykładem wykorzystania takich elementów świata przedstawionego jest II część „Dziadów” Adama Mickiewicza. Z kolei w III części tego dramatu uwidaczniają się fantastyka religijna oraz fantastyka oniryczna (przeplatanie się sfery snów i płaszczyzny realnej).

Znaczenie

Wykorzystywanie motywów fantastycznych w dziełach służyło w romantyzmie głównie kreowaniu świata ludzkiego jako miejsca, w którym ścierają się tajemnicze siły. Tym sposobem wymykał się on racjonalnym klasyfikacjom, pozwalając uchwycić się i opisać głównie przez emocje.

W następnych latach fantastyka nie utraciła swego znaczenia, wciąż w szczególny sposób łącząc się ze sferą ludzkich emocji. Równolegle nieustannie ewoluowała, wyodrębniając się i tworząc odrębne gatunki literackie (np. fantasy, science-fiction). Jako uniwersalną właściwość dzieł fantastycznych można wskazać właśnie ich relację do rzeczywistości - nierzadko krytyczną, uwypuklającą różne wady, niedociągnięcia itp.

Losowe tematy

Dramat ojca poety i filozofa w „Trenach”...

„Treny” Jana Kochanowskiego uchodzą za jedno z najpiękniejszych dzieł literatury polskiej XVI wieku. Ukazują dramat człowieka który stracił dziecko....

Dzieje Ignacego Rzeckiego

Ignacy Rzecki jest jednym z pierwszoplanowych bohaterów „Lalki” Bolesława Prusa. Podobnie jak protagonista dzieła - Stanisław Wokulski - postać ta odznacza...

„Kartoteka” Tadeusza Różewicza...

„Kartoteka” Tadeusza Różewicza często określana jest jako antydramat ponieważ została skonstruowana na zasadach łamiących tradycyjną konwencję gatunku....

Uzasadnij tezę że nie ma zbrodni...

Kwestia zbrodni i kary należy do najważniejszych i najczęstszych tematów literatury światowej. Dylematy i problemy z nią związane opisywał między innymi Fiodor...

Ja o sobie czyli jaki jest sens...

Gdy jest się młodym nietrudno się w życiu zagubić. Jesteśmy wprawdzie kierowani przez naszych rodziców i nauczycieli poznajemy dzięki nim najważniejsze ludzkie...

Oceń postępowanie panny Minchin...

Panna Minchin była właścicielką pensji do której udała się Sara. Była to osoba której postępowanie mogę ocenić jako złe. Na początku jednak wydawało...

List do chorego kolegi

Kochany Mikołaju Jak się czujesz? Czy gardło boli Cię nadal tak bardzo? Mam nadzieję że jest już lepiej. Piszę do Ciebie by opowiedzieć co wydarzyło się ostatnio w...

Rozwiń myśl Czesława Miłosza:...

W wierszu Czesława Miłosza „Przedmowa” pada pytanie Czymże jest poezja która nie ocala narodów ani ludzi? Jaka refleksja stała za tym retorycznym...

Apokalipsy się nie boję gdyż...

Wizje apokalipsy końca świata towarzyszyły ludziom od zarania dziejów. Przyjmowały różną formę zarówno religijną jak i świecką. Oczywiście najbardziej...