Unikalne i sprawdzone teksty

Funkcja mitu szklanych domów w „Przedwiośniu”

W czasie podróży z Baku do Moskwy Seweryn Baryka opowiadał synowi, jak wygląda Polska, którą odwiedził w czasie wojny. Zgodnie z jego słowami na kształtowanie się ojczyzny bohaterów wpłynął również pewien ich krewny, który porzucił Warszawę i wyjechał prowadzić ważne prace nad Bałtykiem. Historia ta tak zafascynowała nie do końca wierzącego w nią młodzieńca, że stała się jedną z jego motywacji do kontynuowania podróży do Polski.

Kiedy Cezary Baryka przekroczył granicę kraju, był rozczarowany i zawiedziony. Wizja nakreślona przez pana Seweryna rozpłynęła się w błoto i podmokłe łąki, wśród których stały zniszczone chaty. Nie była Polska krajem nowoczesnym ani potężnym, ludzie nie żyli w dobrobycie, a krajobrazu nie zdobiły szklane domy. Nic dziwnego - w opowieści ojca Polska była zupełnie innym krajem.

Pan Seweryn roztoczył przed młodym Cezarym wspaniałą wizję. Zgodnie z jego słowami w Polsce miały stać piękne i wysokie szklane domy, w których żyli szczęśliwi i zamożni ludzie. Ich mieszkania same regulowały temperaturę (w ścianach płynęła woda), były piękne i zadbane. Część budynków - tę wznoszoną dla użyteczności publicznej - projektowali artyści, by wyróżniały się spośród tych zwykłych.

Równocześnie kraj rozwijał się technicznie. Innowacyjne przedsięwzięcia umożliwiły regulację Wisły i wykorzystanie płynącej w niej wody do produkcji energii. Nie oznaczało to jednak, że zaniedbywano kwestię środowiska, wręcz przeciwnie. Przyrodę otoczono staranną opieką, co szybko przyczyniło się do poprawy warunków w kraju. Polacy byli silni, zdrowi i zjednoczeni. A do tego wszystkiego miał przyczynić się przodek Baryków, który do swojego przedsięwzięcia wykorzystał wyjątkowy piasek z wydm.

Utopijna wizja szklanych domów staje się w powieści wyidealizowaną wizją ojczyzny żarliwego patrioty. Jest odbiciem marzeń i pragnień pana Seweryna Baryki, a być może całego jego pokolenia. Po 123 latach zaborów wolna Rzeczpospolita była wspaniałym owocem dążeń wielu pokoleń, nic więc dziwnego, że walczący w jej obronie postrzegali ją jako coś wyjątkowego i taki obraz chcieli zaszczepić u swych bliskich.

Jednak opowieść pana Seweryna ma poza wymiarem artystycznym (sugestywny opis, kontrast ze zniszczonym przez rewolucję wschodem) także wymiar ideowy i symboliczny. Można uznać ją za pomost między dwiema wizjami odrodzonej Polski, między którymi wybierać musiał Cezary Baryka, czyli ewolucyjnym programem Gajowca a komunistycznym uosabianym przez Antoniego Lulka. Nie zakładała ona bowiem gwałtownego przewrotu, lecz konsekwentnie prowadzony i przyśpieszony dzięki wsparciu techniki rozwój kraju. Powszechna zamożność miała wyeliminować z kolei problem nierówności. Wizję pana Seweryna postrzegać można również jako zachętę do ciągłego kroczenia naprzód, działania w imię postępu.

Chociaż szklane domy kojarzą się przede wszystkim z nowoczesnością i bogactwem, materiałowi, z którego zostały wykonane, można przypisać jeszcze jedną cechę - kruchość. I taka właśnie była wydarta z niebytu Polska. Niestabilna sytuacja na granicach, wewnętrzne tarcia między grupami etnicznymi oraz zróżnicowany poziom rozwoju gospodarczego - wszystkie te problemy destabilizowały kraj i wymagały podjęcia zdecydowanych działań.

Opowieść Seweryna Baryki okazuje się w ostatecznym rozliczeniu piękną fikcją. Zasiewa ona jednak w umyśle młodego Cezarego oraz czytelników wspaniałą ideę, do której spełnienia powinien dążyć naród.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Fabryki huty kopalnie w oczach Stefana...

Stefan Żeromski był pisarzem który w sposób bardzo plastyczny odmalowywał panoramę współczesnego mu świata. W „Ludziach bezdomnych” poznajemy...

Najważniejsze problemy filozoficzne...

W „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego pobrzmiewają różne koncepcje filozoficzne zarówno epoki pozytywizmu jak i całego dziedzictwa europejskiej...

Napisz opowiadanie na temat „Ja...

Byłem zły na mojego tatę. Po raz kolejny mnie zawiódł. Obiecał że razem ze mną poskłada model samolotu który dostałem od niego na urodziny i znowu wykręcił...

„Smutno mi Boże” – porównanie...

Juliusz Słowacki jest autorem „Hymnu” znanego też jako „Smutno mi Boże”. Zapewne jest to jeden z najbardziej popularnych wierszy polskiego romantyzmu...

Czy Polacy są tolerancyjni? –...

Tolerancja to jedna z cech które są powszechnie cenionymi. Oznacza ona otwartość i zrozumienie innych poglądów. Dopuszczenie ich do głosu jednak nie jest to...

Wybrane pary małżeńskie w literaturze....

Pisarze i poeci od tysiącleci sławią miłość – miłość nieszczęśliwą tragiczną lub też miłość spełnioną. Opis tej ostatniej zazwyczaj kończy się w chwili...

"Stajesz się odpowiedzialny na...

„Mały Książę” Antoine’a de Saint-Exupery’ego to piękna alegoryczna opowieść o miłości i przyjaźni. Autor w historii chłopca zamieszkującego...

Ludzie bezdomni - znaczenie tytułu...

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” porusza temat wyobcowania i tak też należy rozumieć jej tytuł. Nie dotyczy ona raczej bezdomności rozumianej...

Renesansowy charakter „Pieśni”...

Jan Kochanowski uchodzi za najwybitniejszego poetę polskiego do czasu XIX stulecia. Żył on w Złotym Wieku (XVI wiek) naszej historii który był zbieżny z ogólnoeuropejską...