Unikalne i sprawdzone teksty

Indywidualizm romantyczny – definicja, przykłady, znaczenie

Definicja

Indywidualizm romantyczny to pojęcie ściśle wiążące się z bohaterem twórczości charakterystycznej dla tej epoki. Oznacza ono postać wyjątkową, wykraczającą poza schematy narzucone przez społeczeństwo, cechującą się wielką wrażliwością, hołdującą wysokim ideom oraz gotową do poświęceń w imię wartości. Taka koncepcja postaci literackiej wiąże się z charakterystycznym dla romantyzmu kultem geniusza (pierwsze przesłanki opisujące to zjawisko znalazły się już w twórczości Edwarda Younga - brytyjskiego poety, który odróżnił zdolności od geniuszu).

Przykłady

Wyjątkową cechą polskiej literatury romantycznej jest bardzo silne zaangażowanie w sprawy narodowowyzwoleńcze. Bohater uosabiający taką ideę to postać szczególna, wyraźnie odróżniająca się od ogółu społeczeństwa. Przede wszystkim jest on zdeterminowany, by poświęcić na rzecz ojczyzny wszystko, co posiada - także miłość. Jedyna w swoim rodzaju wrażliwość, która rodzi między bohaterem romantycznym a narodem specyficzną więź, sprawia, że głównym celem mu przyświecającym jest właśnie działalność na rzecz dobra ojczyzny. Zarazem towarzyszy mu przeświadczenie, iż tylko on jest w stanie udźwignąć na swych barkach ciężar tego wyzwania. Taką postacią jest Konrad Wallenrod - tytułowy bohater powieści historycznej Adama Mickiewicza.

Indywidualizm romantyczny jeszcze silniej zaznacza się w postaci Konrada z III części „Dziadów”. Poeta - wizjoner, stojąc w celi i wygłaszając wielką improwizację, stawia się ponad ogółem społeczeństwa, mówi, że depce innych twórców. W imię dobra ojczyzny gotów jest on do największych poświęceń, pragnie sprostać najbardziej niebezpiecznym wyzwaniom. Podobną postacią jest Kordian - tytułowy bohater dramatu Juliusza Słowackiego. Odnajdując nowy sens życia - ojczyznę - przystępuje on do spisku na życie cara, ostatecznie będąc o krok od uśmiercenia tyrana.

Jednak indywidualizm bohatera romantycznego nie zawsze wiąże się z ideą ojczyzny. Niektóre z postaci postrzegane są jako wyobcowani, pozbawieni jakiegokolwiek znaczenia (z perspektywy społeczeństwa). Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów takiego bohatera jest Pustelnik-Gustaw z IV części „Dziadów”. Porzucony przez ukochaną, samotny, smutny i wyrzucony poza obręb społeczeństwa tuła się on po świecie, z niecierpliwością wyczekując dnia, w którym opuści sferę doczesną. Zarazem jest to postać nierozerwalnie związana z tajemniczymi siłami. Odrzuca on rzeczywistość, dostrzegając jej braki i niedoskonałości, a z wielkim szacunkiem patrzy na to, co niezrozumiałe, niedające się wyjaśnić.

Znaczenie

Indywidualizm romantyczny stał się jedną z najważniejszych cech postaci pojawiających się w literaturze tego okresu. Opozycja między nimi a resztą społeczeństwa, chęć czynnego zmieniania świata, rozbijania jego martwych struktur sprawiły, że postaci te na stałe wbiły się w świadomość czytelników. Do dzisiaj stanowią także interesujący materiał dla badaczy literatury - ze względu na swoją niejednoznaczność i okrywającą ich aurę tajemnicy.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Impresjonizm w „Chłopach”

„Chłopi” Władysława Reymonta posiadają wiele cech impresjonistycznych. Impresjonizm to kierunek wywodzący się z malarstwa powstały w drugiej połowie XIX wieku....

Praca w „Innym świecie” –...

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego przedstawia niezwykle przejmujący obraz sowieckich łagrów. Do tych syberyjskich obozów pracy w czasach...

Jak ludzie mogą być dla siebie...

Żyjemy w trudnych czasach gdy każdy z nas od najmłodszych lat jest zajęty tyloma różnymi sprawami że nie ma czasu dla innych ludzi. Tacy są nasi rodzice i tacy...

Charakterystyka naszej klasy

Nasza klasa to naprawdę zgrana ekipa! Zawsze trzymamy się razem i każdy z nas może liczyć na wsparcie swoich kolegów i koleżanek. Razem bawimy się też wyśmienicie!...

Historia Szpaka Mateusza

Jeden z bohaterów „Akademii Pana Kleksa” – szpak Mateusz był przed laty najprawdziwszym księciem zamienionym później w ptaka. Mateusz był...

Wizerunek Żyda w literaturze XIX...

Historia Żydów naznaczona jest wielką dwuznacznością. Z jednej strony naród ów wydał niezliczone zastępy wybitnych artystów naukowców...

Opis postaci - wady i zalety Heraklesa...

Herakles to jedna z najbardziej niejednoznacznych postaci które zostały przedstawione w mitologii greckiej. Z jednej strony jest on jednym z bohaterów który...

Artyzm „Nad Niemnem”

Artyzm według „Słownika terminów literackich” jest to ogół cech dzieła dający świadectwo biegłości twórcy w danej dyscyplinie sztuki...

Ekstaza św. Teresy Gianlorenzo...

„Ekstaza świętej Teresy” to jedna z najsłynniejszych rzeźb autorstwa Giancolezo Berniniego. Jej tematyka odnosi się do przeżyć świętej Teresy. Opis Rzeźba...