Unikalne i sprawdzone teksty

„Inny świat” jako utwór o sile i słabości człowieka

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego to poruszająca powieść o życiu w sowieckich łagrach, napisana na podstawie wspomnień pisarza z okresu II wojny światowej. Książka ta stanowi dzieło wyjątkowe, daje bowiem świadectwo zbrodniczych działań ZSRR, a jednocześnie pokazuje, że w skrajnych okolicznościach najpełniej ujawnia się słabość, ale też siła człowieka.

Podstawowa teza pisarza, znajdująca odzwierciedlenie w powtarzanych przez niego słowach, sprowadza się do twierdzenia, że „człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach”. Sowiecki obóz stanowi zaś kwintesencję wszystkiego, co nieludzkie. Więźniowie żyją tu w okropnych warunkach, panuje nieustanne zimno, głód i przemoc, a ponadto skazańcy są zmuszeni do wykonywania katorżniczej pracy w syberyjskich lasach. W takich warunkach człowiek, aby przetrwać, eliminuje wszystkie ludzkie odruchy. Staje się obojętny na krzywdę współtowarzyszy, robi wszystko, by zdobyć pożywienie, a nawet sam dopuszcza się przemocy.

Łagier działa szczególnie niszcząco na kobiety, które są zmuszone oddawać się dosłownie za kawałek chleba. Tak dzieje się na przykład z młodą Polką, która przybywa do obozu jako dumna córka generała i początkowo stara się zachować godność, jednak głód i ciężka praca wkrótce łamią jej opór i sprawiają, że dziewczyna zaczyna się prostytuować.

Wielu zesłańców, aby zyskać choć minimalną poprawę warunków życia, decyduje się donosić na innych. Tak jest na przykład w wypadku jednego z przyjaciół Gustawa, Machapetiana, który zdradza nawet Gustawa. Inni więźniowie, jak profesor Borys Lazarowicz, dostają obsesji na punkcie jedzenia i nieustannie żebrzą o chleb. Przejawem ludzkiej słabości są również akty samookaleczeń, dzięki którym zesłańcy choć na chwilę mogą uniknąć ciężkiej pracy. Przykładem może być Kostylew – podpala sobie rękę, a w końcu oblewa się wrzątkiem i umiera z powodu poparzeń. Z kolei Natalia Lwowna, nie mogąc wytrzymać psychicznego cierpienia w obozie, próbuje popełnić samobójstwo.

Nawet jednak w tak strasznych warunkach niektórzy ludzie potrafią zachować godność i siłę. Postawę taką prezentuje na przykład główny bohater, który wraz z niewielką grupą Polaków decyduje się na iście szalony akt podjęcia morderczej głodówki w proteście przeciwko nieprzestrzeganiu przez Sowietów postanowień układu Sikorski-Majski. Odmowa przyjmowania pożywienia w obozie, gdzie głód nieustannie towarzyszy więźniom, jest czynem heroicznym. Wielką siłę prezentuje również Pamfiłow, który z miłości do syna Saszy potrafi wykrzesać z siebie najgłębsze pokłady motywacji i przekraczać wyznaczone normy pracy. Czyni to, by zasłużyć na pozwolenie widzenia z synem.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Motyw władcy w literaturze i sztuce...

Władza od zawsze fascynowała zarówno artystów jak i odbiorców sztuki. Nie ma się czemu dziwić skoro zazwyczaj kojarzy się z nią potęga i bogactwo...

Kronika jako panegiryk

Panegiryk jest dość ciekawą formą literacką która nie wiąże się z żadnym konkretnym gatunkiem jej głównym wyznacznikiem jest obecność przesadnego wychwalania...

Katastrofizm w „Szewcach”

Wizja świata ukazana w „Szewcach” Stanisława Ignacego Witkiewicza budzi u czytelnika ciekawość i niepokój. Ten drugi stan nasila się wraz z postępem...

Czy warto być dobrym człowiekiem?...

Zanim zastanowimy się czy warto być dobrym człowiekiem pomyślmy co znaczy dziś bycie dobrym. Przede wszystkim w czasach gdy ludzie coraz bardziej zajęci są samymi sobą...

Podróże Kordiana - opis etapy...

Pierwszy akt dramatu Juliusza Słowackiego ukazuje Kordiana jako piętnastoletniego młodzieńca który poszukuje prawdziwie wartościowej idei by nadać swemu życiu sens....

Apokalipsy się nie boję gdyż...

Wizje apokalipsy końca świata towarzyszyły ludziom od zarania dziejów. Przyjmowały różną formę zarówno religijną jak i świecką. Oczywiście najbardziej...

Czy warto być emigrantem? Rozprawka...

Sprawa emigracji jest niezwykle aktualna w naszych czasach – w końcu setki tysięcy naszych rodaków opuszczają Polskę i udają się do innych krajów w...

Antyczne korzenie i rozwój epoki...

Starożytność uchodzi za jedną z najważniejszych epok w historii Europy. Wpływ antyku widać było już w średniowieczu. Ówcześni filozofowie powtarzali że są...

„Zbrodnia i kara” jako powieść...

W studium „Problemy poetyki Dostojewskiego Michaił Bachtin określił „Zbrodnię i karę” oraz inne powieści tego autora mianem powieści polifonicznych....