Unikalne i sprawdzone teksty

„Inny świat” jako utwór o sile i słabości człowieka

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego to poruszająca powieść o życiu w sowieckich łagrach, napisana na podstawie wspomnień pisarza z okresu II wojny światowej. Książka ta stanowi dzieło wyjątkowe, daje bowiem świadectwo zbrodniczych działań ZSRR, a jednocześnie pokazuje, że w skrajnych okolicznościach najpełniej ujawnia się słabość, ale też siła człowieka.

Podstawowa teza pisarza, znajdująca odzwierciedlenie w powtarzanych przez niego słowach, sprowadza się do twierdzenia, że „człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach”. Sowiecki obóz stanowi zaś kwintesencję wszystkiego, co nieludzkie. Więźniowie żyją tu w okropnych warunkach, panuje nieustanne zimno, głód i przemoc, a ponadto skazańcy są zmuszeni do wykonywania katorżniczej pracy w syberyjskich lasach. W takich warunkach człowiek, aby przetrwać, eliminuje wszystkie ludzkie odruchy. Staje się obojętny na krzywdę współtowarzyszy, robi wszystko, by zdobyć pożywienie, a nawet sam dopuszcza się przemocy.

Łagier działa szczególnie niszcząco na kobiety, które są zmuszone oddawać się dosłownie za kawałek chleba. Tak dzieje się na przykład z młodą Polką, która przybywa do obozu jako dumna córka generała i początkowo stara się zachować godność, jednak głód i ciężka praca wkrótce łamią jej opór i sprawiają, że dziewczyna zaczyna się prostytuować.

Wielu zesłańców, aby zyskać choć minimalną poprawę warunków życia, decyduje się donosić na innych. Tak jest na przykład w wypadku jednego z przyjaciół Gustawa, Machapetiana, który zdradza nawet Gustawa. Inni więźniowie, jak profesor Borys Lazarowicz, dostają obsesji na punkcie jedzenia i nieustannie żebrzą o chleb. Przejawem ludzkiej słabości są również akty samookaleczeń, dzięki którym zesłańcy choć na chwilę mogą uniknąć ciężkiej pracy. Przykładem może być Kostylew – podpala sobie rękę, a w końcu oblewa się wrzątkiem i umiera z powodu poparzeń. Z kolei Natalia Lwowna, nie mogąc wytrzymać psychicznego cierpienia w obozie, próbuje popełnić samobójstwo.

Nawet jednak w tak strasznych warunkach niektórzy ludzie potrafią zachować godność i siłę. Postawę taką prezentuje na przykład główny bohater, który wraz z niewielką grupą Polaków decyduje się na iście szalony akt podjęcia morderczej głodówki w proteście przeciwko nieprzestrzeganiu przez Sowietów postanowień układu Sikorski-Majski. Odmowa przyjmowania pożywienia w obozie, gdzie głód nieustannie towarzyszy więźniom, jest czynem heroicznym. Wielką siłę prezentuje również Pamfiłow, który z miłości do syna Saszy potrafi wykrzesać z siebie najgłębsze pokłady motywacji i przekraczać wyznaczone normy pracy. Czyni to, by zasłużyć na pozwolenie widzenia z synem.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Teatr absurdu – cechy założenia...

Sformułowanie „teatr absurdu” zawdzięczamy angielskiemu badaczowi Martinowi Esslinowi. W eseju o takim tytule opublikowanym w 1960 roku wskazał wyróżniki...

Metamorfoza bohatera i jej sens...

Przemiany bohaterów literackich dokonują się na kilku płaszczyznach – może to być przemiana wewnętrzna lub zewnętrzna; przemiana może być konsekwencją...

Oceń postępowanie panny Minchin...

Panna Minchin była właścicielką pensji do której udała się Sara. Była to osoba której postępowanie mogę ocenić jako złe. Na początku jednak wydawało...

Chłopi i ich widzenie świata –...

Władysław Reymont rekonstruuje w „Chłopach” specyficzną strukturę wiejskiej społeczności i jej mentalność. Spojrzenie na świat członków lipieckiej...

Człowiek faustyczny – cechy charakterystyka...

CechyCzłowiek faustyczny to osoba której najważniejszymi cechami jest niezwykła wręcz ciekawość oraz chęć poznania. Osoba ta nie poprzestaje na poznaniu prawdy...

Groteska w „Mistrzu i Małgorzacie”...

Michaił Bułhakow posłużył się w „Mistrzu i Małgorzacie” estetyką groteskową którą widać w budowie czasoprzestrzeni powieści oraz w konstrukcji...

W jaki sposób potęga przeznaczenia...

Refleksja nad przeznaczeniem towarzyszy ludzkości od tysięcy lat. Dotyczy ona nie tylko koncepcji historii (determinizm – wszystko jest zaplanowane – oraz indeterminizm...

„Medaliony” jako literatura...

„Medaliony” Zofii Nałkowskiej należą do literatury faktu. Autorka nie stworzyła w książce zarysu fikcji ale przekazała materiały zgromadzone podczas pracy...

Roland jako ideał rycerza – opracowanie...

Rolanda dzielnego rycerza będącego bohaterem słynnej chanson de geste poznajemy jako postać niepozbawioną wad wynikających z dumnej postawy i trudnego charakteru ale jednak...