Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Jakie postawy wobec tradycji narodowej reprezentują bohaterowie „Nad Niemnem”?

„Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej to powieść gloryfikująca narodową tradycję. Kult przeszłości, zarówno tej bardzo odległej, niemal mitycznej, jak i bliższej, współtworzy klimat całej książki i stanowi istotną płaszczyznę znaczeniową dzieła. Jakie postawy wobec narodowej tradycji reprezentują bohaterowie powieści?

Zasadniczo można podzielić je na dwie grupy, są to mianowicie pragmatyzm i romantyzm – dwa światopoglądy obecne w polskiej historii od końca XVIII wieku, a więc od czasu utraty przez Polskę niepodległości. Postawa pragmatyczna zakłada, że tradycja narodowa, a zwłaszcza suwerenność kraju nie należą do najważniejszych wartości. Nie należy podejmować walki, jeśli nie sprzyjają ku temu okoliczności, a w podejściu do sprawy narodowej najistotniejszy jest realizm. Pragmatyści uważają, że Polak powinien nauczyć się funkcjonować w warunkach niewoli i dbać jedynie o pomnożenie własnego majątku oraz osobisty rozwój.

Przykładem takiej postawy jest zachowanie hrabiego Darzeckiego czy Zygmunta Korczyńskiego. Zygmunt jest człowiekiem światowym, wykształconym za granicą i przyzwyczajonym do życia w luksusie. Czuje się on przede wszystkim obywatelem Europy, a nie Polakiem. Zupełnie nie rozumie przywiązania własnej matki do rodzinnej ziemi i poświęcenia ojca, który zginął w powstaniu styczniowym. Dla Zygmunta Litwa jest krainą zacofaną i obcą; marzy natomiast o wyjeździe do Florencji lub Paryża. Młody arystokrata postrzega narodową tradycję wręcz jako obciążenie, przez zaangażowanie ojca w powstanie jego majątek został bowiem uszczuplony, co uniemożliwia mu korzystanie ze wszystkich dostępnych przyjemności. Bardziej niż dziedzictwo narodowe interesują go aktualne trendy mody, puste romanse i kiepska sztuka.

Odmienna od pragmatyzmu postawa romantyczna z kolei zakłada wielki szacunek dla narodowej tradycji i dowartościowuje walkę o wolność. W okresie powstania styczniowego romantyczne podejście prezentują wszyscy Korczyńscy i Bohatyrowicze. Podczas powstańczych walk ginie Andrzej Korczyński, a Dominik dostaje się do niewoli. W mogile spoczywa również ojciec Janka Bohatyrowicza, Jerzy.

Szacunek dla narodowej tradycji uwidacznia się między innymi w kulcie zbiorowego grobu poległych. Wielką czcią otacza go pani Andrzejowa, Anzelm Bohatyrowicz, a także Benedykt. Mogiła jest wymownym symbolem wiary i nadziei Polaków na odzyskanie wolności. Z tego powodu Korczyński pomimo trudnej sytuacji finansowej odrzuca możliwość sprzedaży lasu, gdzie znajduje się grób powstańców. Gest ten stanowi wymowną oznakę zwycięstwa romantyzmu nad pragmatyzmem.

Tradycja narodowa trwa przekazywana z pokolenia na pokolenie w postaci pamięci o przeszłości. Najważniejszą rolę w jej kultywowaniu odgrywa rodzina. Tradycja narodowa jest silnie sprzężona z tradycją rodową, czego symbolem są w powieści dwie mogiły: Jana i Cecylii (protoplastów Bohatyrowiczów) oraz mogiła powstańców.

Warto również podkreślić, że częścią narodowej tradycji jest w „Nad Niemnem” również bogactwo obyczajów ludowych. Barwność zaścianka Bohatyrowiczów, jego nobilitacja przez autorkę wyraźnie wskazują na konieczność kultywowania rodzimych zwyczajów i obrzędów. Przechowują one bowiem prawdę o przeszłości i są kluczem do polskiej kultury.

Losowe tematy

Historia miłości Zbyszka i Danusi...

Dwóch rycerzy rodem z Bogdańca wracając z Litwy gdzie walczyli dla księcia Witolda zmierza do Krakowa. Wkrótce ma przyjść na świat dziecko króla Władysława...

Poezja która mnie fascynuje. Zaprezentuj...

Spośród współczesnych poetów najbardziej fascynuje mnie zmarły przed ponad dekadą (w 2004 roku) Czesław Miłosz. Jest to autor bardzo ceniony o czym...

Liryka apelu (inwokacyjna) – charakterystyka...

Charakterystyka znaczenia rolaLiryka inwokacyjna to szczególny typ liryki który bywa nazywany również liryką zwrotu do adresata. Jak sama nazwa wskazuje...

Charakterystyka porównawcza Napoleona...

Napoleon i Snowball z „Folwarku zwierzęcego” George’a Orwella to dwa knury które stają na czele zwierzęcej rewolucji mającej na celu obalenie rządów...

Refleksja o kulturze z perspektywy...

Tadeusz Borowski w „Opowiadaniach” nie tylko przedstawia drobiazgowy obraz funkcjonowania obozów koncentracyjnych ale także dokonuje głębokiej refleksji...

Sentymentalizm – cechy przedstawiciele...

Cechy opis założenia Sentymentalizm był kierunkiem powstałym w okresie oświecenia a więc czas jego popularności przypadał na okres około XVIII wieku aż do początków...

Szydercy prześmiewcy parodyści...

Błazen był od wieków figurą niezwykle istotną w kulturze. Podkreślał on chwiejność umowność hierarchii społecznych zmuszając możnych tego świata do pokory....

Problemy współczesnej (XXI-wiecznej)...

Starsi ludzie często powtarzają że dzisiejsza młodzież ma „wszystko”. „Za naszych czasów nie było takich możliwości” – powtarzają....

Wpływ wojny na psychikę człowieka...

Wiek XIX przyniósł ludzkości olbrzymi rozwój technologiczny – spowodowało to niemal powszechny optymizm. Uznawano iż ludzkość czeka niemal nieograniczony...