Unikalne i sprawdzone teksty

Kordian jako bohater romantyczny

Tytułowy bohater dramatu Juliusza Słowackiego jest jedną z najbardziej wyrazistych postaci, jakie weszły na scenę polskiej literatury. Odbiorca dzieła poznaje go jako rozczarowanego życiem młodzieńca, który w swych przemyśleniach porusza temat samobójstwa, a rozstaje się z zupełnie innym Kordianem - odważnym żołnierzem, jednostką mającą na tyle odwagi i dumy, by podjąć próbę uniesienia na swych barkach ciężaru dławiącego cały naród.

W pierwszym akcie adorator Laury jest młodzieńcem przeżywającym tzw. Weltschmerz (ból świata). W stan ten wpędza go nie tylko zawód miłosny, w dużej mierze przypisać można go także brakowi wyraźnych perspektyw malujących się przed Kordianem. Bohater rozmawia nawet z ukochaną, która wróży mu wielką przyszłość, jakby próbując ukoić niepokój dręczący jego serce. Mimo to tytułowa postać okazuje się zbyt słaba, by przełamać ten impas i decyduje się na próbę samobójczą. Ta okazuje się jednak nieskuteczna, choć znacznie odmienia życie Kordiana.

Drugi akt, którego akcja rozgrywa się w 1828 r., przedstawia głównego bohatera jako podróżnika. Tego typu wyprawy były bardzo popularne w romantyzmie, stanowiąc rozwinięcie oświeceniowego Grand Voyage. Odwiedzanie obcych regionów miało nie tylko zwiększać wiedzę o świecie, ale także wpływać na emocjonalny rozwój jednostki. Tego właśnie doświadcza Kordian. Będąc w Anglii, dostrzega władzę pieniądza i uświadamia sobie mnogość różnic między literaturą a codziennym życiem. We Włoszech doznaje zaledwie namiastki prawdziwego uczucia, ponieważ szybko przekonuje się, iż owa „miłość” miała podłoże materialne. Największe rozczarowanie przeżywa, stanąwszy przed papieżem. Bohater nie otrzymuje od niego wsparcia, a wręcz przeciwnie - słyszy groźbę klątwy rzuconej na Polaków, jeśli ci nie przystosują się do warunków narzuconych przez cara. Punktem przełomowym okazuje się zdobycie najwyższej góry Europy. Tam rozwiewają się wątpliwości żywione przez Kordiana, a zastępuje je oddanie się ojczyźnie. Równolegle staje się on prawdziwym indywidualistą, odrzucając obraz świata, jaki tworzą inni ludzie, i pragnąc wznieść się ponad ich myśli.

Powróciwszy na ziemie dawnej ojczyzny, Kordian postanowił spełnić powzięte wcześniej zamierzenia. Tutaj ujawnia się kolejna cecha bohatera romantycznego - a więc bezwarunkowe oddamoe sprawie ojczyzny. Bierze on udział w spisku na życie cara, jest zdeterminowany do tego stopnia, że nawet głosowanie i niechęć pozostałych uczestników zebrania nie są w stanie przezwyciężyć jego silnej woli. Odważny i pełen wiary opuszcza więc podziemia kościoła św. Jana i wyrusza w stronę komnaty cara. Gdy jest niemal u celu, nawiedzają go Imaginacja i Strach. Brzemię podjętego wyzwania staje się coraz cięższe, a bohater ugina się pod nim, padając tuż pod drzwiami pomieszczenia zajmowanego przez cara Aleksandra.

Za swój czyn Kordian zostaje umieszczony w szpitalu dla wariatów i skazany na śmierć. Rozsierdzony książę Konstanty wymusza na nim przeskoczenie nad piramidą bagnetów, co młodzieniec czyni, dając wyraz swoim nieprzeciętnym umiejętnościom. W ostatniej scenie, chociaż bratu cara udało się uzyskać akt łaski, główny bohater staje przed plutonem. Wysłaniec niosący dokument dopiero pojawia się na horyzoncie, o czym krzyczą zgromadzeni. Los Kordiana pozostaje więc nieznany, a on sam nabiera rysów bohatera narodowego i tragicznego.

Kordian jest postacią dynamiczną. W początkowym etapie jego życia pojawiają się uczucia wyobcowania i rozczarowania obrazem świata. Z kolei przemiana, jaką przeszedł, przynosi wyraźne odwrócenie jego stanu. Gotów do poświęceń w imię ojczyzny indywidualista nie lęka się podnieść ręki na okrutnego cara, chociaż pozostaje w tym dążeniu samotny (otrzymuje jedynie wsparcie mentalne od nielicznych zwolenników zamachu). Protagonista dramatu Słowackiego wyraźnie wpisuje się więc w ramy wyznaczające charakter i cechy bohatera romantycznego.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Rozłączenie – interpretacja...

„Rozłączenie” napisał Słowacki 20 lipca 1835 r. będąc nad szwajcarskim jeziorem Leman (czyli Jeziorem Genewskim). Liryczny krajobraz wywołał w poecie podniosły...

Obraz szlachty w Panu Tadeuszu

„Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza ukazuje nie tylko piękno litewskiego krajobrazu ale także rozbudowaną zróżnicowaną panoramę ówczesnej szlachty....

Miłość – potrzebna czy nie....

Miłość należy do najsilniejszych uczuć rządzących ludźmi. Nie należy się więc dziwić że jest ona także tematem najczęściej pojawiającym się w literaturze. Artyści...

Rola domu rodzinnego w życiu człowieka....

Lektura „Ten obcy” skłania do refleksji na temat roli ciepła domu rodzinnego i jego znaczenia w życiu młodego nastoletniego człowieka. Dom rodzinny w życiu...

Liberalizm – geneza definicja...

Liberalizm to nurt polityczny (ideologia) kładący szczególny nacisk na wolność polityczną i gospodarczą. Historycy idei doszukują się korzeni liberalizmu już...

Bezsilność ludzi wobec sił wyższych...

Jedną z cech dramatu antycznego jest przekonanie że nad ludzkim losem ciąży fatum którego nie można cofnąć ani zmienić. Nie da się też mu zapobiec. O życiu...

Gustaw jako bohater romantyczny

Gustaw – protagonista czwartej części „Dziadów” Adama Mickiewicza – jest postacią tajemniczą budzącą niepokój. Historia opowiedziana...

Obraz utraconej ojczyzny w Epilogu...

Epilog „Pana Tadeusza” po raz pierwszy dołączono do dzieła w 1860 r. czyli 5 lat po śmierci autora. Najprawdopodobniej powstał on tuż po ukończeniu poematu...

„Przedwiośnie” jako powieść...

„Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego wydane zostało w 1924 r. a więc sześć lat po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Powieść przedstawiająca losy Cezarego...