Unikalne i sprawdzone teksty

Ludowość – definicja, cechy, znaczenie

Definicja

Ludowość w kontekście literatury i innych gałęzi sztuki oznacza zainteresowanie kulturą ludową, czerpanie obecnych w niej motywów, budowanie utworów w sposób typowy dla dzieł ludowych, czasem odwzorowywanie postaw, przekonań i wartości typowych dla manifestującego się w nich światopoglądu.

Cechy

W polskiej literaturze ludowość szczególnie zaznaczyła swą obecność w epoce romantyzmu. Popularność starych podań i legend, w których wyraźnie zaznaczały się motywy nadprzyrodzone, wykraczające poza racjonalne postrzeganie świata. Nadto niezwykle doceniono ludową moralność, dostrzegając autentyzm tych przekonań, zarazem ich związek ze sferą metafizyczną.

Elementy ludowe zaznaczają więc swą obecność zarówno w warstwie formalnej dzieła, jak i w jego treści. W pierwszym przypadku ujawniają się głównie poprzez określoną stylizację (charakterystyczną np. dla młodopolskiej prozy), rytm (poezja), charakterystyczny zaśpiew itp. Natomiast w płaszczyźnie treściowej wiążą się z obecnością motywów zaczerpniętych z kultury ludowej. Mogą być to postaci fantastyczne obecne w wierzeniach, bohaterowie reprezentujący określony typ światopoglądu, powszechnie akceptowane prawdy i przekonania (np. ludowy motyw winy i kary – „Balladyna”), wartości.

Znaczenie

Ludowość od zawsze stanowiła opozycję dla racjonalizmu i sztuki wyższej. Stała się więc jednym z najcenniejszych źródeł inspiracji dla prądów umysłowych, które ceniły irracjonalizm, indywidualizm, nieskrępowaną swobodę twórczą. Nietrudno więc zgadnąć, iż w polskiej literaturze ludowość zaznaczyła swą obecność przede wszystkim w romantyzmie i Młodej Polsce. Zwrot w stronę zaczerpniętych z niej motywów i wartości pomagał w rozbiciu skostniałej wizji świata, jaka zbudowana została w oparciu o racjonalizm i naukowy sposób postrzegania rzeczywistości, eksponując w to miejsce emocje i uczucia.

Jedną z najważniejszych i najbardziej wyrazistych prób ukazania roli ludowości w literaturze jest „Romantyczność” Adama Mickiewicza. W balladzie tej autor buduje opozycję między racjonalizmem i jego atrybutami - szkiełkiem i okiem – a charakteryzującymi odmienną postawę czuciem i wiarą.

Ludowy światopogląd ściśle wiąże się z przekonaniem o jego autentyczności i szczerości. Źródłem wszelkich emocji i sądów jest są serce i wiara, co wprowadza w tę wizję świata pierwiastki metafizyczne i transcendentne.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Surrealizm – charakterystyka kierunku...

Charakterystyka kierunku Surrealizm to kierunek który ujawnił się zarówno w literaturze jak i sztuce. Kierunek rozwinął się w 1924 roku. Inną nazwą kierunku...

Człowiek zlagrowany a człowiek...

Obozy koncentracyjne stały się symbolem zła XX wieku. Wiek XIX przyniósł olbrzymi rozwój cywilizacyjny zwłaszcza Europie i Ameryce. Powszechnie uznawano iż...

Do przyjaciół Moskali – interpretacja...

„Do przyjaciół Moskali” to wiersz epicki wchodzący w skład „Ustępu” trzeciej części „Dziadów” który poprzedzony...

Judym jako bohater romantyczny

Tomasz Judym to główny bohater powieści „Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego. Dzieło to ukazało się w roku 1900 i uważane jest powszechnie za symbol...

Rodzaje komizmu w utworach Moliera...

Molier uchodzi za jednego z najwybitniejszych komediopisarzy w dziejach literatury. Jak nikt inny potrafił wyśmiać przywary dziwactwa i grzeszki swoich współczesnych....

W pamiętniku Zofii Bobrówny –...

Początek czwartej dekady XIX stulecia to okres w którym Słowacki przebywał w Paryżu. Tam też zakochał się w Joannie Bobrowej - kobiecie spotkanej w 1831 r. w Dreźnie...

Pojedynek na miny – opis i znaczenie...

Motyw pojedynku obecny jest w literaturze od najdawniejszych czasów. Już w „Iliadzie” stają naprzeciwko siebie potężny Achilles i Hektor syn Priama jeden...

W dłuższej wypowiedzi pisemnej...

Dziennikarze i naukowcy alarmują że sztuka czytania zanika. Coraz mniej osób sięga po słowo drukowane preferując zamiast tego filmy lub gry komputerowe. Książki...

Dwaj mężczyźni obserwujący księżyc...

„Dwaj mężczyźni obserwujący księżyc” to dzieło autorstwa Caspara Davida Friedricha. Romantyczny autor po raz kolejny zestawił ludzką postać która...