Unikalne i sprawdzone teksty

Mesjanizm w Dziadach

Trzecia część „Dziadów” Adama Mickiewicza postrzegana jest jako dramat narodowy. Twórca zawarł w niej nawiązującą do Biblii i Narodu Wybranego koncepcję ojczyzny, która w tym świetle jawi się jako Chrystus Narodów. Ofiara podzielonego między zaborców państwa nie okaże się więc daremna, a jego śmierć tylko chwilowa, ponieważ zmartwychwstanie.

Koncepcja mesjanistyczna zostaje bardzo mocno zasygnalizowana już w tekście przedmowy, w którym pojawiają się następujące słowa: Zdaje się, że królowie mają przeczucie Herodowe o zjawieniu się nowego światła na ziemi i o bliskim swoim upadku, a lud coraz mocniej wierzy w swoje odrodzenie się i zmartwychwstanie. Sam dramat jest w niej ukazany jako próba zarysowania zaledwie kilku scen ukazujących okrucieństwo panowania cara Aleksandra i jego wiernych namiestników. Niektóre z faktów odsłania autor już we fragmencie poprzedzającym właściwy utwór, zaznaczając jednak, że nie pragnie rozgrzewać polskich serc ani budzić w nich nienawiści do dobrze znanego wroga. Nie jest jego zamiarem także zwracanie oczu Europy na sytuację dawnej Rzeczpospolitej. Wie przecież, że wkrótce Polska przemówi do innych narodów słowami znanymi z Nowego Testamentu - Córki Jerozolimskie, nie płaczcie nade mną, ale nad samymi sobą.

W scenie więziennej pojawiają się dwa wyraziste nawiązania do mesjanizmu. Pierwszym jest postać Wasilewskiego pojawiająca się w opowiadaniu Sobolewskiego. Mężczyzna został tak okrutnie pobity w czasie śledztwa, że, niesiony na kibitkę, przypominał Chrystusa. Drugi pojawia się zaś w bajce Żegoty. Opowieść ta traktuje o ziarnie, podkreślając w ten sposób konieczność obumarcia (nawet dostania się w ręce diabła), by w przyszłości wydane zostały wspaniałe owoce.
Kulminacją nastroju mesjanistycznego, a zarazem najbardziej dobitnym przedstawieniem tej koncepcji jest widzenie księdza Piotra. Wizja, jaka została roztoczona przed duchownym, budzi jednoznaczne skojarzenia ze sceną, która rozegrała się w Jerozolimie. Naród prowadzony jest na sąd, a cała Europa mu urąga. Będzie sądzony przez Gala, lecz ten, nie znalazłszy winy, dokonał symbolicznego obmycia rąk. Jednak krzyki zgromadzonych wymusiły na nim określoną decyzję, a bohater dramatu zobaczył krzyż szykowany dla Narodu. Następnie ukazana zostaje wizja śmierci oraz zmartwychwstania ojczyzny i ukazania się tajemniczej postaci o imieniu czterdzieści i cztery.

Koncepcja mesjanistyczna służy przede wszystkim podkreśleniu nieustannego udziału Boga w dziejach ludzkości. Chociaż Stwórca nigdy nie stosuje metod doraźnych, nie interweniuje, zmieniając bieg rzeczy (tutaj wymowne okazuje się milczenie Boga w konfrontacji z Konradem), historia zdaje się mieć cechy uprzednio uformowanego planu. Widziane w tym kontekście cierpienie ludzkie jawi się jako sensowne, prowadzące ku wartościom i pozytywnym zmianom. Ponadto w mesjanizmie dostrzec można także próbę ponownego wlania nadziei w serca ciemiężonego narodu. Warto wszak pamiętać, że trzecia część „Dziadów” napisana została po klęsce powstania listopadowego.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Zbrodnia bez kary. Rozwiń temat...

Kwestie zbrodni i następującej po niej kary zajmowały ludzkości od tysiącleci. Najwięksi artyści i filozofowie zastanawiali się czy zło może ujść bezkarnie i jak...

Śmierć Marata Jean Louis David...

„Śmierć Marata” to niezwykłe przedstawienie kresu życia człowieka którego autorem jest Jean- Louis David. Jest to przedstawienie konającego przywódcy...

Sprawozdanie z przebiegu pierwszej...

2 sierpnia 1940 roku objąłem dowództwo nad Dywizjonem 303 złożonym z polskich pilotów. 1 września o godzinie 16.00 otrzymaliśmy rozkaz wyruszenia do walki....

Świętoszek jako komedia charakterów...

„Świętoszek” Moliera stanowi doskonałą satyrę na hipokryzję religijną. Celne obserwacje i komizm byłyby jednak niemożliwe gdyby nie świetne przedstawienie...

Inteligencja w „Lalce” – opracowanie...

Nakreślony w „Lalce” obraz polskiego społeczeństwa jest niezwykle obszerny i złożony. Bolesław Prus opierając się na wnikliwej obserwacji stworzył bogatą...

Romantyczna koncepcja poety jako...

Trzecia część „Dziadów” jest dziełem podejmującym niezwykle szeroką tematykę. Jednym z ważniejszych problemów pojawiających się w dziele Mickiewicza...

Moja niezwykła przygoda – opowiadanie...

Lekcje w środę kończę w południe i udaję się do domu. Potem odrabiam lekcje jem obiad gram w piłkę z kolegami – przyznacie sami że dość zwyczajny plan dnia....

Motyw odpowiedzialności w literaturze...

Odpowiedzialność przyjmować może różne formy. Inna jest odpowiedzialność człowieka prywatnego (małżonka rodzica) a inna – obywatela. Artyści poświęcili...

Człowiek w czasach zagłady. Jaki...

Tadeusz Borowski w swoich „Opowiadaniach” nie tylko pokazuje okrutny świat obozów koncentracyjnych z czasów II wojny światowej ale także na podstawie...