Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw młodości w literaturze i sztuce

 Młodość to okres życia, który cieszy się w dzisiaj największą estymą. Wszyscy chcą być młodzi lub przynajmniej za młodych uchodzić. Nie wypada zachowywać się lub ubierać jak „zgred”. Nawet szanowani, starsi ludzie próbują naśladować młode pokolenia! Nie zawsze tak jednak bywało. Zagłębienie się w świat literatury i malarstwa pozwala stwierdzić, że np. w okresie starożytności bardziej ceniono dojrzałość, niż młodość. Rzymscy artyści uwieczniali w rzeźbach surowe oblicza wiekowych senatorów. Również dzisiaj w niektórych kręgach kulturowych (np. w Azji) młodość uchodzi za synonim niedojrzałości, a wręcz głupoty. Jak widzieli więc młodość najwybitniejsi twórcy poprzednich epok?

Młodość jest potężną siłą dla Adama Mickiewicza („Oda do młodości”) – potrafi ona wręcz dodać skrzydeł. Starość utożsamiona zostaje w wierszu z gnuśnością, martwym […] światem, wodami trupimi. Młodość to zaś potęga, która może zmienić świat – jej zapał tworzy cudy. Na utwór Mickiewicza należy spojrzeć w kontekście jego epoki. Starość kojarzyła się wówczas z zastanym porządkiem, a był to porządek Świętego Przymierza, zniewalający Polaków. Dojrzali ludzie to uczestnicy balów u senatora Nowosilcowa (III część „Dziadów”) – nadzieja na bunt leży w młodym pokoleniu (w „Dziadach” ucieleśnia je postać Piotra Wysockiego). Tylko młodzi mogą przynieść wolność swojemu narodowi i całej Europie, dręczonej przez absolutystyczne mocarstwa.

Nieco inne podejście do motywu młodości znaleźć można w powieści Stefana Żeromskiego „Syzyfowe Prace”. Pisarz nie podchodzi do niej w sposób apologetyczny, charakterystyczny dla Mickiewicza. Pragnie natomiast opisać młodość i dojrzewanie, w całej ich złożoności. Więc młodzieńcy Żeromskiego są ciekawi świata, dociekliwi i idealistyczni. Jednak można ich również uznać za bardzo podatnych na wpływy – nie zawsze wpływy pozytywne. W końcu Marcin Borowicz przechodzi krótki, ale intensywny okres zafascynowania możliwościami, jakie daje rusyfikacja. Żeromski podkreśla w ten sposób, że młoda, niewykształcona dusza może łatwo zagubić się w świecie, jeśli nie znajdzie odpowiednich przewodników (dla Borowicza takim przewodnikiem staje się w końcu Bernard Zygier). Idealizm, jeśli źle ukierunkowany, może się okazać destruktywny.

Wreszcie jeszcze inną wizję młodości przestawia Alfons Mucha w swojej grafice pod tymże tytułem („Młodość”). Widzimy na niej dwie kobiety – młodą i nieco starszą. Starsza ukazuje młodej kwiat, a wokoło nich widać świat, cudowny i kuszący. Młodość Mucha to okres fascynacji owym cudownym światem, intensywnego przeżywanie jego piękna. Młodość nie dostrzega cieni i zła – jest idealistyczna, ale i nieco infantylna.

Artyści w różny sposób przedstawiali młodość. Dla jednych to potężna siła (Mickiewicz), dla innych okres formowania się człowieka (Żeromski). Wreszcie można ją uznać za okres magiczny, ale i nieco pusty (Mucha). Wszyscy twórcy są wszakże zgodni, że z młodością wiążą się wielkie pokłady idealizmu i energii.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Praca organiczna w „Lalce” –...

Kiedy upadło powstanie styczniowe wszystkie marzenia o wolności i niezależności prysnęły. Osłabiony klęską militarną naród znalazł się w bardzo trudnym położeniu...

„Legenda o świętym Aleksym”...

Powstające od IV wieku naszej ery hagiografie przybierające najczęściej formy legend o losach świętych Kościoła stanowiły bardzo ważny element pisarstwa średniowiecznego....

Jan Matejko Astronom Kopernik czyli...

Na obrazie Jana Matejki widzimy astronoma Mikołaja Kopernika przebywającego nocą na szczycie budynku we Fromborku i obserwującego niebo. Młody mężczyzna z kruczoczarnymi...

Człowiek faustyczny – cechy charakterystyka...

CechyCzłowiek faustyczny to osoba której najważniejszymi cechami jest niezwykła wręcz ciekawość oraz chęć poznania. Osoba ta nie poprzestaje na poznaniu prawdy...

Orientalizm – definicja cechy...

Definicja Orientalizm oznacza fascynację kulturą i dorobkiem cywilizacyjnym szeroko rozumianego Wschodu a więc krajów arabskich Indii Chin Japonii itp. Z pojęciem...

Dzień z życia sarmaty

Chyba każdy zastanawiał się jak żyli nasi sarmaccy przodkowie. I ja nie jestem wyjątkiem. Nieraz rozmyślałem się jak mijały dnie dumnych i swarliwych szlachciców....

„Ferdydurke” jako powieść...

Powieść awangardowa to gatunek literacki który narodził się w XX stuleciu. Jego główną cechą było zerwanie z modelem powieści realistycznej a więc odejście...

Uroda cieszy tylko oczy dobroć...

Podejście do kwestii piękna i dobra na przestrzeni wieków często podlegało zmianom. Jeśli jednak uroda i dobro zostaną potraktowane jako wartości przeciwstawne...

Opisy przyrody w Panu Tadeuszu –...

W „Panu Tadeuszu” zawarte zostały opisy przyrody które z pewnością należą do najpiękniej odmalowanych pejzaży w historii literatury. Natura jaką autor...