Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw przyrody w literaturze i sztuce

Motyw przyrody to jeden z najbardziej zróżnicowanych, a zarazem pełniących odmienne funkcje motywów, które wykorzystywane były przez różne epoki. Już w pierwszych tekstach uznawanych za podwaliny kultury kręgu europejskiego widoczna była niezwykła rola przypisywana naturze. Przyroda przedstawiona była jako rajska, a utrata takich warunków była niezwykle bolesną dla praojców ludzkości. Takie postrzeganie widoczne jest na przykład w dziełach przedstawiających wygnanie z raju. Natura w mitologi greckiej zyskuje niezwykłe funkcje, a podległa jest bogom. Zwierzęta mogą stać się egzekutorami boskiej woli, a otoczenie potęgować karę, która staje się udziałem niepokornych bohaterów – tak jak było w przypadku Prometeusza.

W późniejszych wiekach motyw przyrody był równie chętnie wykorzystywanym. Często stanowił on tło dla wydarzeń, pokazywał ich zmienność. Renesans zainteresował się przyrodą po raz kolejny, pokazując jej oblicze w lekki sposób – chociażby we fraszce „Na lipę”. Przyroda zyskała także nowy wymiar. Kojarzona zaczęła być z wsią, z warunkami na niej panującymi. Zainteresowanie tego typu wizją przyrody widoczne będzie również w okresie Młodej Polski, kiedy zapanowała chłopomania. Takiego przedstawienia przyrody dokonuje także Józef Chełmoński na swoich obrazach.

Przyroda bywała także ważnym elementem fabuły i częścią, która współuczestniczyła w wydarzeniach groźnych czy tajemniczych. Tego typu przedstawienia dokonują romantycy, którzy nadają nowy wymiar przyrodzie. Tajemnicza, nieokiełznana, niepojęta. Staje się ważnym elementem ballady zatytułowanej: „Świteź”, bohaterką wydarzeń w „Lilijach” i współodpowiedzialną za atmosferę grozy w utworze „To lubię” Adama Mickiewicza. Także i Goethe oddał jej niezwykłą rolę w balladzie zatytułowanej „Król Olch”.

Przyroda i jej obraz może stać się także zalążkiem do kontemplacji. To także sposób, w którym przedstawiali ją romantycy. Zarówno w literaturze, jak i na obrazach Caspara Davida Friedricha widoczne jest podejście do przyrody jako do czegoś niezwykłego, co skłania człowieka do refleksji.

Inne przedstawienie przyrody stanowi ukazanie jej wersji, która modyfikowana jest przez człowieka – ogród to motyw, który pojawia się między innymi na obrazie Aleksandra Gierymskiego zatytułowanym „W altanie”.

Przyroda to jeden z najczęściej pojawiających się i najbardziej zróżnicowanych motywów. Może ona zachwycać – co oddali malarze impresjonistyczni, ale może też stanowić źrodło premyśleń i tło do niezwykłych, budzących strach wydarzeń.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Czy gimnazjaliści z Klerykowa byli...

Stefan Żeromski opierając się na własnych wspomnieniach i obserwacjach napisał powieść „Syzyfowe prace”. To dzieło bez wątpienia wielowątkowe – przedstawia...

Podróże Kordiana - opis etapy...

Pierwszy akt dramatu Juliusza Słowackiego ukazuje Kordiana jako piętnastoletniego młodzieńca który poszukuje prawdziwie wartościowej idei by nadać swemu życiu sens....

Charakterystyka polskiego społeczeństwa...

„Nad Niemnem” prezentuje interesujący i rozbudowany obraz polskiego społeczeństwa lat 80. XIX wieku. Eliza Orzeszkowa skupia się przede wszystkim na ziemiaństwie...

Moja pasja – wypracowanie

Pasja to ważna rzecz! Dzięki niej możemy się odprężyć nabrać sił do dalszej pracy. Nieważne czy człowiek jest uczniem czy emerytem – powinien mieć swoje hobby....

„Bogurodzica” w kontekście...

Polską poezję średniowieczną dzieli się najczęściej na świecką i religijną. Przyporządkowanie niektórych tekstów do jednej z powyższych kategorii nie...

Sielanka – definicja i wyznaczniki...

Definicja i wyznaczniki Sielanka to gatunek który ukształtował się już w starożytności. Jego tematyka i charakter przetrwał nie tylko jako wyróżnik gatunkowy...

Naturalizm w „Chłopach” –...

W „Chłopach” Władysława Reymonta można odnaleźć liczne elementy naturalizmu. Kierunek ten w literaturze zapoczątkował Emil Zola w drugiej połowie XIX wieku....

Refleksja o kulturze z perspektywy...

Tadeusz Borowski w „Opowiadaniach” nie tylko przedstawia drobiazgowy obraz funkcjonowania obozów koncentracyjnych ale także dokonuje głębokiej refleksji...

Opis wyspy Robinsona Crusoe

Robinson Crusoe po żeglarskich przygodach zakłada plantację w Brazylii. Potrzebuje jednak siły roboczej więc udaje się do Afryki by sprowadzić czarnych niewolników...