Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw przyrody w literaturze i sztuce

Motyw przyrody to jeden z najbardziej zróżnicowanych, a zarazem pełniących odmienne funkcje motywów, które wykorzystywane były przez różne epoki. Już w pierwszych tekstach uznawanych za podwaliny kultury kręgu europejskiego widoczna była niezwykła rola przypisywana naturze. Przyroda przedstawiona była jako rajska, a utrata takich warunków była niezwykle bolesną dla praojców ludzkości. Takie postrzeganie widoczne jest na przykład w dziełach przedstawiających wygnanie z raju. Natura w mitologi greckiej zyskuje niezwykłe funkcje, a podległa jest bogom. Zwierzęta mogą stać się egzekutorami boskiej woli, a otoczenie potęgować karę, która staje się udziałem niepokornych bohaterów – tak jak było w przypadku Prometeusza.

W późniejszych wiekach motyw przyrody był równie chętnie wykorzystywanym. Często stanowił on tło dla wydarzeń, pokazywał ich zmienność. Renesans zainteresował się przyrodą po raz kolejny, pokazując jej oblicze w lekki sposób – chociażby we fraszce „Na lipę”. Przyroda zyskała także nowy wymiar. Kojarzona zaczęła być z wsią, z warunkami na niej panującymi. Zainteresowanie tego typu wizją przyrody widoczne będzie również w okresie Młodej Polski, kiedy zapanowała chłopomania. Takiego przedstawienia przyrody dokonuje także Józef Chełmoński na swoich obrazach.

Przyroda bywała także ważnym elementem fabuły i częścią, która współuczestniczyła w wydarzeniach groźnych czy tajemniczych. Tego typu przedstawienia dokonują romantycy, którzy nadają nowy wymiar przyrodzie. Tajemnicza, nieokiełznana, niepojęta. Staje się ważnym elementem ballady zatytułowanej: „Świteź”, bohaterką wydarzeń w „Lilijach” i współodpowiedzialną za atmosferę grozy w utworze „To lubię” Adama Mickiewicza. Także i Goethe oddał jej niezwykłą rolę w balladzie zatytułowanej „Król Olch”.

Przyroda i jej obraz może stać się także zalążkiem do kontemplacji. To także sposób, w którym przedstawiali ją romantycy. Zarówno w literaturze, jak i na obrazach Caspara Davida Friedricha widoczne jest podejście do przyrody jako do czegoś niezwykłego, co skłania człowieka do refleksji.

Inne przedstawienie przyrody stanowi ukazanie jej wersji, która modyfikowana jest przez człowieka – ogród to motyw, który pojawia się między innymi na obrazie Aleksandra Gierymskiego zatytułowanym „W altanie”.

Przyroda to jeden z najczęściej pojawiających się i najbardziej zróżnicowanych motywów. Może ona zachwycać – co oddali malarze impresjonistyczni, ale może też stanowić źrodło premyśleń i tło do niezwykłych, budzących strach wydarzeń.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Motyw samotności w literaturze...

Samotność to temat który poruszany bywa przez twórców różnorodnych epok. Bywa ona powiązana z wieloma innymi czynnikami. Niejednokrotnie osamotniony...

Opis przeżyć wewnętrznych Skawińskiego...

Skawiński to główny bohater noweli autorstwa Henryka Sienkiewicza która zatytułowana jest „Latarnik”. Pokazany w niej mężczyzna to człowiek sędziwy...

Miron Białoszewski „Wywiad”...

Wiersz Mirona Białoszewskiego „Wywiad” oraz „Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią” to utwory które koncentrują się na ukazaniu wizerunku...

Elementy historyczne i autobiograficzne...

Cykl „Dziadów” Adama Mickiewicza nawiązuje do religijnego obrzędu wywoływania duchów który praktykowany był w czasach pogańskich. Żywotność...

Na czym polegała przemiana Kmicica....

Andrzej Kmicic - chorąży orszański - jest głównym bohaterem „Potopu” Henryka Sienkiewicza. Postać ta po raz pierwszy zostaje wspomniana we wstępie w...

Dzieje Jacka Soplicy w punktach

1. Jacek Soplica – awanturnik i paliwoda który potrafił zjednywać sobie ludzi.2. Coraz bardziej zażyłe relacje Soplicy ze Stolnikiem (spowodowane głównie...

Motyw labiryntu w literaturze i...

Labirynt to jeden z najpopularniejszych motywów w sztuce i literaturze. Przewija się on od starożytności aż do dzieł współczesnych twórców....

Stanisław Wyspiański Dziewczynka...

W malarstwie Stanisława Wyspiańskiego dzieci zajmowały miejsce szczególne. Artysta cenił ich naturalność i delikatność chętnie przenosząc się w rzeczywistość...

Moja niezwykła przygoda – opowiadanie...

Lekcje w środę kończę w południe i udaję się do domu. Potem odrabiam lekcje jem obiad gram w piłkę z kolegami – przyznacie sami że dość zwyczajny plan dnia....