Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw przyrody w Panu Tadeuszu

Tym, co na trwałe pozostało w pamięci narratora – postaci cierpiącej z powodu rozłąki z ojczyzną – są wspaniałe krajobrazy i przyroda, które budują niepowtarzalny obraz kraju lat dziecięcych. W „Panu Tadeuszu” wiele miejsca zostało poświęcone naturze. Co ciekawe, nie jest ona jedynie tłem rozgrywających się wydarzeń, ale sama ma „dużo do powiedzenia”.

Już inwokacja przywołuje niezwykły, jedyny w swoim rodzaju pejzaż litewski. Złożony z wielobarwnych roślin i pagórków, uformowany także przez człowieka jawi się on jako przestrzeń święta, budząca jedynie pozytywne skojarzenia. Właśnie w takiej scenerii mieszczą się Soplicowo i będący jego sercem dworek. Przestrzeń ta – utożsamiana z patriotyzmem i tradycją – wiąże się więc także z obrazem otaczającej ją natury.

W gospodarstwie Sędziego rytm życia wyznaczany jest właśnie przez przyrodę. Dotyczy to zarówno każdego dnia, jak i miesięcy oraz lat. Człowiek wrasta w otaczający go krajobraz, staje się jego częścią, a równolegle krajobraz buduje człowieka. Ta wspaniała harmonia, którą tworzą setki niewidocznych, lecz bardzo mocnych nici, staje się jednym z najważniejszych czynników wpływających na formowanie się świata wartości, jakie powstają w ścisłym związku ze scenerią życia poszczególnych postaci. By nieco to rozjaśnić, można odwołać się do postaci Telimeny i Hrabiego. Bohaterowie ci, spędziwszy większość życia w obcych krajach (Horeszko) lub mieście (Telimena) nie dostrzegają piękna rodzimej ziemi. W trakcie rozmowy z nimi inne twierdzenie wysuwa Tadeusz – dla niego ojczyzna to miejsce piękne, wręcz bezkonkurencyjne.

Mickiewicz opisy natury kreuje, stosując ożywienia i personifikacje. Tym sposobem świat natury staje się jednym z bohaterów dzieła. Jego kojące i pobudzające wyobraźnię działanie rzeczywiście przenosi czytelnika w scenerię kraju dzieciństwa, o którym narrator wspomina w inwokacji. Przy tym obraz natury kreowany jest w taki sposób, by angażowała ona wszystkie zmysły odbiorcy (synestezja), uderzając w niego bogactwem piękna wizualnego, zapachami i odgłosami.

W zmienny, niestabilnym świecie, który kształtowany jest przez zróżnicowane prądy umysłowe i przekonania, przyroda staje się wartością stałą i niezmienną. Ukazanie jej jako siły zbliżonej człowiekowi (uosobienia) służy przede wszystkim podkreśleniu faktu, iż wyraźne wpływa ona na budowę świata przedstawionego w dziele – nie tylko stając się ważną częścią krajobrazu, ale mając moc kształtowania nastrojów i emocji. Przy tym nadaje ona ukazanej przestrzeni soplicowskiego dworku i okolic charakter sielski, nawiązując do motywów arkadyjskich. W ten sposób kontrast między światem zewnętrznym a przestrzenią zamkniętą litewskimi puszczami staje się jeszcze silniejszy, bardziej wyrazisty. Przejawia się on nie tylko w sferze krajobrazu, ale także, co ważniejsze, w przestrzeni wartości. Sfera zewnętrzna jest rozczarowująca (epilog) i budzi negatywne emocje. Poddana sakralizacji przestrzeń Soplicowa, do której, chociaż w wyobraźni, pragnie powrócić autor, jest ostoją tego, co najważniejsze – patriotyzmu, szlachetnej myśli, dobra, harmonii. Można rzec, iż są to imponderabilia, bez jakich Rzeczpospolita nigdy nie odzyska wymarzonej autonomiczności.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Odyseusz opowiada Telemachowi o...

Telemachu synu mój najdroższy niezwykle jestem szczęśliwy że los zezwolił mi na powrót do ziemi ojczystej. Rad jestem z tego tym bardziej gdyż niejednokrotnie...

Widzenie ks. Piotra – interpretacja...

Widzenie księdza Piotra to jedna z najbardziej tajemniczych scen pojawiających się w trzeciej części „Dziadów”. Badacze literatury doszukują się w tym...

Czy człowiek może oczekiwać pomocy...

Wielu artystów chwaliło przyjaźń jako jedno z najpiękniejszych uczuć. Mimo to często zastanawiamy się czy można oczekiwać pomocy ze strony przyjaciół?...

Impresjonizm w „Chłopach”

„Chłopi” Władysława Reymonta posiadają wiele cech impresjonistycznych. Impresjonizm to kierunek wywodzący się z malarstwa powstały w drugiej połowie XIX wieku....

Wszędzie dobrze ale w domu najlepiej...

Podróże kształcą. Mówią o tym wielcy filozofowie pisarze i artyści. Nic tak nie rozwija człowieka jak długa i pełna przygód wycieczka. Z drugiej...

Jeden dzień potrafi zmienić całe...

Wiele osób narzeka na to że w ich życiu nic się nie zmienia. „Nuda nuda nuda” powtarzają ze smutkiem. Dodają że często nie widzą żadnej różnicy...

Opisz jedną z przygód Bilbo Bagginsa...

Bilbo Baggins był niezwykłym hobbitem. Choć wcześniej wiódł w miarę spokojne życie wszystko zmieniło się kiedy na swej drodze spotkał Gandalfa. Od tej pory miał...

Barok jako epoka konceptualnego...

Gdy przyjrzymy się dziejom sztuki wyróżnić możemy dwie postawy artystów i odbiorców wobec twórczości. Oczywiście jest to pewne uproszenie ale...

Opis najciekawszej przygody Małej...

Sara bohaterka powieści „Mała księżniczka” miała wiele ciekawych przygód. Choć nie zawsze były one pozytywne wszystko zakończyło się dobrze. Jedną...