Unikalne i sprawdzone teksty

Motyw śmierci – memento mori w literaturze – opracowanie

Słowa memento mori oznaczają dosłownie: „pamiętaj o śmierci”. Fraza w języku łacińskim jest odwołaniem do jednego z największych lęków człowieka – przemijania. Śmierć jawi się ludziom jako kres. Kres tego co ziemskie, co znane, a zarazem oswojone. Motyw memento mori był szczególnie popularny w okresie średniowiecza i realia tej epoki dobrze oddają jego charakter.

Poza prostym wyjaśnieniem śmierci jako kresu życia na ziemi, motyw memento mori odnosi się do duchowości w chrześcijańskim rozumowaniu. Powstały w epoce teocentryzmu koncentrował się przede wszystkim na śmierci jako momencie spotkania z Bogiem. Spotkanie to, oznaczało również rozliczenie z dotychczasowych win, a także i moment przejścia do wieczności.

Hasło memento mori było nawiązaniem do pamięci o kruchości i ulotności ludzkiego życia. Stanowiło ono także zachętę do życia w sposób dobry, podobający się Bogu. Tak, aby w momencie ostatecznym nie musieć obawiać się o swoje życie wieczne.

Jednym ze sztandarowych tekstów, w których pojawia się motyw memento mori jest „Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią”. To jednak tylko jeden z przykładów realizacji motywu. Był on na tyle popularny, że pojawiał się w wielu, różnorodnych utworach. Z motywem memento mori związana jest literatura parenetyczna, która wskazywała ludziom wzorce postępowania zarówno za życia, jak i w momencie odejścia z tego świata. Powiązane z tym także było ukazanie ars moriendi czyli sztuki umierania. Motyw memento mori popularny był także w baroku, czego przejawy dostrzec można między innymi w poezji Mikołaja Sępa - Sarzyńskiego.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Czy twoim zdaniem sarmacka mentalność...

Sarmatyzm był jednym z ciekawszych okresów w dziejach kultury polskiej. Jednym z ciekawszych ale również jednym z najbardziej kontrowersyjnych. Oprócz...

Świętoszek Moliera jako przykład...

„Świętoszek” Moliera słusznie jest uznawany za znakomitą satyrę na hipokryzję religijną. Jednak nie wyczerpuje się w tym znaczenie utworu. Stanowi on bowiem...

Nie ma winy bez kary. Jakie koncepcje...

Sprzeciwianie się obowiązującym normom i łamanie zakazów leży w ludzkiej naturze tak samo jak ich ustalanie. Różnego rodzaju przewinienia opisane zostały...

Dwa oblicza Polski przedstawione...

Jedna z najważniejszych scen trzeciej części „Dziadów” Adama Mickiewicza rozgrywa się w salonie warszawskim. Zakończona zostaje ona słowami Piotra Wysockiego...

„Don Kichot” jako parodia eposu...

Bohater powieści Miguela de Cervantesa jest kastylijskim szlachcicem rozmiłowanym w eposach rycerskich. Lektura kolejnych ksiąg wpędza go jednak w obłęd i zatraca on poczucie...

Motyw vanitas w baroku

Słowo „vanitas” oznacza po łacinie marność. Biblijna Księga Koheleta zawierająca słowa „marność nad marnościami i wszystko marność” (Koh 1...

Romantyczność jako ballada programowa...

Ballada to gatunek który był niezwykle popularnym w okresie romantyzmu. Posiadający zarówno cechy liryki epiki jak i dramatu dawał on szerokie pole do manifestacji...

Motyw winy i kary oraz ludowe pojęcie...

Kwestia winy i kary od stuleci zajmowała filozofów. Wyrafinowany intelektualiści rozważali czy zło zawsze spotka się z odpowiednią odpłatą czy też podłość...

Kazania ojca Paneloux – interpretacja...

Ojciec Paneloux to jedna z najciekawszych postaci „Dżumy” Alberta Camusa. Reprezentuje on religijny sposób interpretacji świata a właściwie dwa różne...