Unikalne i sprawdzone teksty

Nie ma winy bez kary. Jakie koncepcje ukarania i radości uczynienia zła pojawiły się w literaturze różnych epok? Przywołaj kilka utworów

Sprzeciwianie się obowiązującym normom i łamanie zakazów leży w ludzkiej naturze tak samo, jak ich ustalanie. Różnego rodzaju przewinienia opisane zostały w literaturze na przestrzeni kilku stuleci. Bohaterom wykraczającym poza obowiązujące normy towarzyszy nieraz radość z popełnionego czynu, czasem skrucha, ale zawsze spotyka ich zasłużona kara.

Antycznym dziełem podejmującym motyw pychy w związku z dokonanym przewinieniem oraz kary, jaka jego sprawcę spotyka, jest „Odyseja”. Główny bohater eposu, opuszczając Troję po dziesięcioletniej wojnie, zatrzymuje się na wyspie cyklopa Polifema, gdzie wpada w niemałe tarapaty. Podstępem udaje mu się opuścić jaskinię Polifema i wrócić na statek, jednak jego pycha nakazuje mu wykrzyczeć w ostatniej chwili własne imię, by Polifem wiedział, komu udało się go w tak zręczny sposób przechytrzyć. Okazuje się, że Odyseusz popełnia tym niewybaczalny błąd, gdyż rozgniewany Polifem prosi swego ojca, Posejdona, o zemstę. Odysa czeka kara dziesięcioletniej tułaczki po morzu, która wprawdzie zakończy się pomyślnie dla zadufanego w sobie bohatera, jednak upłynie mu pod znakiem cierpień, tęsknoty i samotności.

Spośród średniowiecznych dzieł sięgających po motyw winy, która zostaje ukarana, wymienić należy „Kronikę polską” Galla Anonima. Tam przewinień znaleźć można wiele, gdyż polscy władcy ukazani oczami kronikarza nie należą do osób o zupełnie czystym sumieniu. W konwencji legendarnej utrzymana jest śmierć księcia Popiela, który będąc złym władcą, zostaje unicestwiony przez stado myszy. Dwaj królowie, Bolesław Śmiały i Bolesław Krzywousty, choć chętnie chwaleni przez kronikarza, także zostają potępieni za swoje zbrodnicze czyny - Bolesław Śmiały za zabicie biskupa Stanisława musi uciekać z kraju i szukać schronienia na Węgrzech, natomiast Bolesław Krzywousty, po zabiciu brata Zbigniewa, odbywa długotrwałą i upokarzającą pokutę. Pomimo tego, że obaj królowie swoich czynów byli świadomi i dokonali ich z premedytacją, niechęć społeczeństwa zmusza ich do uznania zbrodni za swój błąd.

Pełna premedytacja w popełnieniu zbrodni towarzyszyła głównej bohaterce dramatu Juliusza Słowackiego, Balladynie. Żądna władzy kobieta, by osiągnąć cel, nie cofnie się przed niczym. W tym celu jest gotowa zabić siostrę, odtrącić starą matkę, zdradzić męża, zabić wszelkich wrogów stających jej na przeszkodzie. Gdy jednak udaje jej się osiągnąć władzę, sama siebie skazuje na śmierć, a wyrok wypełniony zostaje przez piorun, który uderza w bohaterkę i ją zabija. Balladyna wszystkich zbrodni i przewinień dokonała świadomie i bez wahania, jednak gdy przyszło jej sprawiedliwie ocenić własne postępki, sama uznaje je za okrutne i wymierza sobie stosowną karę.

Silną motywację do zbrodni miał także Raskolnikow, główny bohater „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. Zabójstwo na starej lichwiarce umotywował bardzo mocnymi argumentami, dlatego ani przed jej popełnieniem, ani tuż po nie towarzyszyło mu szczere poczucie winy. Dopiero gdy wychodzi na jaw, że to on jest sprawcą morderstwa i zostaje zesłany na osiem lat katorgi, zaczyna przemianę wewnętrzną, uświadamiając sobie, jak bardzo pobłądził.

Okazuje się więc, że bohaterowie znanych dzieł literackich często potrzebują czasu, by uzmysłowili sobie swój błąd. Popełnione winy nierzadko są wynikiem przemyślanych działań, pychy i nieustępliwości. Czasem towarzyszy im radość, lecz jeszcze częściej emocjonalny chłód, który ułatwia dokonanie zbrodni, zwłaszcza tych najcięższych. Wszystkie one zasługują jednak na karę i ta bohaterów nigdy nie omija.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Portret ojca w literaturze. Przedstaw...

Ojciec to figura istotna w życiu każdego człowieka. I dzisiaj większość ludzi przytaknie takiemu sformułowaniu a co dopiero w poprzednich wiekach – trzeba przecież...

Motyw faustyczny w literaturze i...

Motyw faustyczny wywodzi się z dramatu Johanna Wolfganga von Goethego. Wiąże się on z postacią poszukującą odpowiedzi na dręczące ludzkość pytania i problemy dążącą...

Edouard Manet Śniadanie na trawie...

Wystawiony na Salonie Odrzuconych w 1863 roku uprzednio niezaakceptowany przez oficjalny Salon obraz Maneta ukazuje bardzo swobodną obyczajowo scenę. W centrum dzieła widzimy...

Szlachta w „Lalce” – opracowanie...

Akcja „Lalki” Bolesława Prusa rozpoczyna się w roku 1878 a więc czternaście lat po upadku powstania styczniowego. Pamięć o klęsce na trwałe wpisała się...

Powieść psychologiczna – definicja...

Definicja wyznaczniki gatunku Jest to specyficzny rodzaj powieści który jak sama nazwa wskazuje skoncentrowany jest przede wszystkim na przeżyciach wewnętrznych psychice...

Czy kara musi być zawsze następstwem...

Pytanie czy kara zawsze musi być następstwem winy to pytanie które można rozważać na kilku płaszczyznach. Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na fakt różnego...

Portrety kobiet wyemancypowanych...

W całej twórczości Elizy Orzeszkowej niezwykle istotne miejsce zajmuje kwestia kobiecej emancypacji. Sztandarowym przykładem jest w tym względzie „Marta”...

Opis stroju templariuszy joannitów...

Czasy krucjat to jeden z ciekawszych a zarazem najstraszniejszych okresów w dziejach chrześcijaństwa. Była to epoka surowa i okrutna a walki między chrześcijanami...

Wpływ wojny na psychikę ludzi

Wojna to jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w życiu pojedynczych ludzi i całych społeczeństw. Najtragiczniejsze żniwo w postaci ofiar śmiertelnych przyniosła II wojna...