Unikalne i sprawdzone teksty

Nowy bohater i nowe tematy literatury renesansowej. Wypracowanie

Nazwa renesans pochodzi od francuskiego słowa „renaissance” znaczącego odrodzenie. Doskonale odzwierciedla ono charakter tej epoki, która narodziła się we Włoszech w XIV stuleciu, promieniując stamtąd na całą Europę. Głównym założeniem nowego prądu ideowego był zwrot w stronę starożytności i towarzyszące mu ciekawość świata oraz antropocentryzm. Nastąpił więc szybki wzrost znaczenia nauki, a zmiany zaszły także w obrębie sztuki i literatury. W wypadku pisarstwa można mówić nawet o narodzinach nowego bohatera i nowych tematów.

Postaci pojawiające się w dziełach doby renesansu wyraźnie różnią się od tych, których przedstawiała literatura średniowiecza. Przede wszystkim zyskują indywidualne cechy, przestając pełnić jedynie funkcję typu, wzoru parenetycznego. Dokonują one zatem własnych wyborów, mówią w swoim imieniu. Przykład tej zmiany obecny jest między innymi w „Dekameronie” Giovanniego Boccaccia. Główni bohaterowie dzieła, którzy snują różnorodne opowieści, to postaci wyraźnie zarysowane, posiadające osobiste preferencje, ceniące odmienne wartości. Jednak także bohaterowie poszczególnych noweli często zyskują specyficzne cechy.

Jednak prawdziwe mistrzostwo w kreowaniu nowych bohaterów literackich osiągnął William Szekspir. Targany rozterkami Hamlet lub wybierający zbrodnię Makbet stanowią przykład postaci autonomicznych, które działają niezależnie od zewnętrznych sił. Znane ze starożytności fatum zostaje w tym wypadku zastąpione odwiecznym pytaniem o istotę przeznaczenia i wolnego wyboru.

Literatura renesansu podniosła także nowe tematy. Jednym z nich stał się człowiek i wszystkie aspekty jego życia. Ponownie można przywołać „Dekameron”, który stanowi doskonały przykład dzieła obyczajowego, dotykającego spraw ziemskich, ludzkich. Pojawiają się w nim namiętności, cierpienia, podstępy, oszustwa itp., przez co dzieło stanowi bezcenne źródło informacji na temat ówczesnych obyczajów i zwyczajów.

Warto pamiętać również o Janie Kochanowskim – w swoich pieśniach i fraszkach przedstawia afirmatywną wizję ludzkiej egzystencji. Człowiek istnieje w świecie doskonałym, ponieważ stworzonym przez Boga, będąc zarazem najdoskonalszym dziełem Stwórcy. Chociaż wciąż towarzyszą mu cierpienia („Treny”), można je przezwyciężyć, znajdując konsolację dzięki wierze, filozofii, sztuce. Kochanowski często przywołuje także epikureizm i stoicyzm, czyli wyznaczniki ludzkiej ścieżki.

Czas odrodzenia jest także okresem wzmożonej refleksji nad obrazem świata. Prowadzona jest ona głównie w świetle filozofii, która także przeżyła ponowny rozkwit. Przykładami są m. in. „Makbet” Szekspira ukazuje wpisaną w historię dychotomię polegającą na różnicy między determinizmem (wszystko jest z góry zaplanowane) i indeterminizmem (przyszłość zależy od ludzkich wyborów). Z kolei „Hamlet” przedstawia tragizm ludzkich wyborów, zgubne konsekwencje, jakie może nieść zarówno podjęcie działania, jak i jego niepodjęcie.

Jednym z najważniejszych tematów renesansowej literatury był Bóg. Często przedstawiany jest jako „Deus – artifex”, czyli Bóg – Artysta, który stworzył świat będący najdoskonalszym dziełem sztuki. Przykładem dzieła wykorzystującego ten motyw jest hymn „Czego chcesz od nas, Panie, za Twej hojne dary?” autorstwa Jana Kochanowskiego. Ukazana w nim relacja między Bogiem a człowiekiem wyraźnie podkreśla odwieczną hierarchię, jednak w głębokiej wierze w opiekę okazywaną przez Stwórcę uwidacznia się renesansowy optymizm.

Odrodzenie z pewnością stało się okresem wielu przemian. Różnorodność prądów umysłowych tej epoki znalazła odbicie w ówczesnej sztuce, w mnogości podejmowanych przez nią tematów i prezentowanych sposobów patrzenia na świat. Brak wyraźnie dominującego rynku zaowocował wielkim bogactwem, które rozwijały kolejne epoki.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Sceny pojedynków w literaturze....

Pojedynki funkcjonują w kulturze od stuleci. Nie ma się czemu dziwić – starcie dwóch osobowości dwóch wojowników zawsze budzi emocje. Pojedynek...

Czy miłość jest najważniejsza...

Gdybym mówił językami ludzi i aniołów a miłości bym nie miał stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący – słowa rozpoczynające Pierwszy...

Dzień z życia rycerza

Średniowiecze było epoką okrutną ale i niezmiernie interesującą. Nawet jeśli pieśni oraz poematy ubarwiły nieco ten okres i nieco mniejsza liczba smoków przemierzała...

Franciszkanizm – definicja filozofia...

DefinicjaFranciszkanizm to koncepcja która stanowiła element filozoficznego krajobrazu średniowiecza. Pogląd ten popularny był między innymi w wieku XIII ale jego...

Motyw prometejski w literaturze

Motyw prometejski jest jednym z tych motywów które pojawiają się w literaturze bardzo często i chętnie są przywoływane. Jest to związane z samą historią...

Salvador Dali Oblicze wojny –...

„Oblicze wojny” to obraz namalowany techniką olejną na płótnie o wymiarach 100 x 79cm. Powstał on w czasie pobytu Salvadora Dalego w Stanach Zjednoczonych...

Nie ma winy bez kary. Jakie koncepcje...

Sprzeciwianie się obowiązującym normom i łamanie zakazów leży w ludzkiej naturze tak samo jak ich ustalanie. Różnego rodzaju przewinienia opisane zostały...

Andrzej Kmicic jako szlachcic sarmata...

Kultura sarmacka była zjawiskiem jedynym w swoim rodzaju. Połączyła ona rodzime tradycje Rzeczpospolitej z szeroko rozumianymi Wschodem i Zachodem a obecne w niej idee republikańskie...

Groteska – definicja charakterystyka...

W XV wieku odkryto w Rzymie niezwykłą grotę pełną zadziwiających malowideł. Przedstawiały one połączenia ludzi i zwierząt i roślin. Motywy owe zaczęły być kopiowane...