Unikalne i sprawdzone teksty

Oblicza patriotyzmu. Jak realizują swoją miłość do ojczyzny Kmicic – bohater „Potopu” – i inżynier z fantastycznej opowieści Seweryna Baryki?

Patriotyzm jest od czasów starożytności istotnym tematem literatury. Autorzy zastanawiają się, jak najlepiej służyć swojej ojczyźnie, jaka nagroda powinna spotkać bohatera narodowego, a także które cnoty są najbardziej pożądane dla kraju. Obrazy idealnych patriotów przedstawiano na kartach dziesiątków książek. Również literatura polska nie jest tutaj wyjątkiem – wzorzec doskonałego patrioty znaleźć można choćby w twórczości Henryka Sienkiewicza i Stefana Żeromskiego.

W dziełach Sienkiewicza taką postacią jest na przykład Andrzej Kmicic, bohater „Potopu”. Na początku powieści niewiele zapowiada to, że Pan Andrzej zostanie bohaterem. Poznajemy go bowiem jako hulakę i warchoła. Razem ze swoją „wesołą kompanią” spędza on czas na zabawach, a w chwilach gniewu potrafi być okrutny (spalenie Wołmontowicz). Jednak w gruncie rzeczy Kmicic jest człowiekiem szlachetnym, chociaż sprowadzonym na złą drogę przez swoich towarzyszy. Pewną nadzieją dla niego jest miłość do Oleńki Bilewiczówny. Jednak na drodze Kmicica do poprawy staje wielka polityka. Szlachcic zostaje wmieszany przez potężnego magnata, Janusza Radziwiłła w knowania antykrólewskie. Nie może jednak porzucić pryncypała, który związał go przysięgą. Ostatecznie jednak czara goryczy zostaje przelana, gdy Kmicic dowiaduje się o wiarołomstwie Radziwiłła, pragnącego uśmiercić jego przyjaciół. Wówczas szlachcic rzuca się w wir wojny ze Szwedami. Zostaje bohaterem oblężonej Częstochowy, a nawet ratuje życie samego króla Jana Kazimierza. Swoją odwagą na polu bitwy Kmicic dokonuje odkupienia wcześniejszych błędów.

Inna jest droga doktora Baryki, postaci wymyślonej przez Seweryna Barykę, bohatera powieści Stefana Żeromskiego „Przedwiośnie”. By zachęcić syna Cezarego do powrotu do Polski, Seweryn opowiada mu o wielkich zmianach cywilizacyjnych, jakie się dokonują w odrodzonym w 1918 roku kraju. Ich inicjatorem ma być krewny bohaterów, który skończył medycynę, jednak nie zdecydował się pracować w zawodzie. Zamiast tego zbudował niezwykłą hutę, wyrabiającą specjalne szkło. Z tego szkła tworzy się nowoczesne, futurystyczne domy, umożliwiające rozwój technologiczny kraju i zmiany społeczne. Dzięki maszynom Baryki z Polski zniknąć ma nędza, brud i choroby. Doktor Baryka to patriota w pozytywistycznym stylu. Miłość ojczyźnie okazuje w ten sposób, że przyczynia się do jej rozwoju gospodarczego i społecznego. Mógłby być dobrze prosperującym lekarzem, ale zamiast tego zdecydował się przeprowadzić projekty, które przyniosą pożytek całemu narodowi.

Zarówno Andrzej Kmicic, jak i doktor Baryka są patriotami. Jednak każdy z nich wyraża miłość do ojczyzny w inny sposób. Kmicic to wojownik, człowiek, który z szablą w ręku odpiera inwazję Szwedów. Baryka jest z kolei postacią, pragnącą rozwoju gospodarczego i technologicznego swojego kraju. Nie można powiedzieć, który z tych wzorów jest ważniejszych – w poszczególnych okresach swojej historii Polska raz potrzebowała bardziej Kmiciców, a raz Baryków.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Motyw stworzenia świata w literaturze...

Stworzenie świata (kosmogonia) to jeden z ważniejszych motywów w dziejach religii i kultury. W niektórych tradycjach mamy zresztą do czynienia nie tyle ze stworzeniem...

Madame de Pompadour (1759) Francisco...

„Madame de Pompadour” to obraz, którego autorem jest Francis Boucher. Dzieło powstałe w 1759 roku przedstawia

Jaką rolę odgrywa cierpienie w...

Jednym z poważniejszych problemów „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego jest rola cierpienia w ludzkim życiu. Pisarz opisuje jego znaczenie w kategoriach...

Rodzaje komizmu w utworach Moliera...

Molier uchodzi za jednego z najwybitniejszych komediopisarzy w dziejach literatury. Jak nikt inny potrafił wyśmiać przywary dziwactwa i grzeszki swoich współczesnych....

Motyw patriotyzmu w „Hymnie do...

Do najbardziej znanych XVIII-wiecznych polskich utworów o tematyce patriotycznej zaliczają się „Hymn do miłości ojczyzny” Ignacego Krasickiego oraz „Pieśń...

Na podstawie interpretacji satyry...

Wiek XVIII i oświecenie należały do epok kiedy literatura nabrała szczególnej wagi. Filozofowie i pisarze zaczęli być ważnymi uczestnikami gry politycznej ich słowa...

Motywy działania Kreona i Antygony...

Wartości w życiu człowieka można definiować jako coś co jest dla niego ważne coś co go obchodzi i decyduje o jego działaniach. Wartości mają zatem wymiar egzystencjalny...

Czy zawsze trzeba mówić prawdę?...

Prawda może być bolesna. Niemal każdy ma doświadczenia które mogłyby potwierdzić te słowa. Jednak ludzie nie lubią być okłamywani często podkreślając że...

Ceremoniał rycerskiej śmierci...

Ars bene moriendi czyli sztuka dobrego umierania była w średniowiecznej literaturze dość dobrze rozwiniętą formą porady najczęściej obrazowanej przykładami w jaki sposób...