Unikalne i sprawdzone teksty

Oblicza patriotyzmu. Jak realizują swoją miłość do ojczyzny Kmicic – bohater „Potopu” – i inżynier z fantastycznej opowieści Seweryna Baryki?

Patriotyzm jest od czasów starożytności istotnym tematem literatury. Autorzy zastanawiają się, jak najlepiej służyć swojej ojczyźnie, jaka nagroda powinna spotkać bohatera narodowego, a także które cnoty są najbardziej pożądane dla kraju. Obrazy idealnych patriotów przedstawiano na kartach dziesiątków książek. Również literatura polska nie jest tutaj wyjątkiem – wzorzec doskonałego patrioty znaleźć można choćby w twórczości Henryka Sienkiewicza i Stefana Żeromskiego.

W dziełach Sienkiewicza taką postacią jest na przykład Andrzej Kmicic, bohater „Potopu”. Na początku powieści niewiele zapowiada to, że Pan Andrzej zostanie bohaterem. Poznajemy go bowiem jako hulakę i warchoła. Razem ze swoją „wesołą kompanią” spędza on czas na zabawach, a w chwilach gniewu potrafi być okrutny (spalenie Wołmontowicz). Jednak w gruncie rzeczy Kmicic jest człowiekiem szlachetnym, chociaż sprowadzonym na złą drogę przez swoich towarzyszy. Pewną nadzieją dla niego jest miłość do Oleńki Bilewiczówny. Jednak na drodze Kmicica do poprawy staje wielka polityka. Szlachcic zostaje wmieszany przez potężnego magnata, Janusza Radziwiłła w knowania antykrólewskie. Nie może jednak porzucić pryncypała, który związał go przysięgą. Ostatecznie jednak czara goryczy zostaje przelana, gdy Kmicic dowiaduje się o wiarołomstwie Radziwiłła, pragnącego uśmiercić jego przyjaciół. Wówczas szlachcic rzuca się w wir wojny ze Szwedami. Zostaje bohaterem oblężonej Częstochowy, a nawet ratuje życie samego króla Jana Kazimierza. Swoją odwagą na polu bitwy Kmicic dokonuje odkupienia wcześniejszych błędów.

Inna jest droga doktora Baryki, postaci wymyślonej przez Seweryna Barykę, bohatera powieści Stefana Żeromskiego „Przedwiośnie”. By zachęcić syna Cezarego do powrotu do Polski, Seweryn opowiada mu o wielkich zmianach cywilizacyjnych, jakie się dokonują w odrodzonym w 1918 roku kraju. Ich inicjatorem ma być krewny bohaterów, który skończył medycynę, jednak nie zdecydował się pracować w zawodzie. Zamiast tego zbudował niezwykłą hutę, wyrabiającą specjalne szkło. Z tego szkła tworzy się nowoczesne, futurystyczne domy, umożliwiające rozwój technologiczny kraju i zmiany społeczne. Dzięki maszynom Baryki z Polski zniknąć ma nędza, brud i choroby. Doktor Baryka to patriota w pozytywistycznym stylu. Miłość ojczyźnie okazuje w ten sposób, że przyczynia się do jej rozwoju gospodarczego i społecznego. Mógłby być dobrze prosperującym lekarzem, ale zamiast tego zdecydował się przeprowadzić projekty, które przyniosą pożytek całemu narodowi.

Zarówno Andrzej Kmicic, jak i doktor Baryka są patriotami. Jednak każdy z nich wyraża miłość do ojczyzny w inny sposób. Kmicic to wojownik, człowiek, który z szablą w ręku odpiera inwazję Szwedów. Baryka jest z kolei postacią, pragnącą rozwoju gospodarczego i technologicznego swojego kraju. Nie można powiedzieć, który z tych wzorów jest ważniejszych – w poszczególnych okresach swojej historii Polska raz potrzebowała bardziej Kmiciców, a raz Baryków.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Jan Matejko Rejtan upadek Polski...

Dramatyczna scena ukazana przez Jana Matejkę na obrazie „Rejtan upadek Polski” rozgrywa się na Zamku Królewskim w Warszawie trzeciego dnia sejmu rozbiorowego...

Trzy pokolenia idealistów w „Lalce”...

W „Lalce” Bolesława Prusa ukazany został panoramiczny obraz rzeczywistości ziem polskich w późnych latach 70 XIX stulecia. Był to okres widocznej zmiany...

Polska i Polacy w dramacie romantycznym...

Związki literatury i polityki były wyjątkowo mocne w XIX-wiecznej Polsce. Państwo polskie przestało istnieć po rozbiorach jakie miały miejsce w poprzednim stuleciu. Nadzieje...

Paryż i Warszawa w „Lalce”...

Stanisław Wokulski rozczarowany obojętnością Izabeli Łęckiej opuszcza doskonale znaną mu Warszawę i udaje się do Paryża by wspólnie z Suzinem prowadzić tam...

Władysław Podkowiński Dzieci...

Znanego przede wszystkim z symbolistycznego „Szału uniesień” Władysława Podkowińskiego nie ominęła fascynacja impresjonizmem który na przełomie XIX...

Pablo Picasso Martwa natura z kotem...

Obraz Pablo Picassa „Martwa natura z kotem” (określany też niekiedy jako „Martwa natura z kotem i rakiem”) pochodzi z 1962 roku. Martwa natura była...

Czy człowiek może być mocniejszy...

Powieść Alberta Camusa „Dżuma” opowiada o kontakcie zwykłych na pozór ludzi z przerażającym kataklizmem. Kataklizmem tym staje się epidemia tytułowe...

Charakterystyka porównawcza Danusi...

Danusia Jurandówna i Jagienka Zychówna to dwie bohaterki kobiece które pojawiają się w „Krzyżakach” Henryka Sienkiewicza. Już na pierwszy...

Jaki powinien być idealny nauczyciel?...

Większość uczniów marzy o długich i słonecznych dniach wolnych od szkoły oraz… o idealnym nauczycielu. Jaki powinien on być czym powinien się odznaczać...