Unikalne i sprawdzone teksty

Obraz inteligencji i chłopów w „Weselu”

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to jeden z najważniejszych dramatów narodowych. Najistotniejszym kręgiem tematycznym utworu są wzajemne relacje polskiej inteligencji i chłopów. Tytułowe wesele to bowiem mariaż inteligenta, Lucjana Rydla (Pana Młodego) i dziewczyny z ludu, Jadwigi Mikołajczykówny (Panny Młodej). Ślub ten w sensie symbolicznym jest oznaką zbratania się obu stanów. Jednak owo pragnienie połączenia inteligencji i chłopstwa w dużej mierze pozostaje niemożliwe do zrealizowania.

Wyspiański wskazuje, że jedynie narodowa solidarność, rozumiana jako jedność wszystkich stanów może doprowadzić do odzyskania wolności państwa. Jednocześnie jednak pomiędzy obiema klasami rozciąga się olbrzymia przepaść, mająca źródła w wielowiekowej historii i tradycji. Chłopi są dla inteligencji niezwykle atrakcyjni, posiadają bowiem przymioty, których jej samej brakuje. Czepiec, Panna Młoda, Gospodyni czy Klimina stanowią wcielenie energii, siły i krzepkości. Są to ludzie kierujący się zdrowym rozsądkiem, obce jest im bujanie w obłokach – zamiast tego wolą realne czyny.

Chłopów cechuje również życiowa zapobiegliwość, czego wyrazem jest schowanie złotej podkowy przez Gospodynię do skrzyni oraz zamiłowanie Jaśka do czapki z pawimi piórami. Mimo że czyny te doprowadzają w rezultacie do obumarcia idei walki, Wyspiański trafnie wskazuje, iż w przeciwieństwie do rozrzutnej inteligencji, chłopi zawsze myślą o zabezpieczeniu bytu materialnego.

Co więcej, chłopi mają ambicję i ciekawość świata. Przykładem tego jest Czepiec, który próbuje nawiązać z Dziennikarzem rozmowę o polityce i chwali się, że na wsi wszyscy czytają gazety, ten zaś nie jest zainteresowany oświecaniem prostego chłopa.

Zainteresowanie inteligencji ludem jest bardzo powierzchowne. Wyspiański demaskuje w dramacie młodopolską chłopomanię, pokazując, że nie stoi za nią realna troska o lud, a jedynie puste strojenie się w pawie pióra i chłopskie sukmany. Najbardziej wyrazistym przykładem takiej postawy jest Pan Młody, który niezdarnie próbuje naśladować wiejskie zachowania i zdejmuje podczas wesela buty. Podobne postawy prezentują jednak również Dziennikarz, który wygłasza słynną kwestię: „niech na całym świecie wojna, byle polska wieś zaciszna, byle polska wieś spokojna”, a także Poeta, uważający się za lepszego od prostej gawiedzi.

Całkowitą ignorancję wobec wiejskiego trybu życia prezentuje Radczyni, która w listopadzie pyta Kliminę, czy chłopi już zasiali pola. Wieś stanowi dla inteligencji jedynie malowniczy folklor, miejsce, gdzie można wspaniale wypocząć i oderwać się od poważnych spraw. Izolacja obu stanów jest jednak znacznie głębsza niż wskazywałyby drobne gafy i nieporozumienia podczas wesela. Symbolem owej niezgody jest bowiem w dramacie Upiór, czyli zjawa Jakuba Szeli, przywódcy galicyjskiej rzezi.

Obie warstwy są do siebie wzajemnie uprzedzone i nieufne; dzielą je historyczne zaszłości i wieki społecznej nierówności. Jedynym bohaterem dramatu będącym symbolem udanego zjednoczenia wsi i inteligencji jest Gospodarz (Włodzimierz Tetmajer). Niestety podarowany mu przez Wernyhorę róg mający obudzić powstanie nieopatrznie oddaje Jaśkowi, a sam zasypia. Nawet zatem najwybitniejsi, wolni od uprzedzeń przedstawiciele inteligencji, nie chcą się podjąć przywództwa narodowego. Lud zaś pozostawiony samemu sobie, choć ma dobre intencje, ostatecznie zamienia złoty róg na czapkę z pawimi piórami.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Hierarchia wartości w „Chłopach”...

Władysław Reymont w powieści „Chłopi” bardzo trafnie przedstawia charakterystyczną dla wiejskiej społeczności hierarchię wartości. Pisarz pokazuje że wieś...

Motyw przyrody w Panu Tadeuszu

Tym co na trwałe pozostało w pamięci narratora – postaci cierpiącej z powodu rozłąki z ojczyzną – są wspaniałe krajobrazy i przyroda które budują...

Czesław Miłosz – poeta-moralista...

Czesław Miłosz należy do najwybitniejszych polskich (a zarazem światowych) poetów XX stulecia. Jednocześnie był on wybitnym obserwatorem swojej epoki i niezwykłym...

Kto jest dla Ciebie autorytetem...

Każdy z nas poszukuje autorytetów osób które mógłby naśladować. Wybór właściwego wzorca jest bardzo istotny – często nie robimy...

Pablo Picasso Martwa natura z kotem...

Obraz Pablo Picassa „Martwa natura z kotem” (określany też niekiedy jako „Martwa natura z kotem i rakiem”) pochodzi z 1962 roku. Martwa natura była...

Rozmowa Benedykta z synem Witoldem...

Rozmowa Benedykta Korczyńskiego z synem stanowi jedną z istotniejszych scen w powieści „Nad Niemnem” ponieważ wyraźnie pokazuje konflikt pokoleń będący jednym...

Sytuacja kobiet w sowieckich łagrach...

Gustaw Herling-Grudziński w „Innym świecie” przedstawia przerażający obraz życia w sowieckich łagrach w których ludzie podlegają fizycznej i moralnej...

Wiliam Turner Statek niewolniczy...

„Statek niewolniczy” to dzieło stworzone przez Wiliama Turnera. Malarz który przez wielu nazywany jest prekursorem impresjonistów oraz malarzem żywiołów...

Edward Munch Krzyk - opis interpretacja...

„Krzyk” Edvarda Muncha należy do najbardziej znanych a także najdroższych obrazów w dziejach sztuki. Uznawany za arcydzieło i czołowe osiągnięcie ekspresjonizmu...