Unikalne i sprawdzone teksty

Raskolnikow i koncepcja podziału społeczeństwa

Rodion Raskolnikow, główny bohater powieści Fiodora Dostojewskiego „Zbrodnia i kara”, to młody student, który w imię wymyślonej przez siebie idei dokonuje zbrodni – morduje starą lichwiarkę i jej siostrę. Czyni to, ponieważ pragnie uzyskać odpowiedź na nurtujące go pytanie: „czy jestem drżącą kreaturą, czy też mam prawo?”. Innymi słowy, Raskolnikow chce się przekonać, do jakiej grupy ludzi należy. Jaką zatem koncepcję podziału społeczeństwa konstruuje główny bohater?

Raskolnikow jest przekonany, że ludzie dzielą się na dwie kategorie. Pierwszą z nich stanowią osoby zwyczajne, do których Rodion odnosi się z pogardą i lekceważeniem, nazywając ich „nawozem” historii. Według młodego studenta, są to jednostki bez znaczenia, niejako niewolnicy, których jedynym zadaniem jest dbałość o przetrwanie gatunku. Drugą grupę stanowią natomiast jednostki wybitne. Są one powołanie do wielkich czynów, czyli do dokonywania dziejowego i cywilizacyjnego postępu.

Co więcej, Raskolnikow uważa, że owym jednostkom wybitnym przysługują wyjątkowe przywileje. Ludzie ci są mianowicie niejako wyjęci spod prawa, w imię idei postępu mogą zatem dokonywać nawet masowych zbrodni. Ich celem jest pchanie świata naprzód, dlatego w przeciwieństwie do innych nie podlegają klasycznej ocenie moralnej. Doskonałym wcieleniem tego typu jednostki był, według Raskolnikowa, Napoleon. Jednak wśród przykładów wybitnych ludzi postępu wymienia on również Izaaka Newtona czy Johannesa Keplera.

Sam Raskolnikow, dokonując zbrodni, pragnie określić własną przynależność do którejś z tych dwóch grup ludzi. Okazuje się jednak, że Raskolnikow źle stawia problem. Nie jest ani wybitną jednostką, dokonującą historycznego postępu, ani „nawozem” dziejów. Wbrew teoretycznym spekulacjom Rodion przekonuje się, że posiada sumienie i że każde ludzkie życie jest tyle samo warte. Zbrodnia zaś musi zostać odpokutowana. Dostojewski wyraźnie wskazuje niebezpieczeństwa wszelkich ideologii, które roszczą sobie prawo do ingerowania w najświętszą wartość życia i przestrzega, że każda idea traci na wartości, jeśli w jej wynikiem jest ludzka krzywda.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Czesław Miłosz – poeta-moralista...

Czesław Miłosz należy do najwybitniejszych polskich (a zarazem światowych) poetów XX stulecia. Jednocześnie był on wybitnym obserwatorem swojej epoki i niezwykłym...

Dzieje Ignacego Rzeckiego

Ignacy Rzecki jest jednym z pierwszoplanowych bohaterów „Lalki” Bolesława Prusa. Podobnie jak protagonista dzieła - Stanisław Wokulski - postać ta odznacza...

Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem...

Okres baroku przez długi czas cieszył się złą sławą wśród odbiorców sztuki i literatury. Uważano że dzieła pochodzące z tej epoki są wręcz synonimem...

Dzień z moim idolem – opowiadanie...

W czasie ostatnich wakacji spędziłem kilka tygodni w Hiszpanii. Samo to było wystarczającą frajdą – mieszkałem niedaleko morza a pogoda udała się upalna. Kąpiele...

Poezja która mnie fascynuje. Zaprezentuj...

Spośród współczesnych poetów najbardziej fascynuje mnie zmarły przed ponad dekadą (w 2004 roku) Czesław Miłosz. Jest to autor bardzo ceniony o czym...

„Boska komedia” – tytuł....

Tytuł arcydzieła Dantego może współczesnego czytelnika zadziwiać. Dramatyczne sceny w Piekle i Czyśćcu oraz pełne patosu w Raju głębokie refleksje o charakterze...

Odwaga walki zbrojnej i inny rodzaj...

W ciągu dziejów przedstawiciele chyba wszystkich narodowości musieli wielokrotnie toczyć wojny. Obrona praw i wolności ojczyzny wymagała od wielu poświęcenia zdrowia...

Jeden dzień z życia średniowiecznego...

Jestem zagrodnikiem – posiadam własne pole choć może odpowiedniejszym określeniem byłby własny kawałek ziemi. Od samego rana staram się pracować. Moje wyjcie na...

„Przedwiośnie” jako powieść-dyskusja...

Akcja „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego umieszczona została w szczególnym przełomowym dla Polski wycinku historii. Po zakończeniu I wojny światowej...