Unikalne i sprawdzone teksty

Rola przeznaczenia w życiu Edypa

Przeznaczenie, w starożytności zwane także fatum, jest jedną z cech tragedii antycznej. Fatum determinuje bowiem ludzkie działania, jest nierozłącznym czynnikiem w życiu i nie można przed nim uciec. Wpływ przeznaczenia na losy bohaterów literackich, doskonale widać na przykładzie Króla Edypa, bohatera dramatu Sofoklesa.

Przeznaczenie zdecydowało o losach Edypa jeszcze przed jego narodzinami, gdyż wyrocznia delficka przepowiedziała jego ojcu, Lajosowi, że zostanie zabity przez własnego syna, który również poślubi swoją matkę. W obawie przed spełnieniem się przepowiedni, Lajos zdecydował, że jego dziecko zostanie zabite tuż po narodzinach. Przekazał więc noworodka w ręce swego służącego, któremu jednak było żal dziecka. Nie zdecydował się zatem na zabicie noworodka, lecz przekazał go pasterzowi z Koryntu. Widać zatem kolejny wpływ fatum, którego nie można zmienić. Lajos bowiem chciał zapobiec przepowiedni, zabijając syna, jednak przekazał go osobie, która nie pozwoliła na jego śmierć. Nie udało się Lajosowi zmienić losu, który był pisany jemu i jego bliskim.

Wpływ fatum widoczne jest w ciągu kolejnych zdarzeń. Ze względu na to, że Edyp nazywany był w Koryncie „podrzutkiem”, postanowił udać się do wyroczni delfickiej. Ta decyzja doprowadziła do tego, że musiał uciekać z Koryntu, gdyż dowiedział się, że zabije własnego ojca i poślubi matkę. Los chciał, by Edyp udał się w kierunku Teb, gdzie - w wyniku konfliktu – zabił Lajosa. Nieświadomy Edyp spełnił pierwszą część przepowiedni, mimo że próbował temu zapobiec. Fatum sprawiło również, że jako jedynemu, Edypowi udało się rozwiązać zagadkę Sfinksa, dzięki czemu objął władzę w Tebach i poślubił Jokastę. Tym samym spełniła się druga część przepowiedni. Nie udało mu się zmienić biegu wydarzeń, o czym wspomina Chór w Stasiomonie IV:

O śmiertelnych pokolenia!
Twe cięciwy miotły strzały
Gdzieś daleko za granice
Zwykłych szczęść i chwały.
Wróżą zmogłeś ty dziewicę,
Ostrzem zbrojną szponów.
Żeś nam stanął jako wieża
Obronna od zgonów,
Uczcił w tobie lud rycerza
I wywyższył cię ku niebom,
Byś królem był Tebom.

Niestety, szczęście z objęcia władzy i poślubienia Jokasty nie trwało długo, gdyż znów nad Edypem zaczęło ciążyć fatum. Postępek, jakiego dokonał na Lajosie wywołał plagi i zarazy w Tebach. Nieświadomy swej winy, postanowił skazać zabójcę Lajosa na wygnanie. Skazał tym samym samego siebie.  Fatum zdeterminowało całe życie Edypa.

Na przykładzie „Króla Edypa” Sofoklesa widać zatem, że każdy dąży do swego przeznaczenia. Nawet jeśli za wszelką cenę usiłujemy zmienić jego bieg, to nie uda nam się przed nim uciec. Wszystko bowiem, co zrobimy, aby zapobiec wpływowi fatum, zbliży nas do jego spełnienia. Tak więc wobec przeznaczenia ludzie są bezsilni i bezradni.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Dzieje Marcina Borowicza (w punktach)...

1. Ośmioletni Marcin Borowicz oddany panu Wiechowskiemu nauczycielowi w Owczarach (ma on przygotować chłopaka do nauki w gimnazjum). 2. Poznawanie zasad panujących w szkole...

Dlaczego XVI wiek nazywamy złotym...

Szesnasty wiek był szczególnym okresem w historii Polski. To właśnie w tym stuleciu polski król (Zygmunt I Stary) odbierał na krakowskim rynku hołd od pruskiego...

Tren – definicja i wyznaczniki...

Definicja i wyznaczniki gatunku Tren to utwór który posiada jasno zarysowany charakter żałobny funeralny. Jego zadaniem jest wyrażenie rozpaczy po odejściu...

Motyw danse macabre w literaturze...

Motyw danse macabre to jeden z popularnych w średniowieczu motywów który powiązany był z nawołaniem do pamiętania o śmierci i kruchości ludzkiego życia...

Znaczenie tytułu „Dzika kaczka”...

Tytuł dramatu Henrika Ibsena „Dzika kaczka” ma niezwykle wieloznaczną symbolikę. W utworze zyskuje ona wymiar niemal odrębnej bohaterki – ptak ten został...

Motyw władcy w literaturze i sztuce...

Władza od zawsze fascynowała zarówno artystów jak i odbiorców sztuki. Nie ma się czemu dziwić skoro zazwyczaj kojarzy się z nią potęga i bogactwo...

Miłość jako natchnienie pisarzy...

Miłość stanowi jedno z najsilniejszych uczuć jakich doświadczyć może człowiek. Skłania do poświęcenia zdrowia a nawet życia dla dobra ukochanej osoby. Inspiruje do...

Józef Chełmoński Czwórka - opis...

„Czwórka” to niezwykle dynamiczny obraz który został namalowany przez Józefa Chełmońskiego w 1881 roku. Opis Obraz przedstawia pędzący powóz...

Kim chciałbym zostać w przyszłości?...

Jest wiele zawodów które mnie interesują istnieje wiele rzeczy które wydają mi się warte spróbowania. Jednak najbardziej chciałbym zostać nauczycielem....