Unikalne i sprawdzone teksty

Scharakteryzuj filozoficzne i teologiczne poglądy średniowiecza i określ, jaki wpływ wywarły na kształt ówczesnej literatury

Scharakteryzuj filozoficzne i teologiczne poglądy średniowiecza i określ, jaki wpływ wywarły na kształt ówczesnej literaturyŚredniowiecze często bywa określane, jako epoka zacofania i okrucieństwa. Nazywa się ją wręcz mrocznymi wiekami. Na pierwszy rzut oka dziedzictwo owego okresu może nie wyglądać zbyt zachęcająco, zwłaszcza zestawione z klasyczną sztuką starożytności i wspaniałymi osiągnieciami renesansu. To jednak tylko pozory – historycy podkreślają na przykład, że wiele współczesnych instytucji, takich jak uniwersytety, ma swoje źródło w średniowieczu. Badacze myśli politycznej zauważają, że w tym okresie tkwią też korzenie współczesnego liberalizmu. Zapewne zdziwi to wielu ludzi – w epoce królów, rycerzy i gnębionych chłopów miał brać początek liberalizm? Otóż tak! Europejska wizja wolności politycznej zaczęła się kształtować dzięki sporom papieży i cesarzy o władzę. Średniowiecze to także wspaniałe osiągnięcia filozoficzne i literackie. Jednak by dobrze je zrozumieć, trzeba też spróbować pojąć epokę, w jakiej powstały.

Z dzisiejszej perspektywy wydawać się to może dość oryginalne, ale średniowiecze było okresem, w którym dążono do jedności i harmonii wszystkich sfer życia. Nie chodziło jednak o ujednolicenie znane z XX-wiecznych systemów totalitarnych, gdzie wszystko próbowano podporządkować wychwalaniu wodza lub partii. Jedność w średniowieczu oznaczała próbę ujęcia w każdym dziele rzeczy zarówno wielkich, jak i małych. Uznawano, że nawet w codziennych czynnościach odnaleźć można symboliczne znaczenie. Sacrum i profanum przenikało się na każdym kroku. Przykładowo, ludzie często jadali i sypiali w kościołach (profanum – przynajmniej z naszej perspektywy), a jednocześnie architektura kościołów była bardzo przemyślana – w proporcjach, liczbie ołtarzy etc. zawierano prawdy teologiczne.

Słynny francuski historyk-mediewista (badacz średniowiecza) Georges Duby, stwierdził, że najwspanialszą katedrą jest… „Boska Komedia” Dantego Alighieri. Podążmy więc tym tropem i na przykładzie owego poematu rozważmy wpływy filozofii na literaturę. Już w liczbie pieśni widać wpływ teologii. „Boska Komedia” to trzy księgi. Każda dzieli się na 33 pieśni (plus 1 pieśń wprowadzająca – w sumie 100 pieśni). Każda z opisywanych krain (Piekło, Czyścieć, Niebo) ma liczbę kręgów będącą wielokrotnością trójki (np. słynne dziewięć kręgów piekielnych). Ta symbolika wynika oczywiście z jednego z najważniejszych dogmatów chrześcijaństwa – o Trójcy Świętej. Kształt Boga znajduje odbicie w „niższych” warstwach świata, do tego stopnia, że nawet szatan stanowi tylko groteskowe naśladownictwo Stwórcy. Lucyfer (Dis) ma bowiem trzy paszcze, w których cierpią najwięksi zbrodniarze ludzkości (Judasz i zdradliwi zabójcy Juliusza Cezara).

W poemacie Dantego pojawia się mnóstwo postaci z historii, mitologii i literatury. Jednak „boski poeta” (jak go nazywano) nie przywołuje tych person dla kolorytu. Zostają one osadzone w większej całości – tą całością jest opowieść o porządku świata. W jego centrum zaś znajduje się Bóg (teocentryzm). Dante opowiada więc o tym, że religia jest punktem odniesienia w ocenie każdej rzeczy – w tym przede wszystkim widać wpływ średniowiecznej filozofii na jego twórczość. Z tą myślą bowiem zgodziliby się najwięksi ówcześni mędrcy i papieże.

Średniowiecze stworzyło pasjonująca kulturę i literaturę. Co interesujące, wielki wpływ na nie wywarła ówczesna myśl filozoficzna i teologiczna – czego najlepszym przykładem jest właśnie „Boska Komedia” Dantego. Warto wracać do tego poematu i próbować zrozumieć ludzi owej epoki.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Porównaj literackie portrety ofiar...

Polska literatura przedstawiła wiele obrazów cierpienia i rozpaczy. Nie ma się czemu zdziwić zważywszy że ostatnie trzy stulecia naszej narodowej historii nie należały...

Powieść obyczajowa – definicja...

Definicja i wyznaczniki gatunku Powieść obyczajowa to gatunek powieści który został ukształtowany w okresie pozytywizmu. Charakterystycznym dla owej epoki było zainteresowanie...

Dramat romantyczny – definicja...

Definicja i wyznaczniki gatunku Dramat romantyczny to typ dramatu charakterystyczny dla epoki romantyzmu. Odrzuca on klasyczną koncepcję tej odmiany literackiej wyrastając...

Komedia – definicja wyznaczniki...

Definicja wyznaczniki Komedia to podobnie jak tragedia rodzaj dramatyczny który posiada to samo źródło jakim są obrzędy religijne. Gatunek jakim jest komedia...

Jan Kochanowski nad zwłokami Urszulki...

Akwarela Jana Matejki pochodzi z 1862 roku. Inspirowana jest oczywiście cyklem „Treny” Jana Kochanowskiego i zawiera wiele bezpośrednich odniesień do niego. Obraz...

Obraz szlachty w wierszu „Zbytki...

Poeci od wieków wypominali swoim rodakom wady i przywary. Satyra była środkiem który miał na celu poprawę obyczajów i sytuacji politycznej zmotywowanie...

Porównanie postaw Kordiana i Męża...

Spośród postaci jakie zapełniają karty dzieł polskich romantyków niewątpliwie do najciekawszych należą Kordian i Mąż. Pierwszy jest tytułowym bohaterem...

Charakterystyka Bylicy i jego relacji...

Bylica jeden z bohaterów „Chłopów” Stanisława Reymonta to ubogi bezrolny chłop ojciec Hanki Borynowej i Weronki. Wdowiec w przeszłości pracował...

Sceptyczny obraz człowieka i świata...

Ignacy Krasicki należał do najwybitniejszych autorów polskiego oświecenia. Debiutował w okolicach czterdziestki ale mimo to udało mu się zostawić po sobie olbrzymią...