Unikalne i sprawdzone teksty

„Sklepy cynamonowe” jako proza poetycka

Proza poetycka jest szczególnym gatunkiem literackim. W jej obrębie dostrzec można bowiem niezwykle interesujące połączenie cech typowych dla liryki i właśnie prozy. Ta jedyna w swoim rodzaju całość zachowuje często tok fabularny, choć przedstawia go w sposób nietypowy, zazwyczaj subiektywny. Jednym z najwyraźniejszych i najbardziej interesujących przykładów prozy poetyckiej w literaturze polskiej są „Sklepy cynamonowe” Brunona Schulza - zbiór opowiadań przenoszący czytelnika do galicyjskiego miasteczka, wzorowanego na Drohobyczu.

Świat przedstawiony w utworach Schulza, chociaż wzorowany na obrazie autentycznego miasta, nie jest bezpośrednim odbiciem rzeczywistości. Narrator, tworząc kolejne opisy, nadaje im iście baśniowe właściwości, sprawia, że wykraczają one poza ramy prawdopodobieństwa. Niezwykle rozbudowana warstwa stylistyczna dzieła, a więc wielowarstwowe metafory, opisy synestezyjne itp., porywa czytelnika w proces swoistego dopełniania malowanego obrazu. Dlatego też „Sklepy cynamonowe” często określane są mianem prozy kreacyjnej.

W dziele Schulza fabuła często pełni rolę drugorzędną. Na pierwszy plan wysuwają się obszerne i barwne opisy, które odwołują się do wszystkich zmysłów czytelnika, aktywując jego wyobraźnię (np. porównywanie kolorów tkanin do dźwięków w „Nocy Wielkiego Sezonu”). Nadto narrator posługuje się licznymi epitetami oraz metaforami, stosując przy tym instrumentalizację głoskową (w ten sposób tekst wyraźnie się rytmizuje). Utwory stanowią więc także zachętę do refleksji i przemyśleń, zgłębiania tajemnic tej odległej, niezwykłej rzeczywistości.

Narrator „Sklepów cynamonowych” nierzadko posługuje się chwytami znanymi z poematów dygresyjnych, używając bezpośrednich zwrotów do czytelnika (pytania retoryczne, apostrofy). W ten sposób aktywizuje on odbiorcę, zachęca go do współtworzenia świata, wytrwałego podążania za swoim tokiem myślowym.

Poetyckość opowiadań Schulza, która przejawia się zarówno na poziomie ich organizacji, jak i języka, nadaje światu przedstawionemu wymiar fantastyczny. Dzięki temu przestrzeń ta, widziana przecież oczyma dziecka, staje się swoistą apoteozą tego najwcześniejszego w życiu ludzkim okresu. W dziełach Schulza każde zdarzenie i każdy przedmiot, nawet ten najmniejszy, jest czymś fascynującym.

Jednakże poetyckość „Sklepów cynamonowych” służy nie tylko podkreśleniu rangi dzieciństwa - okresu pełnego magii i tajemnic. To przecież także zaproszenie do niezwykłej przygody intelektualnej, próby zgłębienia ludzkiej psychiki, poznania zawiłości kultury (wiąże się to z warstwą symboliczno - archetypiczną dzieła).

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Uroda cieszy tylko oczy dobroć...

Podejście do kwestii piękna i dobra na przestrzeni wieków często podlegało zmianom. Jeśli jednak uroda i dobro zostaną potraktowane jako wartości przeciwstawne...

Charakterystyka Bylicy i jego relacji...

Bylica jeden z bohaterów „Chłopów” Stanisława Reymonta to ubogi bezrolny chłop ojciec Hanki Borynowej i Weronki. Wdowiec w przeszłości pracował...

Wyobraź sobie że zgubiłeś się...

Każdy ma coś czego się boi. Niektórzy lękają się ciemności inni groźnie ujadających psów. Wreszcie są tacy dla których nie ma nic bardziej przerażającego...

Michał Anioł Sąd ostateczny –...

„Sąd ostateczny” Michała Anioła to jedno z najbardziej spektakularnych i rozpoznawalnych dzieł ukazujących wizję ostatnich chwil naszego świata. Co ciekawe...

Czy sierotka Marysia była szczęśliwa?...

Odpowiedź na pytanie o szczęście sierotki Marysi nie jest łatwą. Dziewczynka pokazana jest jako osoba pracująca przy wypasie gęsi. Mała Marysia posiada jedynie swojego...

Prometeusz jest uważany za jedną...

Mitologia grecka stanowi jeden z najistotniejszych fundamentów kultury europejskiej. Właśnie w niej odnajdujemy postacie które są „archetypami” pewnych...

Kandyd jako powiastka filozoficzna...

„Kandyd” Wolter jest utworem niezwykle popularnym. Już w roku swojej premiery (1759) doczekał się ponad dwudziestu wydań. Nie da się ukryć iż historia opowiadana...

Fowizm – definicja założenia...

Louis Vauxcelles francuski krytyk sztuki w czasie podziwiania wystawy obrazów miał krzyknąć iż widzi Donatella wśród bestii (Donatello był renesansowym rzeźbiarzem)....

Charakterystyka porównawcza Kmicica...

Bohaterowie „Trylogii” Henryka Sienkiewicza od ponad stu lat dominują nad wyobraźnią Polaków. Wystarczy otworzyć książki historyczne by zorientować...