Unikalne i sprawdzone teksty

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Kuszenie św. Antoniego – opis, interpretacja i analiza obrazu

Kuszenie świętego Antoniego jest motywem niezwykle często pojawiającym się w malarstwie. Starożytny pustelnik, którego wkład w życie Kościoła oceniany jest jako bardzo ważny, znalazł się m. in. na płótnach Boscha, Bruegla, stając się symbolem niezłomności i przekonania o konieczności poświęcenia się chrześcijańskim wartościom. By podkreślić ofiarność mnicha, artyści często posługiwali się figurami demonicznych stworzeń, obrazami tortur i zniszczenia świata. Inną drogą podążył jeden z najznamienitszych polskich twórców – Stanisław Ignacy Witkiewicz.

Opis

Obraz powstał w okresie 1916 – 1921, namalowany został techniką olejną na płótnie o wymiarach 74,5x90cm. Postać tytułowego świętego, odziana w sposób uwspółcześniony – nosi szare spodnie i czarną koszulę – znajduje się z prawej strony malunku. Mężczyzna przysiadł, podparłszy siwą głowę na ręce, i zdaje się rozmyślać. Obok niego, z lewej strony, przedstawione zostały trzy postacie kobiece. Pierwsza z nich, stojąca nieco za mnichem, wygina się w fantazyjnej pozie, eksponując swą fizyczność, jaką dodatkowo podkreśla czerwona sukienka. Druga spoczywa obok nóg mężczyzny. Uwagę przykuwają jej rybi ogon oraz trzymane w ręce jabłko – symbol pokusy. Sama powierzchowność syreny, znana choćby z greckiej mitologii, także sugeruje chęć uwiedzenia, zauroczenia. Trzecia z kobiet, najbardziej oddalona, ulokowana z prawej strony, zdaje się wyrastać z owocowego drzewa (jabłoni), a jej rozpostarte ręce podpowiadają, że pragnie objąć mężczyznę lub pilnuje, zasłania swym ciałem czerwonych owoców.

Tło obrazu zdaje się zaczerpnięte z piekielnej, przerażającej wizji. Ciemna, jałowa ziemia; cechujące się poszarpanymi, kanciastymi kształtami drzewa, korzenie i skały; pokryte szarymi, wręcz czarnymi chmurami niebo.

Interpretacja

Stanisław Ignacy Witkiewicz w swojej koncepcji przedstawienia sceny kuszenia świętego Antoniego odchodzi od tradycyjnych wyobrażeń. Tym, co staje w opozycji do świętości, staje się tutaj kobiecość symbolizowana przez trzy istoty obecne na płótnie. Jedna z nich wiąże się z namiętnością, fizycznością; druga to pokusa piękna, tajemnicy; trzecia jak gdyby odwołuje się do biblijnego drzewa poznania dobra i zła.

„Kuszenie świętego Antoniego” to obraz wyrastający z nieskrępowanej wyobraźni artystycznej, ale także przekonania o tym, iż świat pełen jest pokus, a zło jawi się w nim jako niezwykle atrakcyjne, wręcz magnetycznie przyciągające. Mężczyzna, którego wygląd sugeruje wielkie doświadczenie życiowe, staje oko w oko z największym wrogiem – namiętnością. Jest ona tym silniejsza, że wypacza obraz świata, powlekając go w ciemne, pesymistyczne barwy, a zarazem będąc jedynym kolorowym elementem. Chociaż mężczyzna zdaje się nieporuszony, jego wyraz twarzy ukazuje bitwę z myślami, jaką toczy. Świat jest więc miejscem nieustannej walki, wciąż trwającego boju między pragnieniem wiedzenia określonego trybu życia, a rozpraszającymi pokusami, które mogą być obrazowane przez różnorodne zjawiska.

Rozwiń więcej
Stanisław Ignacy Witkiewicz - "Kuszenie świętego Antoniego"

Losowe tematy

Opis burzy letniej

Lato to okres wspaniałego słońca ciepłych wietrzyków i jasnego nieba. Nie należy jednak zapominać że jest ono także czasem burz! W naturze wszystko pozostaje w...

„Mały Książę” – baśń...

„Mały Książę” to utwór pod względem gatunkowym sytuujący się na pograniczu baśni i powiastki filozoficznej. Do cech typowo baśniowych należy zaliczyć...

Upadek Ikara Peter Bruegel - opis...

„Upadek Ikara” to obraz którego autorem jest Peter Bruegel. Szesnastowieczne dzieło odwołuje się w swojej tematyce do mitologii przedstawiając wydarzenie...

Każdy z nas powinien poszukiwać...

Święty Graal był mitycznym kielichem poszukiwanym przez legendarnych średniowiecznych rycerzy. Średniowiecze skończyło się setki lat temu. Czy należy więc porzucić...

Dzieje Zenona Ziembiewicza

Zenon Ziembiewicz wywodził się ze zubożałej rodziny szlacheckiej która po utracie własnego majątku (kilka lat przed wojną) osiadła w Boleborzy - majątku należącym...

Kronika jako panegiryk

Panegiryk jest dość ciekawą formą literacką która nie wiąże się z żadnym konkretnym gatunkiem jej głównym wyznacznikiem jest obecność przesadnego wychwalania...

Metamorfoza bohatera i jej sens...

Przemiany bohaterów literackich dokonują się na kilku płaszczyznach – może to być przemiana wewnętrzna lub zewnętrzna; przemiana może być konsekwencją...

Balladyna – kobieta ambitna czy...

Tytułowa bohaterka tragedii Juliusza Słowackiego jest postacią wykreowaną w niezwykle interesujący sposób. Bliscy i ci którzy mieli okazję ją poznać dostrzegają...

Werter jako bohater romantyczny

Werter - tytułowy bohater głośnej powieści Johanna Wolfganga von Goethego - to postać doskonale znana wszystkim miłośnikom literatury. Od lat budzi on skrajne opinie gromadząc...