Unikalne i sprawdzone teksty

Szewcy jako dramat awangardowy

Dramat awangardowy jest gatunkiem literackim, który powstał w pierwszej połowie XX wieku. Jak wskazuje sama nazwa - rodzaj ten znacznie odróżniał się od klasycznej realizacji utworów dramatycznych, innowacyjnością przewyższał nawet dramat romantyczny, nierzadko posługując się formami eksperymentalnymi i balansując na granicy kilku estetyk.

W polskiej literaturze dramat awangardowy zajmuje niezwykle ważne miejsce. Początkowo niezbyt doceniany, niezrozumiały, stał się później nurtem wiodącym w Europie. Na przestrzeni lat doczekaliśmy się znamienitych twórców - m. in. Witkacego, Mrożka, Kantora. „Szewcy” tego pierwszego stanowią jeden z najbardziej jaskrawych i czytelnych dramatów awangardowych.

Dzieło Stanisława Ignacego Witkiewicza przede wszystkim zrywa z tradycyjną konwencją. Nie zostaje ono bowiem poprzedzone prologiem, podzielone jest wyłącznie na akty (brak scen), ukazuje liczne sceny zbiorowe oraz łączy w sobie odmienne kategorie estetyczne.

Utwór składa się z trzech aktów, które ukazują różne oblicza rewolucji. Następują one po sobie w luźnym porządku chronologicznym. Sama akcja dzieła - utrzymana w konwencji groteskowej - prowadzona jest w taki sposób, by szokować i zaskakiwać czytelnika formą (nawiązanie do teorii Czystej Formy).

Także świat przedstawiony „Szewców” znacznie odbiega od tego znanego z utworów mimetycznych. Groteska, parodia i komizm przekształcają go w przestrzeń pełną sprzeczności, wręcz niedorzeczności. Pojawiają się w nim postacie niezwykłe, wręcz wykraczające poza prawdopodobieństwo - doskonale wykształceni szewcy, lubieżna i sadystyczna Księżna, okrutny i cierpiący z powodu niespełnionej miłości prokurator oraz budzący lęk pozostałych bohaterów Hiper-Robociarz. Warto zwrócić uwagę na ich powierzchowną charakterystykę wyrażającą się już w nazwiskach (Księżna Zbereźnicka, Scurvy). Są oni typami, kreacjami przystosowanymi do określonej roli, jaką pełnią w dziele. Motywacje bohaterów często mijają się z logiką, trudno znaleźć dla nich uzasadnienie.

Niezwykle ważnym tworzywem „Szewców” jest język. Na tej płaszczyźnie w dramacie uwidacznia się istne poplątanie. Obok traktatów filozoficznych i naukowych wygłaszanych przez tytułowe postaci pojawiają się fragmenty mówione skrajnie uproszczoną gwarą. Poszczególni bohaterowie nie stronią od wulgaryzmów, szczególnie rozkoszując się terminologią związaną z rozkładem i gniciem. Nie brakuje w utworze także neologizmów (np. wyflaczyć, wywątrobić), które wyraźnie podkreślają dążność do wykreowania nowej rzeczywistości.

„Szewcy” Witkacego są utworem groteskowym, łączącym w sobie odmienne kategorie estetyczne. Parodia i komizm (narzędzia służące głównie krytyce rzeczywistości) idą tutaj w parze ze śmiertelną grozą. Niejasny, zagadkowy obraz świata, odstępstwa od logiki, skrajne zmiany nastrojów - to wszystko koncentruje uwagę odbiorcy na utworze.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Dlaczego jest coraz mniej patriotów?...

Współczesny świat co raz zadziwia nas kolejnymi zmianami. Nowe technologie sprawiają że życie ludzi jest coraz łatwiejsze kolejne choroby zostają pokonane przez...

Wpływ pieniądza na życie bohaterów...

Pieniądze są czymś o czym nie wypada mówić. Tak przynajmniej utrzymuje znane powiedzenie. A czy wypada o pieniądzach pisać? Już szybkie zerknięcie do klasyki literatury...

Edward Munch Krzyk - opis interpretacja...

„Krzyk” Edvarda Muncha należy do najbardziej znanych a także najdroższych obrazów w dziejach sztuki. Uznawany za arcydzieło i czołowe osiągnięcie ekspresjonizmu...

Etos pracy w „Nad Niemnem”

Jedną z najważniejszych płaszczyzn ideowych powieści „Nad Niemnem” jest etos pracy. Praca stanowi tu bowiem wzorzec kulturowy usankcjonowany przez tradycję i...

Analizując fragment „Dziejów...

Śmierć Tristana zarówno w słynnej średniowiecznej opowieści jak i we współczesnej reinterpretacji Andrzeja Sapkowskiego następuje w podobnych okolicznościach....

Motyw samotności w literaturze...

Samotność to temat który poruszany bywa przez twórców różnorodnych epok. Bywa ona powiązana z wieloma innymi czynnikami. Niejednokrotnie osamotniony...

Jakie cechy charakteru cenisz w...

Które cechy charakteru są najważniejsze? Zapewne każdy z nas wielokrotnie zastanawiał się nad tym pytaniem. To bardzo istotna kwestia bowiem wbrew pozorom nie jest...

Opis przeżyć wewnętrznych Santiago...

Santiago to bohater głośnej powieści Ernesta Hemingwaya „Stary człowiek i morze”. Jest on prostym rybakiem który zapewne nie odebrał specjalnego wykształcenia....

Czym jest dom dla bohaterów „Ludzi...

Dom to jedno z najważniejszych miejsc w naszej kulturze. By uświadomić sobie ten fakt trzeba przypomnieć sobie jaką grozą napawa nas samo pojęcie bezdomności. Wiąże...