Unikalne i sprawdzone teksty

Tragizm historii a uroda życia – „Gloria victis” Elizy Orzeszkowej

„Gloria victis”, czyli „chwała zwyciężonym” krzyczy w noweli Elizy Orzeszkowej wiatr, wysłuchawszy opowieści przedstawionej przez drzewa. Następnie wznosi się ponad korony i leci, by tę radosną nowinę przekazać całemu światu. Chociaż sama historia ukazana w noweli należy do poruszających i napełniających smutkiem, jej zakończenie wręcz promienieje optymizmem, wiarą w człowieka i świat. Skąd taki nagły zwrot i co mogło do niego doprowadzić?

Sto lat minęło od dnia, w którym wiatr ostatni raz hulał po litewskiej puszczy. Przybywszy do lasu po raz kolejny, zwrócił się do drzew, by opowiedziały mu o wydarzeniach, jakie rozegrały się w tym czasie. Te wskazują na mogiłę i informują, że spoczywają w niej wielcy bohaterowie. Następnie, w pełnym skupieniu i z wielkim szacunkiem, rozpoczynają opowieść o powstańcach styczniowych, którzy poświęcili życie w imię ojczyzny. Na czele zrywu stał sam Romuald Traugutt – człowiek odważny i oddany swemu krajowi – lecz to nie jego las zapamiętał najlepiej. Na pierwszy plan wysuwa się historia Marysia Tarłowskiego, jego siostry – Anielki – oraz Jagmina. Mężczyzn połączyło pragnienie walki za ojczyznę, zaś Jagmina i Anielkę miłość. Ich życie pełne było planów oraz wiary w to, że nadejdzie lepszy czas, w którym ludzie zaprzestaną wojen i będą wieść pokojowe życie. Jednak nie żałowali oni podjęcia decyzji o walce za ojczyznę. W heroicznym, lecz nierównym boju obaj mężczyźni polegli, dowodząc swej niezłomnej przyjaźni i oddania ojczyźnie. Anielka tylko raz odwiedziła ich mogiłę, a później zniknęła. Pozostali tylko niemi świadkowie tych zdarzeń.

Życie głównych bohaterów noweli ukazane zostało jako szczęśliwe i pełne wartości. Zaciągnięcie się do powstańczej armii było ich wolnym wyborem, który podjęli ze względu na miłość do kraju (heroizm ten zostaje szczególnie wyeksponowany w kontekście Marcysia). Cieszyli się prawdziwą przyjaźnią, czuli potrzebni i kochani. W tym kontekście poświęcenie życia w walce z zaborcą jawi się jako akt szczególnie heroiczny, wymagający niezwykłej odwagi oraz stanowiący wspaniałe dopełnienie pięknego życia pokonanych.

Tragizm wpisany w opowieść o Marcysiu, Jagminie i Anielce ma swe źródło w historii. To czynniki zewnętrzne i niezależne od nich sprowadziły cierpienie na całą generację. W tym aspekcie historia jawi się jako złowroga i nieubłagana siła, która w wielkim stopniu wpływa na los człowieka.

Jednak to właśnie od ludzi zależy kształt historii. Wiatr, krzycząc „chwała zwyciężonym” nie tylko składa hołd zabitym za ojczyznę i raduje się, że świat pełen jest ludzi szlachetnych i dobrych, ale także zdaje się wierzyć, że ich poświęcenie stanie się kiedyś impulsem do zmiany. Właśnie wtedy nadejdą lepsze czasy, o których rozmawiali ze sobą Marcyś i Jagmin: Teraz inaczej być nie może. Dopóki gwałt, dopóty święty przeciwko gwałtowi gniew! Dopóki krzywda, dopóty walka! Przez krew i śmierć, przez ruiny i mogiły, z nadzieją czy przeciw nadziei walka z piekłem ziemi w imię nieba, które na ziemię zstąpi…

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Obraz łagrów w „Innym świecie”...

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego jest powieścią która powstała na podstawie wspomnień pisarza z pobytu w sowieckim łagrze. Książka wiernie...

Realizm – charakterystyka kierunku...

Charakterystyka kierunku Realizm to jeden z nurtów które powstały w epoce pozytywizmu. Osoby które tworzyły zgodnie z jego zasadami za cel nadrzędny dawały...

Człowiek uczy się całe życie...

Wielu z nas słyszało nieraz mądrość „człowiek uczy się przez całe życie”. Zazwyczaj nie przywiązujemy do tej myśli specjalnej uwagi. Stwierdzamy że to...

Patriotyzm jako poświęcenie jednostki...

Literatura podejmująca wątki patriotyczne wielokrotnie ukazywała bohaterów którzy gotowi byli do najbardziej ofiarnych poświęceń w imię dobra ojczyzny. W...

Uczę się życia czytając –...

Ludzie mawiają często że trzeba wielu lat by nauczyć się czym jest życie. Starsi ludzie wspominają że prawdę o świecie poznali podczas wojny zaś wiele osób...

Opis wyspy Robinsona Crusoe

Robinson Crusoe po żeglarskich przygodach zakłada plantację w Brazylii. Potrzebuje jednak siły roboczej więc udaje się do Afryki by sprowadzić czarnych niewolników...

Czy potrzebna jest nam pamięć...

Historia to nie tylko daty zapisane w szkolnych podręcznikach. Każdy czytelnik gazet czy portali internetowych może zauważyć że spory o znaczenie historii nie zanikają....

Tragedia – definicja wyznaczniki...

Definicja wyznaczniki budowa Tragedia to gatunek który powstał już w starożytności a związany był z oddawaniem czci bogom. Tragedia to utwór który...

Dlaczego dzieci chcą być dorosłe...

Wielu moich kolegów powtarza często że chcieliby już być dorośli. Sam często o tym marzę zwłaszcza kiedy rodzice zabraniają mi robić coś na co mam wielką ochotę...