Unikalne i sprawdzone teksty

Widzenie ks. Piotra – interpretacja

Widzenie księdza Piotra to jedna z najbardziej tajemniczych scen pojawiających się w trzeciej części „Dziadów”. Badacze literatury doszukują się w tym fragmencie wpływów Apokalipsy świętego Jana oraz różnorodnych tradycji mistycznych (m. in. kabały).

Ksiądz Piotr rozpoczyna swą rozmowę z Bogiem od pokornego wyznania swojej nicości w obliczu Boga. Po chwili dostępuje widzenia. Roztoczony zostaje przed nim obraz ojczyzny, którą oddano w ręce Heroda. Drogi krzyżowe prowadzą na północ, w głąb kraju nieprzyjaciela. Prowadzone są nimi dzieci narodu - wszystkie idą na spotkanie śmierci.

Przerażająca wizja nieuchronnej zagłady ojczyzny zostaje przerwana tajemniczą postacią, której udało się uniknąć śmierci, która wkrótce przyniesie zmianę. Ksiądz Piotr nie mówi wiele na jej temat, objawia jedynie jej imię - czterdzieści i cztery.

Duchowny prosi Boga, by przyśpieszył nadejście wybawiciela. W tej chwili dane jest mu oglądać sąd nad Narodem. Scena przypomina wydarzenia rozgrywające się w Jerozolimie - niewinny Naród sądzony jest przez Gala. Ten nie dostrzega w nim winy i obmywa ręce, lecz krzyki zgromadzonych dookoła wymuszają na nim zmianę decyzji. Naród, niczym Chrystus, zostaje więc wydany na śmierć. Dalsze wydarzenia także nawiązują do męki Jezusa. Bohater widzenia księdza Piotra pojony jest octem i żółcią, a okrutny Moskal przebija jego bok włócznią. Konający Naród wznosi jeszcze okrzyk: Panie, Panie, za coś mię opuścił!

Ostatnią częścią widzenia księdza Piotra jest przybliżenie postaci tajemniczego mężczyzny: On ślepy, lecz go wiedzie anioł pacholę. / Mąż straszny - ma trzy oblicza, / On ma trzy czoła. / Jak baldakim rozpięta księga tajemnicza / Nad jego głową, osłania lice. / Podnożem jego są trzy stolice. / Trzy końce świata drzą, gdy on woła; / I słyszę z nieba głosy jak gromy: / To namiestnik wolności na ziemi widomy! Fragment ten, przesączony mistycyzmem, roztacza niezwykle złożoną wizję. Owa postać, która, jak może się wydawać, dojrzała w niewoli (trzy stolice państw zaborczych), dokona ostatecznego przerwania krępujących ojczyznę łańcuchów. Jej zagadkowe atrybuty nawiązują do rozmaitych koncepcji mistycznych, a imię (czterdzieści i cztery) zdaje się sugerować kolejne wcielenie Chrystusa (zgodnie z tradycją Jezus w dniu śmierci miał 33 lata), chociaż liczba ta często interpretowana jest także przez pryzmat innych prądów mistycznych (np. kabały).

Widzenie księdza Piotra kończy się zabraniem duchownego do nieba. Czynią to wysłani przez boga aniołowie, a więc prosty bernardyn był postacią szczególnie przez Stwórcę umiłowaną, co czyni jego wizję jeszcze ważniejszą.

Piąta scena III części „Dziadów” stanowi swoiste zwieńczenie zawartej w dziele mesjanistycznej koncepcji dziejów. Rzeczpospolita - przyrównana do Chrystusa - cierpi, tracąc swe dzieci. Jednak ofiara ta nie będzie daremna, a na jej gruncie urodzą się nie tylko nowe idee, ale także wolność, która będzie dana wszystkim ludziom. Grzechy Europy zostaną więc zmyte, a poświęcenie Rzeczpospolitej wprowadzi świat na nowe tory.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Czym jest dom dla bohaterów „Ludzi...

Dom to jedno z najważniejszych miejsc w naszej kulturze. By uświadomić sobie ten fakt trzeba przypomnieć sobie jaką grozą napawa nas samo pojęcie bezdomności. Wiąże...

Opis burzy letniej

Lato to okres wspaniałego słońca ciepłych wietrzyków i jasnego nieba. Nie należy jednak zapominać że jest ono także czasem burz! W naturze wszystko pozostaje w...

Motyw przyrody w literaturze i sztuce...

Motyw przyrody to jeden z najbardziej zróżnicowanych a zarazem pełniących odmienne funkcje motywów które wykorzystywane były przez różne epoki....

Romantyczność jako ballada programowa...

Ballada to gatunek który był niezwykle popularnym w okresie romantyzmu. Posiadający zarówno cechy liryki epiki jak i dramatu dawał on szerokie pole do manifestacji...

Historia Gorcewa

Gorcew to jeden ze współwięźniów Gustawa głównego bohatera powieści „Inny świat”. Mężczyzna ten zanim trafił do łagru był radzieckim...

Opis dworku w Soplicowie

Opis dworku w Soplicowie rozpoczyna właściwą fabułę „Pana Tadeusza”. Umieszczenie go zaraz po „Inwokacji” będącej przecież pochwałą rodzimego...

Honore Daumier Don Kichot i Sancho...

Dziewiętnastowieczny obraz zatytułowany „Don Kichot i Sancho Pansa” to malarskie odwołanie do opowieści o Don Kichocie którego autorem jest Honore Daumier....

„Sklepy cynamonowe” jako proza...

Proza poetycka jest szczególnym gatunkiem literackim. W jej obrębie dostrzec można bowiem niezwykle interesujące połączenie cech typowych dla liryki i właśnie prozy....

Analiza postawy i światopoglądu...

„Zdążyć przed Panem Bogiem” to książkowy reportaż Hanny Krall. Centralną postacią dzieła jest Marek Edelman ostatni z żyjących przywódców...