Unikalne i sprawdzone teksty

Widzenie ks. Piotra – interpretacja

Widzenie księdza Piotra to jedna z najbardziej tajemniczych scen pojawiających się w trzeciej części „Dziadów”. Badacze literatury doszukują się w tym fragmencie wpływów Apokalipsy świętego Jana oraz różnorodnych tradycji mistycznych (m. in. kabały).

Ksiądz Piotr rozpoczyna swą rozmowę z Bogiem od pokornego wyznania swojej nicości w obliczu Boga. Po chwili dostępuje widzenia. Roztoczony zostaje przed nim obraz ojczyzny, którą oddano w ręce Heroda. Drogi krzyżowe prowadzą na północ, w głąb kraju nieprzyjaciela. Prowadzone są nimi dzieci narodu - wszystkie idą na spotkanie śmierci.

Przerażająca wizja nieuchronnej zagłady ojczyzny zostaje przerwana tajemniczą postacią, której udało się uniknąć śmierci, która wkrótce przyniesie zmianę. Ksiądz Piotr nie mówi wiele na jej temat, objawia jedynie jej imię - czterdzieści i cztery.

Duchowny prosi Boga, by przyśpieszył nadejście wybawiciela. W tej chwili dane jest mu oglądać sąd nad Narodem. Scena przypomina wydarzenia rozgrywające się w Jerozolimie - niewinny Naród sądzony jest przez Gala. Ten nie dostrzega w nim winy i obmywa ręce, lecz krzyki zgromadzonych dookoła wymuszają na nim zmianę decyzji. Naród, niczym Chrystus, zostaje więc wydany na śmierć. Dalsze wydarzenia także nawiązują do męki Jezusa. Bohater widzenia księdza Piotra pojony jest octem i żółcią, a okrutny Moskal przebija jego bok włócznią. Konający Naród wznosi jeszcze okrzyk: Panie, Panie, za coś mię opuścił!

Ostatnią częścią widzenia księdza Piotra jest przybliżenie postaci tajemniczego mężczyzny: On ślepy, lecz go wiedzie anioł pacholę. / Mąż straszny - ma trzy oblicza, / On ma trzy czoła. / Jak baldakim rozpięta księga tajemnicza / Nad jego głową, osłania lice. / Podnożem jego są trzy stolice. / Trzy końce świata drzą, gdy on woła; / I słyszę z nieba głosy jak gromy: / To namiestnik wolności na ziemi widomy! Fragment ten, przesączony mistycyzmem, roztacza niezwykle złożoną wizję. Owa postać, która, jak może się wydawać, dojrzała w niewoli (trzy stolice państw zaborczych), dokona ostatecznego przerwania krępujących ojczyznę łańcuchów. Jej zagadkowe atrybuty nawiązują do rozmaitych koncepcji mistycznych, a imię (czterdzieści i cztery) zdaje się sugerować kolejne wcielenie Chrystusa (zgodnie z tradycją Jezus w dniu śmierci miał 33 lata), chociaż liczba ta często interpretowana jest także przez pryzmat innych prądów mistycznych (np. kabały).

Widzenie księdza Piotra kończy się zabraniem duchownego do nieba. Czynią to wysłani przez boga aniołowie, a więc prosty bernardyn był postacią szczególnie przez Stwórcę umiłowaną, co czyni jego wizję jeszcze ważniejszą.

Piąta scena III części „Dziadów” stanowi swoiste zwieńczenie zawartej w dziele mesjanistycznej koncepcji dziejów. Rzeczpospolita - przyrównana do Chrystusa - cierpi, tracąc swe dzieci. Jednak ofiara ta nie będzie daremna, a na jej gruncie urodzą się nie tylko nowe idee, ale także wolność, która będzie dana wszystkim ludziom. Grzechy Europy zostaną więc zmyte, a poświęcenie Rzeczpospolitej wprowadzi świat na nowe tory.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Najważniejsze problemy filozoficzne...

W „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego pobrzmiewają różne koncepcje filozoficzne zarówno epoki pozytywizmu jak i całego dziedzictwa europejskiej...

Opis herbu Krakowa

Kraków to jedno z najważniejszych polskich miast. Przez długie wieki był stolicą naszego kraju miejscem zamieszkania króla. To tutaj znajduje się prastary...

Opis miniatury francuskiej „Architekt...

„Architekt wszechświata” to miniatura nieznanego autorstwa której powstanie datowane jest na około XIII wieku. Przedstawiona na miniaturze postać zdaje...

Rozmowa Andrzejowej Korczyńskiej...

Pani Andrzejowa Korczyńska wdowa po powstańcu styczniowym decyduje się poważnie porozmawiać z synem Zygmuntem na prośbę swojej synowej która zauważa zbytnie zainteresowanie...

Porównaj literackie portrety ofiar...

Polska literatura przedstawiła wiele obrazów cierpienia i rozpaczy. Nie ma się czemu zdziwić zważywszy że ostatnie trzy stulecia naszej narodowej historii nie należały...

Średniowieczna wizja Boga świata...

Średniowiecze było epoką którą zapoczątkował upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego w roku 476 natomiast za datę kończącą ten okres uznaje się między innymi...

Czy warto poświęcić życie dla...

Odpowiedź na pytanie czy warto poświęcić życie na idei nie jest odpowiedzią prostą. Pytanie to najczęściej rozpatrywane jest w kontekście ważnych wydarzeń historycznych...

Legenda – definicja cechy przykłady...

Definicja cechy Legenda jest gatunkiem który posiada wiele niezwykłych cech i opowiada o niecodziennych wydarzeniach. Chcąc odnaleźć korzenie legendy należy cofnąć...

Jan Matejko Konstytucja 3 maja –...

Na utrzymanym w akademickiej stylistyce obrazie „Konstytucja 3 maja” Jana Matejki rozpoznajemy twarze wielu historycznych postaci oświeceniowej Polski: króla...