Wypracowania.pl Unikalne i sprawdzone teksty

Życie ludzkie szpilki niewarte – rozważania o XX wiecznym doświadczeniu terroru

Przemoc od wieków towarzyszyła ludzkości. W czasie wojen ludzie tracili życie tysiącami. Dwory królewskie plamiła krew, rozlewana w skutek niezliczonych spisków. Najsłynniejszy bodaj historyk XVIII wieku, Edward Gibbon, napisał wręcz, że historia to niewiele więcej niż spis zbrodni, szaleństw i nieszczęść ludzkości. Jednak na tym tle XX wiek uznać można za wyjątkowo okrutną i mroczną epokę. Nowe technologie sprawiły, że zabijanie osiągnęło rozmiary nieznane wcześniej, a totalitarne ideologie lub nacjonalistyczne pasje pobudzały do eksterminacji całych grup społecznych.

Zazwyczaj uznaje się, że wydarzeniem, które rozpoczęło faktycznie (chociaż nie kalendarzowo) XX wiek, była I wojna światowa. Miliony mężczyzn powołanych zostało pod broń i miliony poświęciło życie w tym konflikcie. Nowe osiągniecia nauki służyć poczęły eksterminacji – wykorzystywano karabiny maszynowe, czołgi, samoloty oraz gazy bojowe. Symboliczny stał się wizerunek żołnierza w masce przeciwgazowej – przypominał on bardziej owada, niż człowieka. Jednym z efektów wojny było właśnie porzucenie przez dużą część ludzi indywidualizmu. Pojedynczy człowiek przestawał się liczyć w warunkach wojny totalnej, więc wielu uznało, że liczy się tylko masa i tłum. Indywidualizm potępiały ideologie, takie jak komunizm i faszyzm. Komuniści doszli do władzy w Rosji na skutek rewolucji, która wybuchał w zmęczonym wojną kraju. Faszyzm i jego niemiecką odmianę (nazizm) stworzyli zaś weterani wojenni – i Benito Mussolini i Adolf Hitler walczyli na frontach I wojny światowej.

Ideologie owe zamierzały doprowadzić do całkowitej transformacji społeczeństw. Komuniści dążyli do zlikwidowania niesprawiedliwości i biedy. Wydawało się, że tak szczytny cel usprawiedliwia wszystkie środki – nie cofali się więc przed terrorem na masową skalę. Skoro walczy się o dobro wszystkich ludzi, to nie można pozwolić, by grupa niezadowolonych powstrzymywała to wspaniałe dzieło. Niezadowolonych można wprawdzie przekonać, ale dużo łatwiej ich po prostu zabić lub zamknąć w obozach koncentracyjnych. Ten tok myślenia doprowadził komunistów do wymordowania milionów przeciwników w wielu krajach oraz stworzenia sieci obozów pracy (słynny „archipelag GUŁag").

Naziści dążyli z kolei do stworzenia potężnego, rasistowskiego imperium. Wszystkie nieszczęścia zwalano na działalność Żydów i innych „gorszych ras”, takich jak Romowie, czy Słowianie. Początkowo zamierzano przesiedlić niechcianych obywateli poza granice Rzeszy, ale w czasie wojny okazało się to za trudne – i znów najłatwiejszym wyjściem wydawało się po prostu wymordowanie niechcianych i znienawidzonych. Nowe technologie i przemysłowa organizacja przyszły w sukurs tym planom – stworzono sieć obozów zagłady, gdzie przy pomocy komór gazowych zabito niemal wszystkich europejskich Żydów (ponad 5 milionów ludzi).

Terror, jaki panował w XX wieku, różnił się od zbrodni popełnianych wcześniej. Nowe osiągniecia nauki, a także zbrodnicze ideologie sprawiły, że próbowano eksterminować całe grupy społeczne. Jednostka się nie liczyła w tych planach – człowiek sprowadzony został do numeru, zapisanego w statystykach. Wojny i totalitaryzmy ujawniły z całą mocą bestię, mieszkającą w człowieku. Jedynym źródłem pociechy dla ludzkości pozostaje ostateczny upadek zbrodniczych imperiów.

Losowe tematy

Opactwo w dąbrowie Caspar David...

„Opactwo w dąbrowie” to jedno z dzieł romantycznego artysty Caspara Davida Friedricha. Niezwykle przejmujący krajobraz odnosi się do romantycznego uwielbienia...

Czy świat można naprawić uśmiechem?...

Śmiech jest naturalną reakcją człowieka na to co zabawne przyjemne miłe. Nie jest to jednak jedyny kontekst uśmiechu. Nierzadko uśmiechamy się gdy nie pozostaje nam nic...

Opowiadanie przedstawiające współczesną...

Pewnego popołudnia udałem się nad rzekę ze swoimi najlepszymi kumplami Maćkiem i Damianem. Jak zwykle wsiedliśmy na rowery i popedałowaliśmy ze wszystkich sił. Trzeba...

Czy rozmawiamy ze sobą językiem...

Wielu współczesnych intelektualistów narzeka na zanik czytelnictwa zwłaszcza wśród młodych ludzi. Przytaczane w prasie statystyki potwierdzają tę smutną...

Wenus z Milo – opis rzeźby

„Wenus z Milo” to jedna z najsłynniejszych rzeźb powstałych w antyku. Być może świat nigdy nie usłyszałby o niej gdyby nie przypadkowe odnalezienie jej przez...

„O doktorze Hiszpanie” i „Pijaństwo”...

Uczty i biesiady zawsze stanowiły ważny motyw w kulturze i literaturze – w samym Piśmie Świętym pojawia się motyw ucztowania przed Bogiem (Wj 18 12). Rzecz to zupełnie...

Utopia w oświeceniu – realizacja...

Motyw utopii przewijał się przez literaturę już w starożytności chociaż sama nazwa pochodzi od utwory Tomasza Morusa. Wątek odległej krainy (zazwyczaj wyspy) na którą...

Powrót posła jako komedia polityczna...

Julian Ursyn Niemcewicz napisał „Powrót Posła” w 1790 roku w czasie trwania Sejmu Wielkiego (1788-1792) zwanego też Sejmem Czteroletnim. Sztuka wystawiona...

Jan Kochanowski jako wzorzec osobowy...

Jan Kochanowski należał do najwybitniejszych postaci polskiej kultury w tak zwanym „złotym wieku” naszego państwa (XVI stulecie). Był on prawdziwym człowiekiem...