Serce roście (Pieśń II, Ks.1) - interpretacja i analiza

„Serce roście” (rośnie) to kolejny utwór, w którym Jan Kochanowski wysławia radości prostego, ale porządnego życia. Pieśń zaczyna się od opisu radości, jakie sprawia odejście zimy. Wcześniej gołe były lasy i śnieg leżał na wysokość łokcia (ok. 60 cm). Po nadejściu wiosny:

drzewa liście na sie wzięły,
Polne łąki pięknie zakwitnęły;
Lody zeszły, a po czystej wodzie
Idą statki i ciosane łodzie.

Teraz prawie świat sie wszystek śmieje,
Zboża wstały, wiatr zachodny wieje;
Ptacy sobie gniazda omyślają,
A przede dniem śpiewać poczynają.
Wydaje się, że te radości są niewielkie, jednak poeta zdradza ich sekret. Tak naprawdę podstawą wszelkiego szczęścia jest czyste sumienie. Gdy ktoś nie ma sobie nic do zarzucenia, to Temu wina nie trzeba przylewać, ponieważ będzie wesół […] i o wodzie. Z drugiej strony, kiedy ktoś czuje w duszy niepokój, gdy go„gryzie mól zakryty (wyrzuty sumienia), to ani dobry obiad, ani wesołe pieśni nie poprawią mu nastroju.

W Pieśni II Kochanowski podkreśla, że do prawdziwej radość potrzeba wyłącznie podstawowych darów bożych i zgody z samym sobą. W ten sposób zwykłe wiejskie życie może być bardziej szczęśliwe niż kariera w wielkim świecie.

Forma utworu (kilka informacji):

- dziesięciozgłoskowiec

- rymy parzyste (aabb)