Unikalne i sprawdzone teksty

Jan Matejko, Kochanowski nad zwłokami Urszulki - interpretacja

Urszula Kochanowska nie była jedynym dzieckiem Jana Kochanowskiego i też nie tylko ją spośród swych pociech polski poeta stracił, jednak to jej śmierć była dla niego wyjątkowym ciosem i jej poświęcił „Treny”, zbiór przepełnionych smutkiem i filozoficzną refleksją liryków żałobnych. Dramatyzm towarzyszący „Trenom” zainspirował Jana Matejkę do odmalowania artystycznej wizji ostatniego pożegnania zrozpaczonego ojca z córką. Olejny obraz zatytułowany „Kochanowski nad zwłokami Urszulki” niestety zaginął, dlatego trafność tego przedstawienia możemy dziś podziwiać wyłącznie na podstawie zachowanej czarno-białej fotografii oraz akwareli będącej szkicem do właściwego dzieła.

Postaci Urszuli i Jana Kochanowskich wypełniają niemal całą powierzchnię płótna. Spoczywająca w czarnej, okutej metalowymi elementami trumience dziewczynka ubrana jest w białą sukienkę z wielkimi bufiastymi rękawami, wylewającymi się poza brzegi trumny. Blada twarz Urszulki jest spokojna i pogodna. Jasne loki opadają na białą poduszkę, objętą przez Kochanowskiego prawą dłonią. Lewą dłonią zrozpaczony ojciec gładzi malutką dłoń córki. Ubrany w ciemny, żałobny strój dojrzały mężczyzna pochyla się nad dziewczynką i z namaszczeniem całuje ją w czoło. Pochylona sylwetka Jana z Czarnolasu, jego ramiona i ręka Urszulki tworzą owal, w który wpisana jest cała kompozycja.

Poza bohaterami sceny z fotografii wyłaniają się niewyraźne detale, z których na szczególną uwagę zasługuje lutnia spoczywająca w trumnie z dziewczynką, będąca symbolem sztuki poetyckiej. Jest to z jednej strony nawiązanie do działalności samego Jana Kochanowskiego, z drugiej zaś do rzekomego talentu małej Urszulki. Jak głosi anegdota, maleńka dziewczynka już od najmłodszych lat zdradzała umiejętności znamionujące, że w przyszłości może pójść w ślady ojca. To by tłumaczyło szczególny żal poety po śmierci tej właśnie córki.

Ilustrujący doskonałe poetycko „Treny” obraz Jana Matejki dowodzi wielkiej wrażliwości polskiego malarza. Z ogromną przenikliwością wniknął on w uczucia Jana z Czarnolasu, którego łysiejące, pomarszczone czoło zdradza zmęczenie życiowymi troskami. Zawarte w poezji Kochanowskiego problemy utraty ukochanego dziecka oraz filozoficzne rozterki odbijają się bardzo wyraźnie na zmęczonej twarzy mężczyzny przedstawionego na obrazie.

Rozwiń więcej
Jan Matejko, „Kochanowski nad zwłokami Urszulki”

Losowe tematy

Utopia w oświeceniu – realizacja...

Motyw utopii przewijał się przez literaturę już w starożytności chociaż sama nazwa pochodzi od utwory Tomasza Morusa. Wątek odległej krainy (zazwyczaj wyspy) na którą...

Kordian jako spiskowiec

Tytułowy bohater dramatu Juliusza Słowackiego jest postacią dynamiczną. Wraz z rozwojem fabuły zdobywając nowe doświadczenia i poznając mechanizmy rządzące światem...

Czuć kochać i cierpieć jak Werter...

Główny bohater „Cierpień młodego Wertera” należy do grona postaci literackich które niedyskretnie wymknęły się poza karty powieści i zaczęły...

„Przedwiośnie” jako powieść...

„Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego wydane zostało w 1924 r. a więc sześć lat po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Powieść przedstawiająca losy Cezarego...

„Człowiek nie może żyć bez...

Największy z Polaków papież Jan Paweł II stwierdził że człowiek nie może żyć bez miłości. Sądzę że to jedna z najważniejszych lekcji jakich udzielił nam...

Czy Stanisława Bozowska odniosła...

XIX wiek stanowił trudny okres dla Polaków. Kraj znajdował się pod zaborami a próby postań narodowych nie doprowadziły do odzyskania niepodległości. Jednak...

Sposoby postrzegania wsi i chłopów...

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to jeden z najważniejszych polskich dramatów narodowych. Pisarz zawarł w nim trafną i wyrazistą ocenę społecznych...

Dzieje Andrzeja Radka (w punktach)...

1. Dzieciństwo chłopskiego syna. Andrzej (Jędrek) Radek pasie zwierzęta. 2. Skłonienie przez rodzinę do parodiowania wiejskiego nauczyciela Antoniego Paluszkiewicza zwanego...

Etapy dojrzewania Cezarego Baryki

Cezary Baryka - główny bohater „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego - jest postacią dynamiczną która w toku rozwoju fabuły dojrzewa i zmienia swoje...