Unikalne i sprawdzone teksty

Krytyka wad ludzkich w twórczości Krasickiego

Twórczość Ignacego Krasickiego ma charakter dydaktyczny – ten typ literatury, mającej przekazać czytelnikowi prawdy moralne, był skądinąd bardzo popularnych w epoce oświecenia, z którą związany był biskup-poeta.

Krasicki kilkukrotnie wyjaśniał, czemu ma służyć satyra. W utworze „Do króla” pisał:

Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka:
Wielbi urząd, czci króla, lecz sądzi człowieka.

Z kolei w „Palinodii” przywoływał przykład poetów ze starożytnego Rzymu, którzy ryzykowali życie, krytykując możnych. Satyra ma więc głębokie znaczenie moralne, zachęca ludzi do poprawy.

Jakie wady widział w ludziach biskup? Krytykował między innymi utracjuszostwo swoich rodaków. W „Żonie modnej” przedstawia kobietę, która wydaje majątek na zbytki podpatrzone w obcych krajach. Mężczyźni są nie lepsi, zdaje się mówić Krasicki – w końcu w satyrze „Pijaństwo” ukazani zostają szlachcie, którzy również trwonią pieniądze, tylko że na alkohol i obżarstwo. A przecież mogliby zainwestować te fundusze w przedsięwzięcia (np. kopalnie), które przyniosłyby zysk im samym, jak i ojczyźnie.

O prowadzenie próżniaczego życia zostają oskarżani także mnisi – obiekt kpin „Monachomachii”. Krasicki, sam przecież duchowny, zarzuca zakonnikom braki w edukacji i nieróbstwo. Już sam wstęp do poematu ukazuje skutki tego dla kraju: Było trzy karczmy, bram cztery ułomki,/ Klasztorów dziewięć i gdzieniegdzie domki. W jaki sposób ma się rozwijać państwo, w którym w ten sposób wydawane są pieniądze i takie są w nim stosunki społeczne?

Krasicki jest tutaj typowym reprezentantem oświecenia. Marzy o edukacji, handlu i rozwoju gospodarczym. Niestety, jego rodacy wolą lenistwo i zabawę niż śmiałe przedsięwzięcia, jakie podejmowali w tym choćby czasie Anglicy (Anglia była dla ludzi tej epoki wzorem doskonałego kraju).

Biskup krytykuje też rodaków za przywiązywanie wagi do pozorów, nie zaś do istoty rzeczy. We wspomnianej satyrze „Do króla” drwi z Polaków, którzy doceniają stare rody, natomiast nie mają szacunku dla mądrego władcy, który zasiada na tronie, ale nie pochodzi z wielowiekowej dynastii.

W dziełach Krasickiego znajdują wyraz oświeceniowe poglądy biskupa. Marzy on o rozwoju kraju i poprawie doli ojczyzny – wytyka więc te wady mieszkańców Polski, które uniemożliwiają dźwignięcie państwa na wyższy poziom.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Konflikt pokoleń w „Nad Niemnem”...

Jednym z kluczowych wątków w powieści Elizy Orzeszkowej „Nad Niemnem” jest konflikt pokoleń. Uwidacznia się on szczególnie w relacji między Benedyktem...

Dziady cz. IV jako dramat romantyczny...

Czwarta część „Dziadów” Adama Mickiewicza powstawała w latach 1820 – 1821 a więc w okresie początku nowego nurtu ideowego – romantyzmu. Podobnie...

List do Koszałka Opałka jako pomoc...

Drogi Koszałku Opałku! Piszę do Ciebie ponieważ chciałabym Ci pomóc w odnalezieniu wiosny. Wiem że Krasnoludkom jest coraz zimniej i macie ogromny problem z nieprzemijającą...

Napisz jak należy się zachowywać...

Uczęszczanie na lekcje to sprawa pozornie prosta. Wystarczy siedzieć spokojnie w ławce uważać odpowiadać na pytania nauczyciela. Ale przecież to nie takie łatwe! Przecież...

Legenda o Janie i Cecylii – streszczenie...

Streszczenie Legendę o Janie i Cecylii w „Nad Niemnem” wprowadza Eliza Orzeszkowa w opowieści Anzelma Bohatyrowicza. Jan i Cecylia byli protoplastami rodu Bohatyrowiczów...

„Człowieka można zniszczyć...

„Stary człowiek i morze” uchodzi za najwybitniejszą powieść Ernesta Hemingwaya i za najbardziej dojrzały wyraz filozofii pisarza. Bohater książki rybak Santiago...

Mieszczaństwo w „Lalce” –...

Rozwój nowożytnych miast wiązał się z napływem nowych mieszkańców. Przestrzenie te z racji dostępności pracy mieszkań i innych udogodnień stały się...

Motyw diabła w literaturze i sztuce...

Szatan jest postacią wyjątkowo istotną w dziejach ludzkiej kultury. Symbolizuje destrukcję nienawiści wszystkie mroczne instynkty człowieka. Nie trzeba być osobą wierzącą...

Akcja pod Arsenałem – opis sytuacji...

Akcja pod Arsenałem miała miejsce 26 marca 1943 roku w Warszawie. Została ona zaplanowana i przeprowadzona z sukcesem przez Grupy Szturmowe Szarych Szeregów. Chodziło...