Unikalne i sprawdzone teksty

Kultura masowa – definicja, cechy, przykłady, twórcy

Kultura masowa jest fenomenem związanym z nowoczesnymi społeczeństwami. Przez długie stulecia obowiązywał podział na kulturę dworską, zrozumiałą dla garstki wykształconych ludzi i kulturę ludową, odpowiadającą na potrzeby chłopów (czyli większości ludzi). Jednak przemiany gospodarcze sprawiły, że coraz więcej osób dysponowało pewną ilością wolnego czasu i pieniędzy – stali się więc potencjalnymi konsumentami kultury. Jednak musiała to być kultura bardziej wyrafinowana niż ta, oferowana przez wiejskich muzykantów, czy jasełka parafialne, a zarazem mniej skomplikowana niż ambitne dzieła tworzone dla dworzan i intelektualistów. Na takie zapotrzebowanie odpowiedzią stała się właśnie kultura masowa, dzisiaj zwana także kulturą popularną lub popkulturą.

Popkulturą nazywa się pewien typ literatury, muzyki i kina. Musi być on nieco mniej złożony, niż dzieła ambitne – w końcu przeznaczony jest, jak sama nazwa wskazuje, dla szerokiego odbiorcy. Dlatego psychologia postaci w filmach i książkach jest nieco uproszczona w porównaniu z bohaterami tak zwanej kultury wysokiej. Również wątki (intryga) jest zazwyczaj dość typowa i mało skomplikowana – częstymi elementami są pościgi, strzelaniny i awantury miłosne. W muzyce popularnej również obecne są liczne uproszczenia.

Praktycznie od swoich narodzin w XIX wieku kultura masowa musiała zmagać się z poważną krytyką. Myśliciele tacy jak Fryderyk Nietzsche, czy Jose Ortega y Gasset (autor „Buntu mas”) zarzucali jej promowanie wulgarności, prymitywizmu i żerowanie na najniższych instynktach odbiorców. Kultura masowa miała „równać w dół” i zabijać w odbiorcach chęć poznawania dzieł bardziej wyrafinowanych. Z drugiej strony, obrońcy kultury popularnej podkreślają, iż wiele dzieł uznawanych dziś za najważniejsze osiągniecia człowieka, początkowo przeznaczonych było dla szerokiego odbiorcy. Najlepszym przykładem są tutaj dramaty Williama Szekspira, tworzone dla zwykłych londyńczyków – dopiero później autor „Hamleta” został uznany za jednego z najważniejszych twórców w dziejach ludzkości.

Innym przykładem jest muzyka jazzowa. Dzisiaj uchodzi ona za produkt dla koneserów, a jeszcze sto lat temu uznawano ją za przejaw prymitywizmu. Pamiętać też należy, że stworzyli ją prości murzyńscy muzycy, wyrażający w niej swoje cierpienia, nie zaś absolwenci konserwatoriów.

Obecnie często autorzy łączą kulturę wysoką z kulturą masową (tzw. postmodernizm). Przykładem tego typu twórcy jest reżyser filmowy, Quentin Tarantino. Jego film „Pulp Fiction” otrzymał na festiwalu w Cannes prestiżową Złotą Palmę – a był on oparty na wątkach zaczerpniętych z kina dla ubogich odbiorców (tzw. kino klasy B) i prostych historyjek sensacyjnych (tzw. „pulp fiction”).

Dzisiaj krytycy kultury masowej wydają się w odwrocie. Popkultura zagościła na salonach i coraz częściej cieszy się uznaniem wybitnych intelektów.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Motyw tańca w „Tangu”

Po raz pierwszy tytułowe tango pojawia się w dramacie Sławomira Mrożka gdy Stomil - ojciec - opowiada Arturowi - synowi - o tym jak wyglądało życie pokolenia z którego...

Najważniejsze problemy filozoficzne...

W „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego pobrzmiewają różne koncepcje filozoficzne zarówno epoki pozytywizmu jak i całego dziedzictwa europejskiej...

Romantyczna koncepcja miłości...

W epoce romantyzmu miłość stała się wartością szczególną. Nad fizyczność i uwielbienie cielesnego piękna zaczęto cenić wyjątkową relację dusz przekonanie...

Obyczaje rycerskie w „Krzyżakach”...

Pisząc „Krzyżaków” Henryk Sienkiewicz posiłkował się wieloma opracowaniami i tekstami źródłowymi. Jego celem było jak najwierniejsze oddanie...

Motyw vanitas w baroku

Słowo „vanitas” oznacza po łacinie marność. Biblijna Księga Koheleta zawierająca słowa „marność nad marnościami i wszystko marność” (Koh 1...

Rola miłości i literatury w życiu...

Główny bohater „Cierpień młodego Wertera” jest postacią wyróżniającą się pod wieloma względami. Czytając jego listy odbiorca dzieła otrzymuje...

„Chłopi” jako powieść młodopolska...

„Chłopi” Władysława Reymonta są powieścią małopolską na co wskazują cechy narracji stylu a także kompozycji i konstrukcji świata przedstawionego. Narracja...

Do jakiego tworzywa lub materiału...

Pewnego piątkowego południa siedziałem sobie nad rzeką z moim przyjacielem Krzyśkiem. Opowiadał mi on o filmie Andrzeja Wajdy który widział wczoraj w telewizji....

Narracja w sklepach cynamonowych

„Sklepy cynamonowe” Brunona Schulza to zbiór opowiadań które zabierają czytelnika w niezwykłą podróż do niewielkiego galicyjskiego miasteczka....