Unikalne i sprawdzone teksty

„O doktorze Hiszpanie” i „Pijaństwo” – ujęcie motywu biesiady. Analiza porównawcza utworów

Uczty i biesiady zawsze stanowiły ważny motyw w kulturze i literaturze – w samym Piśmie Świętym pojawia się motyw ucztowania przed Bogiem (Wj 18,12). Rzecz to zupełnie zrozumiała, w końcu wspólne, wystawne spożywanie napojów i jedzenia dawało możliwość zbliżenia się do innych ludzi, pochwalenia się bogactwem, a także świętowania ważnych wydarzeń. A potrzeba świętowania wydaje się leżeć w samej naturze człowieka.

Również literatura staropolska bogata jest w obecność tego motywu. Jako przykład przytoczyć można fraszkę Jana Kochanowskiego „O doktorze Hiszpanie” oraz „Pijaństwo” Ignacego Krasickiego.

W utworze Kochanowskiego przedstawiony zostaje tytułowy uczony, pochodzący z zagranicy, które postanawia udać się na spoczynek. Jednak kompani nie chcą pozwolić mu na sen i udają się do jego pokoju. Wyłamują drzwi i zachęcają doktora do wypicia toastu. Jedna nie wadzi, wyjaśniają przyjaciele, podając mu szklanicę. Jednak od jednej przeszło aż więc od dziewiąci. Doktor podsumowuje:

Trudny […] mój rząd z tymi pany:
Szedłem spać trzeźwo, a wstanę pijany.

Podobną sytuację przedstawia satyra „Pijaństwo”, pióra biskupa Krasickiego.Utwór ma formę rozmowy dwóch przyjaciół. Jeden z nich ledwo chodzi i żali się, iż mu dokucza ból głowy okrutny. Dalej wyjaśnia, skąd ten stan. Na początek świętował imieniny żony i upił się, bo dzień ten obchodzony/Musiał być uroczyście. Następnego dnia wstał w południe i zaczął podpijać, by pozbyć się mdłości po wczorajszym pijaństwie. W tym czasie na obiad przybyli goście.

Pan Wojciech, co się bardzo niestrawności boi,
Po szynce, cośmy jedli, trochę wina radzi:
Kieliszek jeden, drugi zdrowiu nie zawadzi.
A zwłaszcza kiedy wino wytrawione, czyste.

Na jednej butelce się nie kończy, a pochłonięci rozmową szlachcice:

Trzeciej, czwartej i piątej aniśmy postrzegli.
Poszła szósta i siódma, za nimi dziesiąta.

Po takiej ilości wybitego trunku rozmowa stała się bardziej emocjonująca, doszło do rękoczynów i bohater został uderzony butelką – stąd guzy. Rozmówca prawi mu kazanie dotyczące szkodliwości nadużywania alkoholu. Zbolały szlachci słucha grzecznie, po czym udaje się napić wódki.

Oba utwory przedstawiają podobną atmosferę biesiady – radość z przebywania w towarzystwie wesołych przyjaciół, emocje związane z konsumpcją kolejnych butelek, a także brak umiaru wśród ucztujących. Kochanowski przedstawia tego typu zabawy, jako może i męczące, ale w gruncie dobrotliwe. Natomiast Krasicki ukazuje nieumiarkowanie w rozrywkach jako problem państwa. Szlachta trawi czas i pieniądze na, mówiąc dzisiejszym językiem, imprezy, zamiast zainwestować je w rozwój gospodarczy i polityczny kraju. W utworze poety-biskupa dostrzec można oświeceniowy dydaktyzm i napomnienia natury moralnej.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

„Nowy wspaniały świat” jako...

„Nowy wspaniały świat” Aldousa Huxleya należy do kręgu powieściowych antyutopii. Jest to bowiem książka przedstawiająca pesymistyczną wizję przyszłego...

Uniwersalizm średniowieczny –...

Uniwersalizm średniowieczny to jak sama nazwa wskazuje pojęcie które związane jest z jednorodnością charakterystyczną dla tej epoki. O uniwersalizmie czasu wieków...

Lekcja anatomii doktora Tulpa Rembrandt...

„Lekcja anatomii doktora Tulpa” to obraz stworzony przez artystę którym był Rembrandt van Rijn. Opis Przedstawiona na obrazie scena to udokumentowanie praktyk...

Refleksja o kulturze z perspektywy...

Tadeusz Borowski w „Opowiadaniach” nie tylko przedstawia drobiazgowy obraz funkcjonowania obozów koncentracyjnych ale także dokonuje głębokiej refleksji...

Dzieje Cezarego Baryki

Dzieciństwo Cezarego Baryki - syna Seweryna i Jadwigi z Dąbrowskich - było okresem pełnym szczęścia i miłości. Rodzice otaczali swe jedyne dziecko troskliwą opieką...

Rola domu rodzinnego w życiu człowieka....

Lektura „Ten obcy” skłania do refleksji na temat roli ciepła domu rodzinnego i jego znaczenia w życiu młodego nastoletniego człowieka. Dom rodzinny w życiu...

Spisek koronacyjny – interpretacja...

Trzeci akt „Kordiana” rozpoczyna się sceną ukazującą przygotowania do koronacji cara Mikołaja. Zgromadzeni ludzie wypowiadają swoje sądy dotyczące nowego...

Paul Gauguin Skąd przychodzimy?...

Według samego Paula Gauguina najlepszym jego dziełem jest obraz „Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?”. Artysta spróbował w nim prześledzić...

Panny dworskie Diego Velazquez -...

„Panny dworskie” to barokowy obraz który został stworzony przez Diego Velazqueza który jak sama nazwa wskazuje przedstawia scenę dziejącą się na...