Unikalne i sprawdzone teksty

Romantyczna koncepcja miłości na przykładzie IV cz. „Dziadów” i „Cierpień młodego Wertera”

W epoce romantyzmu miłość stała się wartością szczególną. Nad fizyczność i uwielbienie cielesnego piękna zaczęto cenić wyjątkową relację dusz, przekonanie o ich braterstwie, prawdziwej jedności. Dlatego płomień romantycznego uczucia zespajał dwa byty, tworząc jeden – pełniejszy, doskonalszy. Jednak utrata tej więzi, czyli drugi rodzaj śmierci, o jakim mówi Gustaw z IV części „Dziadów”, nierzadko stawała się końcem życia kochającego. W tym świetle nie może dziwić fakt, iż miłość często stanowiła wiodący motyw w dziełach epoki. Dwoma z nich są „Cierpienia młodego Wertera” Johanna Wolfganga Goethego i wspomniany powyżej dramat Mickiewicza.

Jedno z najważniejszych dzieł wybitnego niemieckiego poety opublikowane zostało w 1774 r. Jest to powieść epistolarna, która opowiada historię tytułowego bohatera i uczucia, jakie żywił on do Lotty. Chociaż kobieta zaręczona była z Albertem, Werter niezwykle cenił każdą chwilę z nią spędzoną, przykładając szczególną wagę do tej relacji. Pewnego dnia pojawił się on w domu kobiety, było to już po jej ślubie, i w czasie rozmowy zaczął obsypywać ją pocałunkami. Jednak Lotta uciekła i zamknęła się w pokoju, co doprowadziło młodzieńca do rozpaczy, ostatecznie zabijając jego nadzieję. Wtedy podjął on decyzję o samobójstwie.

Czwarta część „Dziadów” Adama Mickiewicza powstała ponad 40 lat później (1820 – 1821), a przedstawiona w niej historia wyraźnie nawiązuje do dzieła Goethego. Gustaw – bohater – żywi niezwykle mocne uczucie do Maryli. Wczesne dni ich relacji pełne są szczęścia i wzajemnego zrozumienia. Jednak ze względu na różnice społeczne para nie może być razem, a kobieta wybiera mężczyznę bogatszego, wywodzącego się ze znamienitego rodu. Zrozpaczony Gustaw skazuje się na samotność, wybierając pustelniczy tryb życia. Następnie, z powodu nasilającego się obłędu, popełnia on samobójstwo.

Historie bohaterów tych dzieł są bardzo podobne. Obaj mężczyźni żarliwie kochali, będąc gotowymi uczynić wszystko w imię tej miłości. Obaj zaczerpnęli obraz uczucia z lektur – Werter czytał „Nową Heloizę” J. J. Rousseau, zaś Gustaw dodatkowo „Cierpienia młodego Wertera”. Nie było dla nich chwil piękniejszych nad te, które mogli spędzać z umiłowanymi kobietami. Rzeczywistość okazała się jednak bezlitosna – nawet najsilniejsza miłość przegrywa w starciu z zasadami i zwyczajami rządzącymi światem. Wtedy obaj bohaterowie, w akcie desperacji i z powodu doznanego cierpienia, popełniają samobójstwo, pragnąć ukrócić ziemskie męki.

Śmierć zdaje się kończyć los Wertera, lecz Gustaw wciąż czuje. Przychodzi do domu swego dawnego nauczyciela i rozpoczyna opowieść odsłaniającą jego losy. Człowiek – widmo nie może opuścić ziemskiego świata, będąc skazanym na pobyt w nim do czasu odejścia jego ukochanej. Jest to kara okrutna i bezlitosna, ponieważ w tym czasie Gustaw wciąż zachowuje świadomość i cierpi z powodu utraconego uczucia.

Dzieła te przedstawiają miłość jako uczucie wszechpotężne, zmieniające człowieka, triumfujące nad jego wolą. Obaj bohaterowie, mając świadomość niemożliwości spełnienia swych pragnień, niechętnie patrzą na świat i to, w jaki sposób został on ukształtowany, pogardzają konwenansami, które stoją na ich drodze do szczęścia. Miłość romantyczna to braterstwo dusz, przekonanie o ich jedności. Właśnie w ten sposób postrzegają ją bohaterowie, którzy nie potrafią wyobrazić sobie życia bez możliwości obcowania z drugą osobą, widząc taki świat jako zdefektowany, pozbawiony sensu.

Miłość romantyczna to uczucie wyjątkowe. Jest intensywne, wymaga poświęceń, przejawia się na wielu płaszczyznach (fizyczność, złączenie dusz). Często pozostaje w sprzeczności z regułami kształtującymi świat, ponieważ jest miłością z wyboru (nienarzuconą) oraz uwielbieniem dla duszy, której obce jest pojęcie statusu społecznego. Ponadto stoi ona w opozycji do świata ludzkich zasad, jest buntem przeciwko niemu. Właśnie dlatego cechuje ją tragizm – postać miłująca w sposób romantyczny sprzeciwia się nakazom i zakazom, stając się osamotnioną wobec ogromu swego cierpienia. Ostatecznym wyjściem okazuje się niosąca ulgę i wieczny spokój śmierć.

Rozwiń więcej

Losowe tematy

Dlaczego jesień maluje świat na...

Co roku z nastaniem września wszystkie drzewa zmieniają kolory na złociste żółcie i pomarańcze a gdzieniegdzie spomiędzy nich wyłaniają się jaskrawoczerwone...

Obraz Paryża w literaturze i sztuce...

Paryż od dawna uchodzi za intelektualną i kulturalną stolicę Europy. Wprawdzie język francuski nie jest już powszechnie używany przez osoby wykształcone – zastąpił...

Moja pasja – wypracowanie

Pasja to ważna rzecz! Dzięki niej możemy się odprężyć nabrać sił do dalszej pracy. Nieważne czy człowiek jest uczniem czy emerytem – powinien mieć swoje hobby....

Opis złego charakteru człowieka...

Scharakteryzowanie złego człowieka nie jest zadaniem łatwym. Można powiedzieć że zła osoba to ta która krzywdzi innych ludzi. Jednak nie zawsze krzywda wyrządzona...

Józef Chełmoński Czwórka - opis...

„Czwórka” to niezwykle dynamiczny obraz który został namalowany przez Józefa Chełmońskiego w 1881 roku. Opis Obraz przedstawia pędzący powóz...

„Dywizjon 303” – rodzaj i...

„Dywizjon 303” Arkadego Fiedlera można nazwać zbiorem literackich reportaży. Przynależność do literatury faktu jest tu związana przede wszystkim z autentycznością...

Stanisław Ignacy Witkiewicz Kuszenie...

Kuszenie świętego Antoniego jest motywem niezwykle często pojawiającym się w malarstwie. Starożytny pustelnik którego wkład w życie Kościoła oceniany jest jako...

Napisz opowiadanie o przyjaźni...

W szkole mam mnóstwo przyjaciół ale chyba najchętniej spędzam czas z Markiem. Znajomi żartują że jesteśmy jak bracia – rozumiemy się bez słów...

Pojedynek na miny – opis i znaczenie...

Motyw pojedynku obecny jest w literaturze od najdawniejszych czasów. Już w „Iliadzie” stają naprzeciwko siebie potężny Achilles i Hektor syn Priama jeden...